Harry Potter: strijd tussen goed en kwaad. Een joodse visie

De Harry Potter boeken zijn niet zomaar romans. Het zijn moderne sprookjes met spirituele thema's. Ze beschrijven de strijd tussen goed en kwaad en de uiteindelijke overwinning van het goede door de moed van de menselijke geest en de kracht van menselijke liefde. Maar worden de verschillen tussen goed en kwaad wel goed uitgewerkt? Een joods religieuze visie op Harry Potter

Meer over het jodendom is te lezen in mijn special Jodendom: joodse zienswijzen.

De overleving van de goede Harry Potter tegen de kwade Lord Voldemort kost het leven van zijn ouders en wordt herhaaldelijk toegeschreven aan zijn moederliefde en haar bereidheid haar leven te offeren op het altaar van deze liefde. In elk van de verhalen overleven Harry en zijn vrienden het kwaad van Lord Voldemort door de spirituele goedheid van Harry, door de vriendschap met Ron, door Hermione en door de moed van allen. De schrijfster J.K. Rowling slaagt erin zulke zware thema's boeiend te maken voor kinderen en volwassenen.

Wat echter opvalt is dat in werkelijkheid de strijd tussen goed en kwaad in de wereld van de Muggles niet kan worden gevonden. Het kwaad van Voldemort verandert in stomheid en gemeenheid. De enige methode om er mee om te gaan is te vluchten.

Volgens rabbi Noson Weisz zijn er vier punten van kritiek op de strijd tussen goed en kwaad in de Harry Potter boeken. Ik deel zijn kritiek.

1. Gemeenheid

Het joodse antwoord leert dat het belangrijkste doel van het leven in de Muggle wereld is om negatieve karaktertrekken te veranderen. Je moet niet vluchten in een magische wereld, maar juist helpen de wereld te veranderen. Met uitzondering van professor Snape ondergaat niemand een morele karakter verandering.

Het goede is puur goed en het kwade is puur kwaad. Er bestaat geen verwarring. In de Harry Potter boeken kunnen de karakters niet vrij kiezen om goed of slecht te zijn. Alle karakters staan vast. Het goede handhaaft de status quo en zorgt ervoor dat het kwade, in de persoon van Lord Voldemort, geen kans krijgt zich te veranderen. Het kwaad wil domineren omdat het het goede haat en omgekeerd. Hun enige doel is om elkaar te vernietigen. En omdat er geen vrije wil is, is er geen morele verantwoordelijkheid. Er is plezier zolang je favoriete karakters maar winnen.

2. De strijd van het hart

Volgens het joodse geloof is de strijd tussen goed en kwaad een morele strijd. Het vindt plaats in het hart; niet in de buitenwereld. De tegenstanders zijn het spirituele leven versus het materiële leven. G'd heeft het kwaad aantrekkelijk gemaakt zodat het een kans heeft te vechten. Goedheid is puur, maar is niet aantrekkelijk. Het kwaad leidt tot sensueel plezier, terwijl het goede leidt tot spirituele vreugde. Er is een strijd gaande tussen het goede pure aan de ene kant en het foute verleidelijke aan de ander kant. Volgens het joodse geloof gaat het niet om hegomonie over de buitenwereld, maar over de ziel. De vrije wil geeft de mens de kracht om te investeren in G'ddelijke energie.

3. Het kwade binnenin gereflecteerd naar buiten toe

Het kwaad in de mens wordt gereflecteerd door het kwaad in de wereld. Het kwaad komt te voorschijn door de corruptie van het goede. G'd gaf de negatieve kracht om de mens van het goede pad af te leiden. De negatieve energie kreeg kracht om aan te trekken, niet om te vernietigen. Het is alleen dan wanneer de mens een immorele keuze maakt, de negatieve energie verandert in een vernietigende kracht. Het kan een wereld scheppen naar zijn eigen beeld. Zo was dat bijvoorbeeld het geval tijdens de Tweede Wereldoorlog. Alleen als het kwaad zijn bronnen heeft uitgeput, kan het zijn invloed verliezen. Dan zal het alleen weer verleidelijk zijn.

4. Het opnieuw claimen van de verloren ziel

Het laatste verschil punt tussen het joodse geloof en Harry Potter is het opnieuw claimen van de verloren ziel. Zoals de mens een foute keuze kan maken vanwege zijn vrije wil, kan het ook vechten voor herstel van zijn ziel. Geen enkel mens met een vrije wil kan niet herstellen. Het doel is om het kwade te transformeren in het goede en het allemaal terug te brengen naar G'd. Dit is echte magie zoals G'd het wil! © 2007 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Kunst en Cultuur (Mijn kijk op...) op 16-08-2007, laatst gewijzigd op 21-10-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Jodendom kent geen erfzonde: Volgens het christendom is de mensheid belast met de erfzonde sinds de zondeval van Adam en Eva in het Paradijs. Alleen via geloof in Jezus kan de mens verlost worden van zijn zo…
• Filmrecensie: Harry Potter and the order of the phoenix: Harry Potter and the order of the phoenix is de vijfde film over Harry Potter. Het gelijknamige boek was een groot succes. Kan de film daaraan tippen?…
• Hermione Granger/ Hermelien Griffel: Hermione Jean Granger is een van de drie hoofdrolspelers in de zeer bekende Harry Potter serie die geschreven werd door de Britste schrijfster J.K. Rowling. Ze komt voor…
• Biografie: Harry Potter: Harry James Potter is het wereldbekende fictieve personage dat de hoofdrol speelt in de serie die zijn naam draagt: Harry Potter. Samen met zijn twee beste vrienden Ron Weasley en He…
• Hufflepuff / Huffelpuf: In de magische wereld van Harry Potter gaan tovenaarskinderen niet naar gewone scholen als Eton, maar naar toverscholen. Er zijn verschillende toverscholen in de wereld, Hogwarts ( Zw…

Bronnen en/of referenties

• AISH - rabbi Noson Weisz