Gedoogbeleid: Maastricht en de coffeeshops

Heeft ons gedoogbeleid wel gebracht wat we voor ogen hadden? De drugsproblematiek in grensgemeenten is niet meer regionaal oplosbaar maar moet hoog op de Europese agenda staan. Alleen één uniform Europees drugsbeleid kan het tij keren. Ieder weldenkend mens weet dat verplaatsing van coffeeshops nooit tot een afdoende oplossing zal leiden.

Gedoogbeleid

Gedoogbeleid is het beleid van overheden om overtreding van een bepaalde wet niet strafrechtelijk te vervolgen. Niet altijd is dit het gevolg van onvermogen van toezichthoudende instanties om bepaalde wetten te handhaven, soms is het is een bewuste keuze om daarvan af te zien. Het Nederlandse softdrugsbeleid is daarvan het bekendste voorbeeld.

Formeel is iedereen die in het bezit is van meer dan vijf gram hasj en marihuana strafbaar, maar de politie treedt niet op tegen de handel in softdrugs die plaatsvindt in coffeeshops. Softdrugs zijn drugs waarvan de Nederlandse overheid vindt dat ze een aanvaardbaar risico met zich meebrengen. Juridisch gezien is het bezit en het vervaardigen ervan strafbaar maar in de praktijk wordt het in bezit hebben van deze drugs niet vervolgd.

In het gros van de ons omringende landen wordt er geen onderscheid gemaakt tussen hard- en softdrugs, noch in handel in verdovende middelen of eigen gebruik en staan er hoge straffen op het bezit van drugs (zero-tolerance-beleid).

Zuid-Limburg handelsplaats voor drugs

Twee werelden vinden elkaar in Zuid-Limburg. Twee werelden die niets met deze mooie streek van doen hebben, maar alles met drugs. De problematiek van de drugsrunners in Zuid-Limburg is uniek in Nederland. De runners komen niet uit de regio en de afnemers ook niet. Eigenlijk is de streek verworden tot een ordinaire handelsplaats. Vanwege de Euregionale ligging is het een gewilde werkplek voor drugsrunners. Ons liberale gedoogbeleid en de daarmee samenhangende koffieshops veroorzaken een niet aflatende stroom afnemers van soft- en harddrugs. Het gaat om stromen mensen, stromen drugs, stromen auto's en stromen geld. De runners fungeren als intermediair tussen dealers en kopers. Ze loodsen kopers naar dealadressen en veroorzaken daarbij geregeld levensgevaarlijke verkeerssituaties, soms met dodelijke afloop.

Drugscriminaliteit Limburg

In verband met toenemende grensoverschrijdende drugsoverlast in onze zuidelijke provincies is momenteel een discussie gaande of handhaving van het Nederlandse gedoogbeleid nog wel acceptabel is. Hoe nobel de uitgangspunten van het Nederlandse softdrugsbeleid ook zijn, men zal moeten erkennen dat het tegelijk ook een ideale voedingsbodem is voor lieden die harddrugs willen gebruiken: het heeft een overduidelijke magneetwerking.

Redacteur Paul van der Steen van Dagblad De Limburger sloeg aanvang 2008 in het coffeeshopdebat de spijker op zijn kop met de konstatering dat het verzorgingsgebied van de Maastrichtse drugsstores doorloopt tot in Noord Frankrijk. Het stoort daarom velen dat burgemeester Leers van Maastricht de buitenwereld keer op keer wil doen geloven dat de Maastrichtse drugsproblematiek ook het probleem van naburige gemeenten als Eijsden, Meerssen, Lanaken, Vroenhoven, Visé en Voeren is.

Indien lieden tot ver in Frankrijk bereid zijn om in Maastricht hun soft- en harddrugs te komen inslaan, dan moet men erkennen dit al lang geen lokaal of regionaal probleem meer is. Als ons gedoogbeleid toestaat wat in álle omringende landen verboden is dan vráág je om problemen. Zuid Limburg is inmiddels verworden tot het afvoerputje van Europa dat alle criminaliteit naar zich toe trekt.

Regionaal overleg over verplaatsing drugsstores heilloos

Onlangs heeft gouverneur Steve Stevaert van Belgisch Limburg na een uitspraak door de Nederlandse voorzieningenrechter bij de belanghebbende burgemeesters in zijn provincie aangedrongen op diplomatiek overleg over de Maastrichtse drugsproblematiek. Volgens sommigen kan men die aanbeveling niet geheel los zien van de aanvang 2008 overeengekomen deal tussen gouverneur Stevaert en burgemeester Leers om een lightrailverbinding tussen Maastricht en Hasselt tot stand te brengen. Belanghebbende inwoners van de Maastrichtse buurgemeenten volgen de discussie over de geplande drugsboulevard immers al jaren en deden tot dusver vergeefse pogingen om de al jaren durende discussie een andere wending te geven. Ieder weldenkend mens zal immers beseffen dat een verplaatsing van drugsstores uit de Maastrichtse binnenstad nimmer tot een afdoende oplossing zal leiden. De huidige discussie is dan ook tot mislukken gedoemd en hoort op een heel ander echelon plaats te vinden.

Uniform Europeees drugsbeleid gewenst

De Maastrichtse drugsproblematiek is niet meer regionaal oplosbaar maar dient hoog op de Haagse en Europese agenda te staan. Uitsluitend één uniform Europees drugsbeleid kan een effectieve aanpak van het probleem bewerkstelligen. Daarom is een klemmend beroep op alle betrokken partijen in dit dossier gewenst om de problematiek nóg nadrukkelijker onder de aandacht te brengen bij de respectievelijke nationale overheden. Regionaal overleg in deze is een heilloze weg en leidt alleen tot langdurig verstoorde verhoudingen binnen de regio. De aanpak van Leers leidde alleen tot verplaatsing van het probleem naar onschuldige buurgemeenten. Drugs pasten nu eenmaal niet in het elitaire stadsbeeld dat Leers voor ogen had: “sjiek en sjoen” en het vuil naar de buren.

Leers en het spreidingsbeleid

Ex-burgemeester Leers van Maastricht verkreeg landelijke en internationale faam met zijn voorgenomen spreidingsbeleid voor coffeeshops en de geplande oprichting van een drugsboulevard die de gehele Euregio alsmede Noord Frankrijk van drugs zou moeten voorzien.

De geloofwaardigheid van Leers liep echter een aantal fikse deuken op toen in het voorjaar van 2008 bleek dat de spreidingsplannen voor Maastricht West plotseling werden teruggedraaid. Laat nu juist Maastricht West twee buurten bevatten die Leers erg na aan het hart lagen: in de ene buurt was hij zelf woonachtig en in de andere werkte hij regelmatig zijn golfpartijtjes af.......! Zo zie je maar, niet alleen het gedoogbeleid vertoont barsten maar ook het imago van zonnekoning Leers.

Maastricht communiceert onvoldoende met buurgemeenten

De gemeente Maastricht hield onvoldoende rekening met de belangen van aangrenzende gemeenten bij de plannen tot spreiding van coffeeshops. Dat concludeert tenminste de Rekenkamer in een rapport dat op 10 maart 2010 werd gepresenteerd. Met name de verhouding met buurgemeente Eijsden liet volgens de onderzoekers veel te wensen over.