Elektronisch Patiëntendossier:veilig, betrouwbaar&verplicht?

Het landelijk elektronisch patiëntendossier (EPD) geeft zorgaanbieders toegang tot uw gegevens zoals vermeld in uw medische dossier. Uw gehele medische geschiedenis is straks landelijk toegankelijk en bekend. Wat is het landelijk elektronisch patiëntendossier? Wat zijn de gevolgen? Wat zijn uw verplichtingen? Wat zijn uw rechten? Hoe zit het met de privacy? Kunt u bezwaar maken? Al uw vragen worden beantwoord in dit artikel.

Landelijk elektronisch patiënten dossier [EPD]

Het landelijk elektronisch patiëntendossier (EPD) geeft zorgaanbieders toegang tot gegevens van u als patiënt, zoals vermeld in uw huidige medische dossier. Zorgverleners kunnen met de invoering van het EPD, medische gegevens opvragen uit de informatiesystemen van andere zorgverleners. Uw huisarts heeft bijvoorbeeld een medisch dossier dat informatie bevat met betrekking tot uiteenlopende persoonlijke en medische gegevens. Dankzij het EPD kan een zorgverlener in Maastricht straks uw gegevens bij de huisarts in Amsterdam inzien. De gegevens worden onder zorgaanbieders uitgewisseld met gebruikmaking van het burgerservicenummer (BSN).

Welke informatie wordt opgeslagen in het EPD?

De zorgaanbieder/zorgverlener legt gegevens van zijn patiënt vast in zijn informatiesysteem. Vervolgens wordt een melding gemaakt bij het EPD, dat over gegevens van betreffende patiënt informatie beschikbaar is. Het EPD creërt een 'link' naar betreffende informatie bij die zorgaanbieder. Via het landelijk schakelpunt (LSP) kunnen betreffende gegevens vervolgens door andere zorgaanbieders/zorgverleners in geheel Nederland, worden opgehaald. Uitwisseling van medische gegevens heeft dan plaatsgevonden.

In het EPD zelf, worden dus geen gegevens opgeslagen. De gegevens kunnen via het EPD en het LSP door landelijke zorgaanbieders, rechtstreeks worden 'gedownload' via een link naar het informatiesysteem van bijvoorbeeld uw huisarts.

Het EPD registreert wel het volgende:

Van welke patiënten zijn gegevens beschikbaar en bij welke zorgaanbieders?
Welke zorgaanbieders hebben gegevens opgevraagd van welke patiënten?

Wat houdt de Wet op het EPD in?

De overheid wenst dat alle zorgaanbieders deelnemen. Verplichte deelname aan het landelijk EPD zal derhalve bij wet worden geregeld. Hiertoe zal de Wet gebruik burgerservicenummer in de zorg (Wbsn-z) worden gewijzigd. Het voorstel tot wetswijziging is in mei 2008 aangeboden aan de Tweede Kamer. Met de wetswijziging wordt verplicht gesteld dat alle zorgaanbieders gaan deelnemen aan het EPD en alle patiëntgegevens beschikbaar stellen voor andere zorgaanbieders.
Via het EPD wordt zeer vertrouwelijke informatie uitgewisseld. Het wetsvoorstel op het EPD zou ook de privacy en de beveiliging van gegevens moeten waarborgen.

De OV-chip is een goed voorbeeld van de wijze van beveiliging door de Nederlandse overheid. Ook de beveiligingspasjes met gemakkelijk te kraken chip, die worden gebruikt voor het binnentreden van overheidsgebouwen, laten zeer te wensen over. Het is voor hackers gemakkelijk om een systeem te kraken. Dagelijks laten hackers wereldwijd zien, dat het beveiligen van systemen een onmogelijke taak is. Is het wenselijk dat van iedere Nederlander straks het volledige medische dossier klaar ligt om te hacken?

