Consument, veiligheid en mentaliteit

U loopt door een drukke winkelstraat, midden tussen de massa. Een mobieltje in uw jaszak, camera’s her en der. Terwijl u wacht op de bus naar huis vraagt een louche uitziende man met woeste, gele baard u om een euro. Thuisgekomen gooit u een zak patat in de friteuse, terwijl de kwaliteit van het frituurvet te wensen over laat. En ondertussen hoort u op de radio over een ontsnapping van een TBS 'er.

Gevoel

Voelt u zich ook zo veilig? Uit onderzoek blijkt dat het merendeel van de Nederlanders zich regelmatig erg onveilig voelt. Het is dan ook niet verwonderlijk dat politieke partijen met dit onderwerp hoog scoren bij de kiezer. Maar wat is werkelijk onveilig? Op zo’n vraag is geen pasklaar antwoord te geven. Ten eerste is het onderwerp daar veel te breed voor. Het geschetste voorbeeld maakt al een selectie binnen het brede terrein dat het begrip veiligheid omvat. Ten tweede is veiligheid ook een subjectief begrip. Als men zich onveilig voelt, hoeft er nog niet werkelijk sprake te zijn van een onveilige situatie en omgekeerd.

Mentaliteit

Toch denk ik dat wij als consument vandaag de dag meer reden hebben vraagtekens te zetten bij onze veiligheid, dan bijvoorbeeld vijftig jaar geleden. Allerlei ontwikkelingen hebben ons in sneltreinvaart meegesleurd naar een maatschappij waar vooral een enorme mentaliteitsverandering heeft plaatsgevonden. Wanneer je vijftig jaar geleden per ongeluk tegen iemand opbotste, kon je na een welgemeende verontschuldiging met een gerust hart je weg vervolgen. Tegenwoordig mag je blij zijn er zonder een blauw oog vanaf te komen. Voor de schoolmeester had men respect en men zei u tegen oudere mensen. Je behoort tegenwoordig tot een groep uitzonderingen als je na vijf jaar lesgeven nog niet overspannen thuiszit. Het lijkt bijzonder wanneer je je als oudere nog niet ondergewaardeerd voelt in een samenleving waarin nog weinig plaats lijkt voor deze grijze groep die de maatschappij zoveel geld kost. Wat handig toch dat er dan nog pillen uitgevonden worden…..Voor elke pijn een medicijn, zullen we maar zeggen. Natuurlijk kent elke tijd zijn eigen onveiligheden en angsten en was het vroeger heus niet alleen rozengeur en maneschijn, maar bovengenoemde ontwikkelingen baren mij wel enige zorgen. Een sterke individualistische instelling en onverschilligheid ten opzichte van de medemens is kenmerkend voor onze samenleving. Als we bijvoorbeeld kijken welke gevolgen er uit deze mentaliteitsverandering voort kunnen vloeien, is dat niet om vrolijk van te worden.

Lekker veilig

Door de toenemende onveiligheid op straat bijvoorbeeld, wordt de bemoeienis van de overheid in openbare ruimtes groter. Camera’s op straat, verplicht zijn een identiteitsbewijs bij je te hebben, de toenemende mogelijkheden van DNA, biometrie en vingerafdrukken, hebben tot doel onze veiligheid te vergroten maar verkleinen tegelijkertijd de privésfeer van de individuele burger. Hoe ver mag de overheid hierin gaan? Dat is een terugkerend dilemma, waar de meningen over verdeeld zijn. Een heel ander voorbeeld is voedselveiligheid. De kwaliteit van het voedsel is in sommige opzichten wel toegenomen. Producten zijn langer houdbaar, het assortiment is uitgebreid en de kennis over voedingsmiddelen neemt steeds meer toe. Maar ook hier komt de veranderde mentaliteit weer om de hoek kijken. Blijkbaar vinden we het helemaal niet zo belangrijk hoe ons voedsel op ons bord terechtkomt. Als het maar goedkoop en lekker is. Crises in de vleesindustrie, schandalen in pluimveehouderijen, kankerverwekkende stoffen in gefrituurde producten…we halen even onze wenkbrauwen op, wijzen verwijtend naar de minister van Landbouw en stappen vervolgens naar de supermarkt voor een portie woensdaggehakt. Technische ontwikkelingen zijn ook in sneltreinvaart ons leven binnengedrongen. Internet, mobiele telefonie, de mogelijkheden zijn eindeloos en sluiten prima aan bij onze drang om lekker individualistisch sociaal te zijn. Lekker veilig? Weet u waar al uw persoonlijke gegevens bekend zijn of strooit u er kwistig mee over het world wide web?

Verantwoordelijkheid

U merkt het al. De discussie is zeker niet eenvoudig. De ontwikkelingen die ik constateer zijn niet alleen maar negatief bedoeld, maar maken wel duidelijk dat we als consument op onze hoede moeten zijn voor een schijnveiligheid. We hebben vaak de neiging onze verantwoordelijkheid te ontlopen, de schuld op de overheid of bepaalde groepen in de samenleving te schuiven. Maar een mentaliteitsverandering begint bij uzelf. Wanneer iedereen daarvoor de verantwoordelijkheid zou nemen, zou de wereld er mijns inziens een stuk veiliger uit kunnen zien. © 2008 - 2010 Demaan, gepubliceerd in Mens en Samenleving (Mijn kijk op...) op 29-07-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Demaan is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Internetbankieren en veiligheid: Consumenten stappen massaal over op internetbankieren. De veiligheid moet zeer goed in acht worden genomen. Al uw bankzaken zijn tegenwoordig via het Internet te beheren. Het…
• Spaarrente: Wat is spaarrente?: Spaarrente is het bedrag dat de uitlener van geld krijgt, ter compensatie van het uitlenen. Bij spaarrente is de uitlenende partij de consument, en de lenende partij is een fi…
• Bezuiniging op Politie is in strijd met de Wet van Maslow: De wet van Maslow geeft aan de volgorde van belangrijkheid van onze eerste levensbehoeften. De behoefte aan veiligheid en zekerheid scoort heel hoog…
• Banken en internetbankieren een gouden greep: In Nederland wordt het on line bankieren of internetbankieren via een bank steeds gebruikelijker. Zelf thuis bankieren en de financiën on line regelen trekt vele…
• Economie: Koopkracht consument beinvloeden: De consument wordt voortduren beïnvloed in zijn koopgedrag. Dit gebeurt vooral door de altijd aanwezige reclame. Je ziet reclame overal, van tv tot tijdschrift en…