Vlaktaks, één belastingtarief slecht voor ouderen

Een vlaktaks voor iedereen. Het CDA wil dit in combinatie met een solidariteitsheffing voor topinkomens. Wat zijn de gevolgen van de vlaktaks? Het is afhankelijk van hoe het gebeurt maar één belastingtarief van 35% is slecht voor ouderen. Of er moet veel geld bij. Een vlaktaks zou wel goed kunnen zijn voor het arbeidsaanbod, maar de vlaktaks is zeker geen wondermiddel.

Vlaktaks in Nederland

Om de zoveel tijd komt de vlaktaks in de publiciteit. Niet onlogisch want de vier belastingschijven met vier tarieven terugbrengen naar één belastingtarief maakt het leven een stuk eenvoudiger. Wat vaak vergeten wordt, is dat mensen van 65 en 65 plus met een inkomen tot € 33.485 in 2012 een lager belastingtarief hebben dan zij die jonger zijn. Geen 33% of 42%, maar:

hoogte inkomen	maar niet hoger dan	belastingtarief
-	€ 18.945	15,2%
€ 18.945	€ 34.055	24,05%

Een vlaktaks van 35% betekent voor ouderen dan ook direct een aanzienlijke verslechtering.

Financiering van één belastingtarief via de vlaktaks

Even een berekening uit de losse pols. Als we een vlaktaks krijgen van 35% kost dat het Rijk in eerst instantie grofweg 15 á 16 miljard euro aan inkomstenbelasting, maar doordat de aftrekposten bij de belastingaangifte inkomstenbelasting het Rijk dan ook minder kosten, is het gat uiteindelijk veel kleiner. Als de meeste aftrekposten worden afgeschaft, behalve de aftrek ziektekosten, als de meeste heffingskortingen verdwijnen evenals het huurwaardeforfait en de huurtoeslag, resteert er een overzienbaar gat in de begroting dat door het Centraal Planbureau voor ons kan worden berekend en door de politiek kan worden gedicht.

Extra solidariteitsheffing

Een extra solidariteitsheffing helpt de begroting op orde te krijgen, maar staat natuurlijk op gespannen voet met het principe van de vlaktaks. Er zijn immers twee tarieven: de 35% en nog eentje. Eigenlijk zijn het er drie omdat we in box 3 van de inkomstenbelasting een tarief van 30% hebben.

Wat betekent de vlaktaks voor mensen?

Mijn inschattingen zijn de volgende:

• Ouderen en zeker ouderen met een koophuis met hypotheek gaan erop achteruit;
• Hoeveel de hogere inkomens erop vooruit gaan, hangt af van hun aftrekposten en of ze aangeslagen worden met de solidariteitsheffing;
• Wie jonger is dan 65 en minder verdient dan € 18.945 in 2012 gaat er op achteruit, omdat het belastingtarief wordt verhoogd. Dit wordt nog veel erger als ze een eigen huis met hypotheek hebben;
• Mensen met een inkomen dat hoger is dan € 18.945 in 2012 gaan er op vooruit door het lagere belastingtarief als ze niet ook veel aftrekposten hebben;
• Het schrappen van heffingskortingen raakt huishoudens met kinderen;
• In zijn algemeenheid stimuleert een lager belastingtarief het arbeidsaanbod;
• Huizenprijzen zullen dalen.

Is vlaktaks aanvaardbaar?

Of de vlaktaks aanvaardbaar is, is vooral een politieke vraag. Aan bovenstaande effecten zal men iets willen doen, maar daar is geld voor nodig. Als dat geld alleen komt van de hogere inkomens is het maar de vraag of dat verstandig is. Als niets wordt gedaan voor de ouderen die toch al moeten vrezen voor een lager pensioen, zullen de rapen gaar zijn. Hetzelfde geldt voor de huizenprijzen. Dat betekent ook dat men niet van vandaag op morgen het belastingstelsel zo grondig kan veranderen, maar moet kiezen voor de weg van de geleidelijkheid. Maar hoe geleidelijk gaat het dan worden en wat zullen de preciezere koopkrachteffecten zijn? Dit zijn allemaal zaken die goed zouden moeten worden doorgerekend. Nu alleen maar roepen als politieke partij dat je voor één belastingtarief bent, geeft alleen maar onrust en is volgens mij daarom onverstandig.

Slot

Voorlopig is de vlaktaks er nog niet en dus zullen we het moeten doen met de huidige belastingschijven en tarieven: inkomstenbelasting 2012, belastingtarieven en schijven.