Pleegouder zijn, de praktijk

SIRE is aan een nieuwe reclamecampagne begonnen; je ziet hoe een meisje van een jaar of 12 thuis komt in een flat, en tegen zichzelf begint te praten. Dit omdat de ouders haar verwaarlozen. De boodschap is dat het niet goed is als een kind zichzelf op moet voeden. Het spotje eindigt met de mededeling dat pleegouders belangrijk zijn in de samenleving. Enige informatie over hoe pleegouderschap nu gaat.

Jeugdzorg in regio's

Er bestaan wel landelijke sites voor het werven van pleegouders. Als je je verder erin verdiept merk je echter, dat het om regionale kantoren gaan die ieder op hun eigen manier georganiseerd zijn en werken. Er is dus niet sprake van een grote landelijke organisatie. In regio Den Haag en omstreken gaat het bijvoorbeeld om de organisatie Jeugdformaat. Als buitenstaander is het wel eens moeilijk om dingen uit elkaar te houden. Zo is Jeugdformaat formeel niet hetzelfde als Bureau Jeugdzorg, hoewel ze wel samenwerken en deels kantoren delen. Iemand die interesse heeft komt automatisch terecht bij de organisatie die in de betreffende regio actief is.

Netwerk of vreemden

Om begrijpelijke redenen zullen jeugdzorgorganisaties altijd kijken of ze kinderen die weg moeten bij de ouders bij bekenden of familie onder kunnen brengen. Daarvoor wordt vaak een netwerkonderzoek uitgevoerd. In dat onderzoek wordt gekeken naar ooms, tantes, grootouders. Soms naar buren, naar ouders van vriendjes waar een kind wel eens speelt, in een enkel geval zelfs naar leerkrachten. Er wordt bewust gekeken of het kind bij een bekende ondergebracht kan worden, als dat zo is, kan het snel geregeld worden. Als een kind echt niet meer thuis kan of mag wonen en er is niemand in dit netwerk van vrienden en bekenden beschikbaar, zal het kind naar vreemde pleegouders moeten. Meestal probeert men wel het kind in de stad te laten wonen waar het kind nu woont, als het enigszins mogelijk is zal het kind ook naar dezelfde school blijven gaan. Dat lukt niet altijd. Als het kind om veiligheidsredenen uit huis moet, kan het juist zijn dat het kind niet in dezelfde stad en al zeker niet in dezelfde wijk of omgeving of school geplaatst wordt.

Pleegouder worden

Pleegouder worden van een bekende doe je dus meestal omdat je in het netwerk zit en gevraagd wordt. Of je biedt jezelf aan, omdat je ziet dat het niet goed gaat met het kind wat je toch zo nauw aan het hard is. Als je pleegouder wilt worden omdat je wat voor de maatschappij of wat voor kinderen wilt doen, en het gaat dus om onbekenden, zul je eerst aan moeten geven dat je belangstelling hebt, en vervolgens zul je mee moeten doen aan een cursus om te bepalen of je geschikt bent als pleegouder. Er kan dus een hele tijd overheen gaan.

Wensen van pleegouders

Je kunt als pleegouder wel aangeven wat je wel en niet wilt of aankunt. Je kunt voorkeuren aangeven voor leeftijden (vaak genoemd: baby's of peuters, 4 tot 12 jaar, middelbare school, waarbij het grootste tekort aan pleegouders over het algemeen in de eerste of laatste categorie zit), je kunt ook aangeven voor hoe lang je iemand in huis zou willen nemen. Crisisopvang is voor een paar weken. Kortdurende pleegzorg voor meerdere maanden. Langdurende desnoods tot het kind volwassen is. Alle wensen worden genoteerd en in de computer gezet.

En dan komt er een kind (of twee)

Een medewerker die zorgt voor plaatsing (vaak matching genoemd, omdat het gaat om matchen van kind en volwassene) benadert op een gegeven moment een pleegouder telefonisch, geeft wat informatie over het kind, en dan ligt de beslissing altijd bij de pleegouder. Een kind eenmaal in huis betekent vaak een voogd die ook op afspraak over de vloer komt, die voogd is de verantwoordelijke over het kind, een begeleider die pleegouders begeleidt kan ook langs komen, en soms, als het nodig is, een psycholoog of wat dan ook voor het kind. De pleegouder krijgt een onkostenvergoeding richting de 15 euro per dag voor eten, drinken en overige kosten van het kind.