Death Magnetic en de neergang van Metallica

De heavy metal band Metallica lijkt definitief de weg kwijt. De band die vanaf het begin van de jaren 80 de harten van veel muziekliefhebbers sneller deed kloppen, zit al jarenlang in een creatief dal. Omdat Metallica een reeks klassieke albums op zijn naam heeft staan, zijn bij het uitkomen van een nieuwe CD telkens de verwachtingen torenhoog. Het laatste werkje Death Magnetic is echter opnieuw teleurstellend. Wat is er gebeurd met deze heavy metal pioniers?

Klassieke albums

Halverwege de jaren 80 kwam een sensationele nieuwe band vanuit het underground circuit bovendrijven, Metallica. De heavy metal die gespeeld werd was hard, superstrak gespeeld, vaak afwijkend van standaard akkoord-progressies en toch harmonieus, veel riffs en tempo wisselingen, en meezingbaar. Men werd gezien als de pioniers in een nieuw genre, de speed metal.

In dat decenium kwam de band met een reeks klassieke albums op de proppen:

• Killl'em All
• Ride the Lightning
• Master of Puppets
• Garage Days Rerevisited

De platen werden gekenmerkt door een ongekend hoog muzikaal nivo. In hardrock en heavy metal land stond Metallica aan de absolute top, maar de muziek was te hard en a-commerciëel om in de hitlijsten door te dringen. In dergelijke kringen werd commerciele muziek eigenlijk verafschuwd, dus het werd gezien als een pluspunt dat de band geen hits maakte en geen video-clips. Op het persoonlijke vlak maakte de band een tragedie door; meesterbassist Cliff Burton kwam om bij een busongeluk tijdens een tournee door Zweden. Hij werd vervangen door Jason Newsted, die voor het eerst meespeelde op Garage Days Rerevisited, een album met covers van Metallica's muzikale invloeden (Daimond Head, Killing Joke, Budgie).

Het volgende album dat uitkwam was ...And Justice for All. Muzikaal gezien was het van hetzelfde laken een pak. De muzikale ideëen-rijkdom was hoog, al viel de productie tegen door een wat iel geluid. Het langzame nummer 'One' schopte het zelfs tot hit.

Metallica en de wereldfaam

De reeks albums die de band daarna uitbracht kenmerken zich door een muzikale koerswijziging. Men veranderde van producer, en ruilde de tegendraadse stijl in voor een iets toegankelijker genre. De reeks volgende albums hadden qua geluid en stijl veel met elkaar gemeen: een semi-commerciëel geluid met een knipoog naar rock, en invloeden uit de blues en zelfs country.

• Metallica (of Black Album)
• Load
• ReLoad

Bij het verschijnen van deze albums haakten veel fans van het eerste uur af. Men kon de comerciële knieval en de jacht op wereldgoud niet waarderen. Dit wil niet zeggen dat het muzikale nivo van deze platen laag is. Goede muziek is immers goede muziek en trekt zich niks aan van commercie of stijl; het muzikale talent van de band stond nog steeds torenhoog overeind. De albums brachten Metallica wereldfaam, en de band groeide uit tot een van de groten der aarde.

Maar het moet gezegd, de orginaliteit en levendigheid van de beginjaren was weg. Je kunt niet in de hitlijsten staan, en tegelijkertijd het speerpunt vormen van een muzikale stroming. Als songsmid bleef de band buitengewoon goed, maar het materiaal op deze platen sprankelt niet zoals op de eerste platen. Het nivo van elk van deze drie platen was eigenlijk telkens een stap lager ten opzichte van de vorige. Dit mag men muzikanten niet kwalijk nemen; muzikant zijn is namenlijk gewoon een vak. Er moet brood op de plank komen, en jezelf tot in den treure herhalen is ook geen optie.

Death Magnetic

De platen die de band hierna maakte, kunnen we gerust scharen onder de noemer slecht. Hierbij moet worden opgemerkt dat telkens met het uitkomen van nieuw plaatwerk de verwachtingen hoog zijn. Slecht is relatief, maar daarom niet minder geldig.
Zanger-gitarist James Hetfield kampte jarenlang met een alcoholverslaving, drummer Lars Ulrich begon een kruistocht tegen illlegale downloads, de verhouding met Jason Newsted die jarenlang gepest werd vertroebelde, en de sfeer binnen de band was tot een dieptepunt gedaald. De laatste twee werkjes zijn getiteld:

• St. Anger
• Death magnetic

De plaat St. Anger is wat mij betreft het absolute dieptepunt in de geschiedenis van de band. Deze plaat heeft geen ziel, geen ballen, geen richting, geen thema, het is een creatieve slag in het duister. Op de laatste CD Death Magnetic lijkt Metallica zich wat te herstellen. De gitaarriff is weer terug, en de gitaarsolo weer in ere hersteld. De single 'The day that never comes' is uitstekend; hier komen de songschrijverskwaliteiten van de band weer een beetje bovendrijven. Na vele draaibeurten echter valt het geheel allemaal toch erg tegen. Er wordt wel voldoende aandacht besteed aan het gitaarwerk en drums, maar zijn het wel echte songs? Een goede song heeft een zekere compositie, een kop en een staart, een wending, en een meezingfactor; de wendingen zijn er wel, de rest mis ik.

Lees verder

• Ride the lightning Metallica