InfoNu.nl > Mijn kijk op… > Mens en gezondheid > Ouderenzorg: hoe ouderenzorg verbeterd kan worden

Ouderenzorg: hoe ouderenzorg verbeterd kan worden

Professionele ouderenzorg in de verpleegkunde bestaat eigenlijk niet zo lang. Gekeken wordt dan ook in dit artikel op welke wijze ouderenzorg deel uitmaakt van verpleegkunde. Wat is de basiszorg? Op welke wijze maakt het deel uit van de verpleegkundige opleiding? En wat voor plaats heeft het als verpleegkundig specialisme? De grootste vraag is echter hoe we de ouderenzorg kunnen verbeteren. Dit artikel is een bewerking van het artikel 'Ouderenzorg als verpleegkundig specialisme' Tineke van der Kruk. Tevens vindt u de visie van Etsel.

Zorg voor oude mensen is toegenomen

Een aantal eeuw geleden werden de meeste mensen niet erg oud. In 1800 lag de levensverwachting tussen de 20 en 40 jaar. In 1900 mocht je al blij zijn de 50 te halen. Er was vroeger dus niet veel aandacht voor ouderdom en ouderdomsverschijnselen. Ouderenzorg was voornamelijk armenzorg. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd er onderscheid gemaakt tussen armen- en ouderenzorg. Ouderen komen in bejaardenhuizen terecht en verdwijnen hierdoor gedeeltelijk uit het gezichtsveld van de ziekenhuis verpleegkundigen. Ouderenzorg betreft ook vaak lager opgeleid personeel. Vanaf de jaren '80 van de vorige eeuw laat men ouderen zo lang mogelijk zelfstandig wonen.

Basis ouderenzorg

Basis ouderenzorg wordt laag gewaardeerd in onze maatschappij. Het wordt schaduwarbeid, vrouwenarbeid of non-werk genoemd. Daarnaast werd en wordt ouderdom negatief gewaardeerd in onze cultuur die vooral op jongeren gericht is.

Ouderenzorg in verpleegkundige opleiding

Er dient meer aandacht te komen voor ouderenzorg in het verpleegkundig onderwijs. Modulen zouden verplicht moeten worden. Zo kunnen verpleegkundigen betere ouderenzorg verrichten.

Geriatrie in Nederland

Sinds 1992 bestaat de Vereniging Verpleegkundige Vakgebied Geriatrie. Deze richt zich op verpleegkundigen die zich bezighouden met de zorg van ouderen met geriatrische problematiek. Geriatrische verpleegkunde concentreert zich voornamelijk rond afdelingen klinische geriatrie in ziekenhuizen.

Verplegingsspecifieke visie op ouderzenzorg

Volgens Ivo Abraham gaat het om de volgende visie:
  • Veroudering is normaal
  • Ouderenzorg is familiezorg
  • Ouderenzorg is multidisciplinair
  • Ouderenzorg is proactief
  • Ouderenzorg is gemeenschapszorg

Veroudering = normaal

Veel mensen, zowel ouderen zelf als verpleegkundigen en familieleden, ontkennen het verouderingsproces. Dit komt door optimisme over de behandeling van hun artsen. Cruciaal is echter wanneer actieve behandeling overgaat in palliatieve zorg. Zo staat bij de palliatieve zorg de behandeling van pijn en andere symptomen centraal en zijn aandacht voor zingevingsaspecten van cruciaal belang.

Ouderenzorg = familiezorg

Het gaat dan met name om mantelzorg. Onderzoek van o.a. professor Duynstee heeft aangetoond dat vooral familie betrokken is bij de zorg van ouderen. Het is van belang dat verpleegkundigen en verzorgenden een zinvolle en behulpzame relatie opbouwen met de mantelzorgers.

Ouderenzorg = multidisciplinaire zorg

Ieder oudere kent weer andere problemen. Dit vraagt om multidisciplinaire zorg. De verpleegkundige is eerstelijnswerker en neemt de coördinatie op zich. Dit kan echter ook door de huisarts of maatschappelijk werker gebeuren. Er zijn binnen de geriatrie modellen ontwikkeld voor multidisciplinaire samenwerking.

Ouderenzorg = proactief

Preventieve maatregelen moeten opnames voorkomen. Het is belangrijk uitleg te geven over ziekten, de werking van medicijnen, etc. Ouderen wonen langer zelfstandig en willen hun leven naar eigen wens invullen. Professionals moeten echter voorkomen dat problemen zich voordoen.

Ouderenzorg = gemeenschapszorg

Het is zaak dat een gebied (Regio) goede gezondheidsvoorzieningen heeft. Verpleegkundigen hebben als taak de beleidsmakers in te lichten indien er sprake is van gebrekkige voorzieningen.