Huidige situatie uitwisseling medische gegevens

Op dit moment wisselen huisartsen en zorgaanbieders reeds medische gegevens van patiënten uit. In het ziekenhuis en bij specialisten wordt reeds van u verwacht, uw huisarts te vermelden en de medicijnen die worden gebruikt. In het dossier van de huisarts komen alle gegevens samen, van de verscheidene specialisten en zorgaanbieders. Met uw schriftelijke toestemming kunnen instellingen als het UWV ook informatie verkrijgen uit uw medische dossier.

Risico's EPD uitwisselen van medische gegevens

De wet op het EPD heeft in beginsel enige beperkingen. Niet iedere zorgaanbieder mag het dossier inzien.
Wie mag het medische dossier in beginsel wel inzien?

een zorgverlener/aanbieder als sprake is van een behandelrelatie met de betreffende patiënt;
een zorgverlener/aanbieder als het opvragen van de gegevens noodzakelijk is voor de behandeling;
een zorgverlener/aanbieder als de patiënt de zorgaanbieder toestemming heeft gegeven voor het opvragen van gegevens via het landelijk EPD.

Echter, er wordt reeds gewerkt aan het uitbreiden van de groepen zorgaanbieders, die vervolgens uw elektronisch patiënten dossier in kunnen zien.

Risico
Uw medische gegevens zijn met de invoering van het EPD niet meer alleen goed opgeborgen in het dossier bij uw huisarts, maar landelijk beschikbaar voor een ieder die toegang heeft tot het systeem. Uiteraard is het de bedoeling dat alleen zorgaanbieders mét toestemming, de medische dossier inzien. Echter, het risico op gebruik zonder toestemming is groot.
Indien het systeem door een hacker wordt gekraakt, kan deze gemakkelijk belangrijke gegevens wissen of veranderen en misschien zelfs toegang verkrijgen tot de systemen van aangesloten huisartsen en zorgaanbieders. Het wijzigen van medische gegevens in een landelijk systeem, kan grote gevolgen hebben.
Daarnaast neemt de computer belangrijke taken over van de mens. Indien een zorgaanbieder met uw machtiging, informatie opvraagt bij uw huisarts, wordt deze aanvraag door mensen afgehandeld. Er wordt derhalve door mensen gecontroleerd of de machtiging correct is, of de aanvraag juist, of betreffende informatie mag worden verstrekt en of de betreffende informatie nog steeds correct en up-to-date is. Met de invoering van het landelijk EPD, wordt automatisering doorgevoerd, daar waar het wellicht niet gewenst is.

ZIE OOK: Elsevier: EPD zo lek als mandje

Landelijk EPD: rechten & plichten

u heeft het recht op inzage in wie uw BSN heeft opgevraagd;
u heeft het recht op inzage in de uitwisseling van uw gegevens via het landelijk EPD;
u kunt bezwaar maken tegen het beschikbaar stellen van uw gegevens via het landelijk EPD.

u bent niet verplicht uw medische patiënten dossier op te laten nemen in het EPD.

zorgaanbieders zijn bij wet verplicht mee te werken aan het landelijk EPD. Dit houdt direct in, dat indien u geen bezwaar maakt tegen de opname in het landelijk elektronisch patiënten dossier, uw gegevens met zekerheid zullen worden opgenomen in het landelijk EPD.

Bezwaar maken tegen opname in landelijk EPD

Met de wet op de privacy heeft u het recht om bezwaar te maken tegen de uitwisseling van medische gegevens en tegen opname in het landelijk elektronisch patiënten dossier. Met het Formulier Bezwaar EPD kunt u gemakkelijk bezwaar maken tegen de opname in het EPD en zullen uw gegevens niet beschikbaar zijn via dit landelijk systeem. Uiteraard kunnen zorgaanbieders met uw toestemming, altijd de benodigde gegevens bij uw huisarts en specialisten opvragen, zoals nu reeds het geval is. Het formulier vult u binnen 1 minuut in en kunt u gratis verzenden naar het antwoordnummer. U ontvangt een schriftelijke bevestiging thuis. Uw gegevens zullen dan niet worden opgenomen in het elektronisch patiëntendossier.

