Opvoeden is vooral het goede voorbeeld geven

Als ouders ben je soms best onzeker bij het opvoeden. Hoe je volgens de deskundigen het beste kunt opvoeden kun je vernemen uit boeken, TV-programma's, tijdschriften, internet, enz. Prima dat je daarvan kennis neemt, maar wees niet benauwd ook volgens je eigen gevoel en gezonde verstand te werk te gaan. In de periode tot de tweede wereldoorlog waren de gezinnen vaak groot en deden de oudere kinderen ervaring op met opvoeden als ze hun ouders hielpen met hun kleine broertjes en zusjes. Vandaag de dag hebben oudere kinderen die kans bijna niet meer en worden ze voor het eerst met opvoeden geconfronteerd als ze zelf een baby hebben. Dat betekent de nodige onzekerheid en het raadplegen van allerlei vaak tegengestelde adviezen uit de media en van deskundigen.

Opvoeden via een cursus

Op zichzelf is er niets verkeerds aan om je te gaan verdiepen in de theorie van het opvoeden, als je op een gegeven moment inderdaad voor die moeilijke en verantwoordelijke taak geplaatst wordt om een klein kind onder jouw leiding naar volwassenheid te leiden. Maar bedenk dat het opvoeden al duizenden jaren lang plaats vindt, ver voordat het alfabet, laat staan de boekdrukkunst was ontwikkeld. Opvoedingsadviezen, kun je ook inwinnen op het moment dat zich een moeilijke situatie voordoet. Leerkrachten, andere verstandige ouders, of je eigen ouders zullen je graag van advies dienen als je even een probleem wilt bespreken.

Geen kind is gelijk

Je kunt allerlei boeken lezen, maar bedenk dat geen kind het zelfde is. Een aanpak die voor het ene kind goed is, kan bij het andere kind verkeerd uitpakken. Iedere ouder heeft wel te maken met huilende kinderen in bed. Hoe snel moet je naar zo'n kind gaan. Volgens de bekende Amerikaanse kinderarts Spock moet je zo'n kind laten huilen en valt het kind vanzelf in slaap. Als je deze tactiek twee dagen volhoudt heb je er geen omkijken meer naar. Maar de arts Richard Ferber heeft een methode die erop neer komt om met regelmatige, steeds langere, tussenpozen naar het kind toe te gaan. En zo zijn er nog veel meer strategieën.

Een goed gesprek aan tafel

Als de kinderen ouder worden wil je ze natuurlijk allerlei nuttige adviezen geven om later een goed en verstandig mens te worden. In de praktijk valt het echter niet altijd mee om in alle rust regelmatig verstandige gesprekken met opgroeiende zoon of dochter te hebben. En een goed gesprek tijdens het avondeten is eerder uitzondering dan regel. Realiseer je echter dat de conversaties die je met je partner of andere volwassene voert, ook vaak worden opgepikt door de kinderen en dat ze op die manier ook goede dingen mee kunnen krijgen.

Het goede voorbeeld

Hoewel kinderen zich op jonge leeftijd nog wel eens willen afzetten tegen hun ouders en de gewoontes van hen, moet je nooit nalaten het goede voorbeeld te geven. Wees niet benauwd in het bos of voor je huis een papiertje of leeg blikje op te pakken en in de prullenbak te doen. Het voorkomt dat de kinderen later zelf troep laten slingeren. En praat verstandig en begripvol over anderen, ook al laten die een steek vallen, zodat jouw kinderen later ook genuanceerd oordelen over anderen.

Adviezen van experts

Het is natuurlijk niet zo dat alles wat geschreven is met een korreltje zout moet worden genomen, maar besef dat het eenheidsadviezen zijn, terwijl ieder combinatie kind-ouder anders en uniek is. Neem de adviezen zo nodig serieus, maar beslis uiteindelijk zelf wat je in een bepaald geval het beste vindt voor je kind.

Lees verder

• Je kind verslaafd aan het beeldscherm
• Ben ik wel een goede vader voor m'n zoon?