De brieven aan Timotheüs in de Nieuwe Bijbelvertaling

In 2004 is de Nieuwe Bijbelvertaling uitgekomen. Mijn ervaringen tot nu toe zijn gematigd positief. Ik lees er al geruime tijd uit voor na het eten en dat bevalt goed. Het is een prettig leesbare vertaling, hoewel er toch af en toe wel zinnen zijn, die niet helemaal lekker lopen. Dat geldt ook voor de brieven aan Timotheüs. Ze lezen makkelijk, als echte brieven (met 'jij' in plaats van 'u'). Maar soms... Hieronder wat observaties.

De brieven van Paulus aan Timotheus zijn geschreven aan het eind van Paulus leven, met de bedoeling de jongere Timotheus een hart onder de riem te steken en hem aanwijzingen te geven voor zijn dienst in Efeze. Daarbij geeft hij met name in de eerste brief ook allerlei aanwijzingen over hoe christenen zich dienen te gedragen. Het was aan Timotheus erop toe te zien dat dit onderwijs weer doorgegeven werd aan anderen die weer betrouwbaar zouden zijn weer anderen te onderwijzen.

Wat me opvalt is dat de toon is ten opzichte van oudere vertalingen minder streng is. 'Vermaande' Paulus vroeger (o.a. 2:1), in de nieuwe vertaling is het meestal 'vragen', 'beval' Paulus of moest Timotheüs 'bevelen', dat is nu 'opdragen', 'voorhouden', 'overdragen'. Aan de ene kant lijkt dat gepaster voor de verhouding tussen twee zo nauw bevriende mannen. Toch verzwakt dit het besef dat het hier ook een apostel is die spreekt tot zijn afgezant, die hem inderdaad opdrachten geeft en hem vertelt hoe hij in de problematische situaties die blijkbaar in Efeze bestonden, moest ingrijpen. Het was niet vrijblijvend!

Wat ik wel mooi vind, is de keuze voor 'heilzame leer' in plaats van 'gezonde leer'. De heilzame leer benadrukt meer het effect van de leer op ons leven: het is goed voor onze (geestelijke) gezondheid. Natuurlijk ligt dat ook besloten in de gezonde leer, maar heilzaam klinkt wat actiever. Aan de andere kant gaat met deze vertaling de nuance van een leer die in zichzelf gezond ís, verloren.

Twee verzen die ikzelf als erg verhelderend heb ervaren zijn 1 Tm.4:7: 'Oefen jezelf in een vroom leven' en 2 Tm.3:16: 'Elke schrifttekst is door God geïnspireerd en kan gebruikt worden om onderricht te geven, om dwalingen en fouten te weerleggen, en om op te voeden tot een deugdzaam leven, zodat een dienaar van God voor zijn taak berekend is en voor elk goed doel volledig is toegerust'.

De eerste tekst is in deze vertaling veel concreter: een vroom leven is 'grijpbaarder' dan 'godsvrucht'. Je realiseert je dan ineens dat je voor een vroom leven kunt oefenen, dat het iets is wat je moet leren.

De tweede tekst bepaalde me bijzonder bij het feit dat elk vers in de Bijbel belangrijk is en gebruikt kan worden voor onderricht, correctie en opvoeding. Aan de andere kant zeg je van een mens niet zo gauw dat die voor een 'doel' is toegerust. Hier had de vertaling met 'werk' veel natuurlijker geklonken.

Een vers dat mij erg bevreemdde, is het slot van 1 Tm.2: 'Zij (de vrouw, die Gods gebod overtrad) zal worden gered doordat ze kinderen baart, als ze tenminste volhardt in het geloof, de liefde en een heilig, ingetogen levenswijze.' Het is en blijft een moeilijke tekst, maar ik vind 'doordat' - baren als middel van behoudenis voor de vrouw - hier wel een erg vreemde vertaling in relatie met de vloek die God na de zondeval in Gn.3 uitspreekt over juist het baren van kinderen: 'Je zwangerschap maak ik tot een zware last, zwoegen zul je als je baart'. Met dit in het achterhoofd had ik hier eerder verwacht 'ze zal worden gered, wanneer ze kinderen baart...' © 2008 Bbuitendijk, gepubliceerd in Mens en Samenleving (Mijn kijk op...) op 21-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Bbuitendijk is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Bijbelse spreekwoorden en uitdrukkingen: Van alle boeken is de Bijbel het meest vertaalde boek. Vanaf de eerste Nederlandse bijbel van 1477 tot de laatste van 2004 zijn er in Nederland een groot aantal prote…
• Boekrecensie: Omdat ik begeer: Grunberg (1971) debuteerde met de roman Blauwe maandagen (1994). Hij won twee AKO-Literatuurprijzen, twee Gouden Uilen en een Libris Literatuurprijs.
• Zodiac - 2007 by David Fincher: Zodiac - 2007, Verenigde Staten, Thriller / Misdaad, 158 minuten geregisseerd door David Fincher met Jake Gyllenhaal, Robert Downey Jr. en Mark Ruffalo.
• Het Bijbelboek de brief aan de Hebreeën: De brief aan de Hebreeën is een bijzonder bijbelboek. Er ontbreekt een begroeting aan het begin en de naam van de schrijver wordt niet genoemd. Toch was dat wel de ge…

Bronnen en/of referenties

• De Bijbelteksten in dit artikel zijn ontleend aan De Nieuwe Bijbelvertaling, © Nederlands Bijbelgenootschap 2004.