UPDATE 30 september 2008

Het kabinet onderzoekt inmiddels de mogelijkheid om politie toegang te verschaffen tot het elektronisch patiënten dossier. Met het excuus verslaafden & zwervers gemakkelijker te kunnen helpen, wordt de toegang tot uw medische gegevens open gesteld. In Engeland heeft politie reeds toegang tot het daar reeds ingevoerde elektronisch patiëntendossier.

UPDATE 17 januari 2009

Aangezien zorgverzekeraars in staat zijn en de intentie hebben om ziekenhuizen te kopen, is het ook voor hen gemakkelijk uw medisch dossier in te zien. Dit is zeer onwenselijk. De toekomst zal uitwijzen of dit resulteert in variabele zorgpremies afhankelijk van uw medisch dossier.

Uw medische gegevens zijn in te zien voor een ieder die om welke reden dan ook interesse heeft.

Is dit wenselijk?

© 2008 - 2010 Alex, gepubliceerd in Mens en Samenleving (Mijn kijk op...) op 22-09-2008, laatst gewijzigd op 17-01-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Alex is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

Bezwaren tegen het elektronisch patientendossier (EPD): De communicatie van het ministerie van Volksgezondheid is nu wel ernstig tekort geschoten. Dit jaar kregen we allemaal een ongeadresseerde folder in de…
EPD: elektronisch patienten dossier: De nederlandse overheid schreeuwt het al uit: "het elektronisch patiëntendossier zal communicatie eenvoudiger maken tussen de diverse geneeskundige instanties". Leuk beda…
Wat is een burgerservicenummer (BSN)?: Het burgerservicenummer is een uniek persoonsgebonden nummer. Het BSN is het vroegere sofinummer en is automatisch voor iedereen omgezet in een burgerservicenummer. Voo…
A.L.S.: het ALS-Centrum: Amyotrofische lateraal sclerose is een zeldzame neuro-musculaire aandoening met een snel beloop. Dit betekent dat het een zeldzame progressieve spierziekte is. De gemiddelde levensve…
Bescherming medische gegevens en beroepsgeheim -Joodse visie: Bescherming van medische gegevens en beroepsgeheim zijn in ons informatietijdperk voor veel mensen erg belangrijk geworden. Met de komst van het…

Reageer op het artikel "Elektronisch Patiëntendossier:veilig, betrouwbaar&verplicht?"

Door Paike op 13-12-2008

Het uitgangspunt van deze zaak is een rechtvaardig streven van de overheid naar een optimale zorg voor iedereen in de samenleving.
Het is alleen een utopia om te denken dat dit op deze manier gerealiseerd kan worden.
De belangen van het individu kunnen kunnen geenzins gewaarborgt worden als men kijkt naar de substantiele bezwaren die kunnen worden aangevoerd.
Dit omdat er altijd zal worden gezocht naar de mazen in de wet als het een persoonlijk belang betreft, bv. wie is er verantwoordelijk als het fout gaat, onterchte afwijzingen door verzekeringsmaatschappijen vanwege de informatie in het dossier, privacy die onbedoeld toch makkelijk in het geding kan komen enz.

Kortom maak voor u zelf een zorgvuldige afweging van wat u wilt en wenst.
Ik persoonlijk doe niet mee aan deze politiek polonaise die mij doet denken aan de privatisering van het zorg stelsel, waar onder de voorwenselen van dat een marktwerking binnen deze sector zou leiden tot een betere zorg.

Dit was namelijk ook een staaltje bewijzingsdrang van de minister destijds ten behoeve van zijn latere carriere, dan dat dit de burger echt heeft geholpen.

Paike.