Visie van Etsel: hoe ouderenzorg te verbeteren

ouderenzorg goed regelen

In onze snel verouderende maatschappij is het van belang dat de ouderenzorg goed geregeld is. Er ligt nog te veel nadruk op de jongeren en op carrière-gerichte opleiding van jongeren. Jongeren wordt geleerd dat veel geld verdienen en hoog op de maatschappelijke ladder klimmen het belangrijkste doel in het leven is. Dat leidt ertoe dat veel jongeren egoïstisch worden en niet precies weten wat het betekent om voor anderen te zorgen. Veel jonge volwassenen besteden dan ook de zorg voor hun ouders uit aan professionele hulpverleners in plaats van zelf voor de zorg op te draaien (carrière gaat immers voor). Dit is een kwalijke zaak omdat de maatschappij al handen te kort komt als het om hulpverlening gaat; professionele hulpverleners kunnen lang niet voor alle ouderen zorgen omdat er te weinig van zijn.

zorgvakken en ethiek

Willen we goed voor onze ouders blijven zorgen dan zou er tijdens de middelbare schoolopleiding van jongeren meer aandacht moeten komen voor zorgvakken en ethiek. Laat jongeren leren hoe ze goed voor hun (zieke) oude ouders kunnen zorgen en hoe belangrijks dit is ethisch gezien. Hierbij kan gedacht worden aan een half jaar verplichte dienstverlening in verzorgingstehuizen of bij ouderen thuis. Tevens dienen de opleidingen en salarissen van verpleegkundigen aantrekkelijker te worden gemaakt zodat meer jongeren het beroep van verpleegkundigen kiezen.

goede zorgverlening betaalt zich terug

Dat lijkt in eerste instantie een dure aangelegenheid, maar het betaalt zich uiteindelijk weer terug. Jonge volwassenen die voor hun oude ouders zorgen nemen belastende taken van verpleegkundigen over die dan weer ergens anders ingezet kunnen worden. Dit spaart geld uit. Tevens leidt een aantrekkelijk salaris tot meer jongeren die voor de verpleegkundige opleiding kiezen.

ouderen laten deelnemen aan de maatschappij

Een ander voordeel bij de verbeterde zorg voor ouderen is dat deze groep zich minder buitengesloten voelt. Zorg kan in de breedste zin gedefinieerd worden (actieve zorg) door ouderen bijvoorbeeld langer door te laten werken. Op passieve ouderen zit niemand te wachten (zowel de maatschappij niet als de ouderen zelf niet); op actieve ouderen met veel werk- en levenservaring des te meer. Veel ouderen worden juist ziek om dat ze het gevoel hebben niet meer nuttig te kunnen zijn voor deze maatschappij. Ze takelen geestelijk snel af. Zij zouden heel goed als vrijwilliger ingezet kunnen worden om bijvoorbeeld werkloze jongeren aan een baan te helpen. Gezonde ouderen kunnen ook weer andere zieke ouderen helpen. Vaak is dit prettiger omdat ouderen elkaar beter aanvoelen aangezien ze tot dezelfde generatie behoren.

gebrekkige zorg in de maatschappij getuigt van grote armoede

Kortom, er zijn legio mogelijkheden om onze verouderende maatschappij anders in te richten. We moeten er niet te lang over praten maar gewoon doen. Geldtekort mag geen reden zijn om maar niets te doen. Een maatschappij waar weinigen nog maar voor elkaar zorgen getuigt juist van grote armoede!

Lees verder

© 2010 - 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Ouderenzorg, voorzieningen en veranderingenOp dit moment zijn er veel ouderen, maar het worden er alleen maar meer, door de vergrijzing. Waar gaat de ouderenzorg o…
De AWBZ-zorg in SpanjeHoe is de ´AWBZ´ zorg in Spanje georganiseerd op het moment dat je in Spanje verblijft? We richten ons hierbij met name…
Ziekenverzorgende: IG, AG en opleidingZiekenverzorgende: IG, AG en opleidingZiekenverzorgende of verzorgende, ook wel helpende genoemd. Wie deze opleiding volgt, gaat werken in de zorg: de ouderen…
Het ouderenbeleid van regering Rutte-VerhagenHet ouderenbeleid van regering Rutte-VerhagenDe ouderenzorg in Nederland gaat er de komende jaren op vooruit, volgens regering Rutte-Verhagen. Het kabinet trekt bijn…
Ouderenzorg: lichamelijke veranderingen bij ouderenVeroudering kent een aantal biologische aspecten. We kijken in dit artikel naar de oorzaken van veroudering en de licham…
Bronnen en referenties
  • Ouderenzorg als verpleegkundig specialisme (artikel) Tineke van der Kruk

Reageer op het artikel "Ouderenzorg: hoe ouderenzorg verbeterd kan worden"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 26-11-2011
Rubriek: Mijn kijk op…
Subrubriek: Mens en gezondheid
Special: Ouderenverzorging
Bronnen en referenties: 1
Mijn kijk op…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook een mening en/of ervaring beschrijven.
Schrijf mee!