InfoNu.nl > Mijn kijk op… > Mens en gezondheid > Umami: de vijfde smaak

Umami: de vijfde smaak

Umami: de vijfde smaak Ik las laatst met fascinatie een artikel in het Nederlands Tandartsenblad over klachten over smaak. Natuurlijk gaat dat artikel dieper in op tandheelkundige behandeling en smaak (soms kan door een tandheelkundige ingreep de smaakzin voor een bepaalde tijd veranderen) – maar dat was niet de reden. Het ging namelijk ook over een aparte smaakwaarneming: sommige mensen herkennen een vijfde smaak.

Umami

Een vijfde smaak? Ja! Er zijn mensen die zeggen nog een vijfde smaak te kunnen onderscheiden: umami. Dit is het Japanse woord voor heerlijk. Volgens de personen die umami kunnen proeven, is deze smaak duidelijk anders dan de andere vier. Dus naast zout, zuur, zoet en bitter. Zij omschrijven umami als een ‘aminozuursmaak’.

Dr. Ikeda heeft deze smaak in 1908 ontdekt. Het blijkt te gaan om het natrium zout van glutaminezuur (natriumglutamaat). Het eigenaardige is dat door binding aan een ander aminozuur, de smaak verdwijnt. Glutamaat kun je vinden in vele groenten, vis, vlees en melk. Er zijn later ook nog twee andere stoffen gevonden die de umami-smaak kunnen opwekken, een daarvan komt voor in paddenstoelen.

Mind & Body probleem

Maar iedereen ervaart smaak anders, en daarom blijft het een erg subjectief begrip. Dat maakt het moeilijk om resultaten van smaakonderzoek op een correcte wijze te interpreteren. Ook de smaak ervaring is bij iedereen anders. De bekende Amerikaanse filosoof Thomas Nagel heeft zich bijvoorbeeld gebogen over het zogenaamde ‘mind-body’-probleem, naar aanleiding van het proeven van chocola.

Hij beweert namelijk dat een professor niet de smaak van chocola in de hersenen kan vinden. Dit komt namelijk dat de ervaring van het proeven in de geest opgesloten zit en niet waarneembaar is door een ander persoon. Je kunt wel iemands hoofd openmaken en kijken wat erin zit, maar niet iemands geest op diezelfde wijze benaderen.

Als een professor aan jouw hersenen likt terwijl jij chocolade eet, om zo jouw ervaring waar te nemen, zouden ze vermoedelijk helemaal niet naar chocolade smaken. Maar als dat nou wel zo was? Dan nog is dat onmogelijk om jouw ervaring van de smaak van chocolade waar te nemen. Je kunt dan wel concluderen dat de hersenen veranderen, omdat ze naar chocolade smaken, maar de professor zou dan toch op zijn manier chocolade hebben geproefd en jij op jouw manier!

Moraal van het verhaal: ervaringen kunnen niet alleen fysische toestanden zijn, je bent meer dan alleen je lichaam met zijn impulsen.

Lees verder

© 2008 - 2015 Victorho, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zintuigen; smaakzin en waarnemen van smakenEr bestaan zes primaire basissmaken. Deze primaire basissmaken zijn zoet, zout, zuur, bitter, vet en umami. De meeste sm…
Recept: chocolade kerstkransjesChocolade kerstkransjes kunt u natuurlijk overal in de winkel kopen. Maar wilt u uw gasten echt verrassen? Maak ze dan z…
Chocolademousse en Mini chocoladebollen2 Heerlijke recepten met chocolade. Eenvoudig te bereiden en zeer prijsbewust. De chocoladebolletjes zijn ook erg leuk a…
Smaakpapillen van de tong: geen specifieke plaatsenSmaakpapillen van de tong: geen specifieke plaatsenNog altijd wordt geloofd dat de vier smaken (zoet, zuur, zout en bitter) die we met de tong kunnen waarnemen vast zitten…
Bronnen en referenties
  • Werkboek Leren filosoferen
  • 'Speeksel, speekselklieren en mondgezondheid', Prof. dr. A. van Nieuw Amerongen e.a.
  • Nederlands Tandartsenblad

Reageer op het artikel "Umami: de vijfde smaak"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Victorho
Rubriek: Mijn kijk op…
Subrubriek: Mens en gezondheid
Special: Anatomie gebit
Bronnen en referenties: 3
Mijn kijk op…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook een mening en/of ervaring beschrijven.
Schrijf mee!