Door L. Nieuwenhuis op 12-11-2008

Minister Klink heeft Consumentendezorg.nl verzocht te helpen bij het adviseren van clienten (patienten) over het EPD. Deze club heeft een rijtje van artsen en instanties opgenoemd die absoluut geen inzage krijgen in het EPD. Als de regering nu al onderzoekt of bv de politie inzage kan krijgen met excuus om verslaafden & zwervers eerder te kunnen helpen dan kan ik u verzekeren dat binnen afzienbare tijd onderstaande rijtje ook toestemming krijgt om het EPD in te zien. Want overal is wel een excuus voor te vinden.
mijn arbo/bedrijfsarts? mijn verzekeringsarts? mijn zorgverzekeraar? mijn werkgever? de overheid? de politie? de belastingdienst?

Met vriendelijke groet, Lambert Reactie infoteur op 12-11-2008:Geachte Lambert Nieuwenhuis,

Dat ben ik geheel met u eens. Het EPD is een gevaar en risico voor de privacy en zal met zekerheid uiteindelijk voor vele doeleinden worden gebruikt/misbruikt.

Bovendien is het enige voordeel dat als draagvlak fungeert voor het EPD 'voorkomen van medische missers' niet bewezen en zeker niet waterdicht. De meeste medische missers vinden plaats door nalatigheid, onzorgvuldigheid, achterstallig onderhoud aan medische apparatuur, menselijke fouten en onjuiste inschattingen. Het EPD voorkomt geen van die oorzaken.

Het draagvlak van belangrijke beleidsmaatregelen is zelden de werkelijke reden voor het nemen van die beleidsmaatregelen. Het draagvlak dient als excuus om de Nederlander zonder slag of stoot beleidsmaatregel op te leggen. De werkelijke reden zou tegenstand opwekken, dus meldt men de werkelijke reden zelden.

Het EPD vormt hierop geen uitzondering in mijn optiek. Het aantal medische missers (8 doden per dag door vermijdbare medische missers) wordt misbruikt als feit om het EPD in te voeren. Het EPD zorgt er echter alleen maar voor dat al uw medische gegevens op straat liggen en inderdaad voor iedereen inzichtelijk zullen worden gemaakt. Van politie tot belastingdient, overheid tot ziekenhuis, verzekeringsmaatschappij (dé partner van de overheid) tot arbo-arts.

Het huidige systeem werkt prima. De huisarts is de spil als het om informatie gaat. Alle specialisten kunnen mét machtiging informeren bij de huisarts. Alleen met uw machtiging kan een arbo-arts informatie bij uw huisarts of specialist opvragen. Straks ook zonder uw handtekening/machtiging. Uw verzekeringsmaatschappij houdt reeds rekening met uw leeftijd in de maandelijks zorgpremie. Met inzage in uw medische dossier, kan uw maandelijkse premie individueel worden vastgesteld en worden verhoogd.

Enerzijds wenst de overheid individualisme tegen te gaan en wenst Rouvoet dat men minder gaat scheiden, samen blijft, samen 8 kinderen nemen en individualisme te bestraffen met hoge belastingen en gebrek aan kortingen en beloningen. Anderzijds is het individualisme financieel zeer aantrekkelijk voor de overheid en haar sociale (zakelijke) partners. Kilometerheffing: individueel WMO: individueel (niemand kan collectief aanspraak maken, niemand kan bepalen of er recht is op wmo-ondersteuning, individueel wordt het bepaald door uw gemeente of u wel of geen ondersteuning krijgt. Bezwaar wordt door dezelfde instantie afgehandeld en afgewezen.) zorgpremie: individueel.

Conclusie: Het EPD heeft voor de Nederlander veel risico's en negatieve ongewenste effecten.

Het EPD heeft voor de overheid veel voordelen en gewenste effecten met verstrekkende gevolgen.

Bezwaar maken is het enige dat ik aan iedereen adviseer.

Met vriendelijke groet.