InfoNu.nl > Mijn kijk op… > Mens en samenleving > Toeval bestaat niet

Toeval bestaat niet

Toeval bestaat niet Wat wij toeval noemen is in feite een onvermijdelijke samenloop van omstandigheden. Het is namelijk geen toeval dat de dobbelsteen op 3 valt en dat we elkaar tegenkomen op die plek in het buitenland. Of dat we op het zelfde moment over iets beginnen te praten. Volgens de theorie van het determinisme is alles een kwestie van oorzaak en gevolg en hebben we dus geen vrije wil.

Alles is oorzaak en gevolg en dus onvermijdelijk

Stel dat er een zeer intelligente computer was waarin we de informatie zouden kunnen stoppen van alle krachten op deze wereld: De hersencellen van alle levende wezens, de atomen van alle materie, alle natuurkrachten tot in het kleinste detail, enz, enz. Dan zou die computer dus geprogrammeerd zijn met alle denkbare oorzaken. Hij zou dan ook alle gevolgen tot op de millimeter voor de eeuwigheid kunnen voorspellen.

Het is onvermijdelijk hoe dobbelsteen valt

Op het moment dat we de dobbelsteen werpen staat al vast hoe die valt. Het is namelijk het resultaat van de beweging van onze hand, de wrijving van de tafel alsook omgevingsfactoren zoals, luchtstroming, temperatuur enz. Zouden we de dobbelsteen namelijk een tweede keer onder exact dezelfde omstandigheden gooien, dan kwam hij op het zelfde getal.

Knikkers

Wat voor die dobbelsteen geldt is ook van toepassing op een emmer vol met knikkers. Als we namelijk een emmer met 1000 knikkers van een grote hoogte naar beneden gooien, komen die in een ogenschijnlijke chaos naar beneden en ergens op straat tot stilstand. Zouden we die emmer een tweede keer op exact de zelfde manier gooien dan komen de knikkers allemaal op precies de zelfde plek neer als de eerste keer. (Dus knikkers op de zelfde manier gerangschikt in de emmer, alle gesleten moleculen vanwege de eerste worp zitten weer op hun plek, omgevingsfactoren, zoals wind, zon, tijd, bestrating ook weer exact hetzelfde). Met andere woorden: een exact de zelfde oorzaak heeft altijd exact het zelfde gevolg.

De mens is als een knikker

Wat voor die emmer met knikkers geldt is ook op alles dat leeft van toepassing: Stel dat u een verkeersweg moet oversteken.
U kijkt van rechts naar links en op een gegeven moment doet zich een kans voor tussen een scooter en een grijze Volkswagen. U loopt snel naar de overkant waar u eerst nog even een meisje op een fiets laat passeren alvorens u het trottoir bereikt.

U denkt waarschijnlijk dat u de beslissing volkomen autonoom uit vrije wil hebt genomen. Nu draaien we de klok letterlijk terug en alle omstandigheden zijn exact het zelfde als de vorige keer. U bent dus ook niet de vorige keer overgestoken.
De vraag is nu wanneer u ditmaal oversteekt. Antwoord:
U kijkt van rechts naar links en op een gegeven moment doet zich een kans voor tussen een scooter en een grijze Volkswagen. U loopt snel naar de overkant waar u eerst nog even een meisje op een fiets laat passeren alvorens u het trottoir bereikt.

Geen mens kan zich voorstellen dat hij de tweede keer, dus onder exact de zelfde omstandigheden, op een ander moment zou oversteken. Maar als we dan blijkbaar uitsluitend op één bepaalde manier kunnen oversteken, hebben we dan eigenlijk nog wel een vrije wil?

Vrije wil

Het is duidelijk dat we die niet hebben. We zijn het product van onze ouders, opvoeding, en alle omgevingsfactoren vanaf onze geboorte tot heden. Die supercomputer had kunnen voorspellen dat we tussen de scooter en grijze volkswagen zouden oversteken. Hij had uiteraard ook voorspeld dat deze letters zouden worden gepubliceerd en wie ze allemaal zouden lezen.

Albert Einstein

Indien u zich in bovenstaande theorie kunt vinden, bevindt u zich in goed gezelschap. Albert Einstein bleef zich, als aanhanger van het determinisme, tot het eind van z’n leven verzetten tegen datgene wat wij toeval noemen. “God dobbelt niet” zij hij.

Lees verder

© 2009 - 2014 Robbie, gepubliceerd in Mens en samenleving (Mijn kijk op…) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De mens heeft heeft geen eigen vrije wilDe mens heeft heeft geen eigen vrije wilMensen beelden zich in dat ze een vrije wil hebben. We zijn namelijk zo geprogrammeerd dat we de illusie hebben dat we v…
Ziel: niets gebeurt per toeval - God bepaalt allesHet Joodse feest Poeriem leert ons dat niets per toeval gebeurt en dat iedere ziel een rol speelt in de Goddelijke tapij…
Is het universum toeval of zit God er achter? - Joodse visieDe discussie over het bestaan van God is al eeuwenoud. Het gaat over de vraag of het heelal ontworpen en geschapen is, o…
Tussen hemel en aardeTussen hemel en aardeDe ene heeft een duidelijk geloof bij het gegeven dat er meer is tussen hemel en aarde en de ander is in de overtuiging…
Vrije radicalenVrije radicalen, zijn schadelijke deeltjes die ons cel DNA beschadigen. Door de voortdurende aanvallen van vrije radical…

Reageer op het artikel "Toeval bestaat niet"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Jason, 10-07-2012 11:07 #12
Nou Dirk, wetenschap en religie gaan heel goed samen hoor. Onlangs is het higgs bosson deeltje gevonden, ook wel het 'gods' deeltje genaamd. Hier komen wetenschap en religie toch al aardig dicht bij elkaar. God zelf zegt dat de mens bijna net zo slim wordt als hemzelf… Dat kunnen we niet zonder wetenschap!

Over toeval gesproken… Wij noemen de kruising tussen 2 levenslijnen van mensen toeval, omdat we er niet op voorbereid zijn en het niet verwachten dat het gebeurt. Om onze hersenen enigszins te berusten in dit 'lot' hebben we er een naam aan gegeven. Zo kunnen we er zonder verklaring aan te hoeven geven het toch begrijpen.
Toeval bestaat dus niet! Het is idd vastgelegd dat deze kruising zou plaatsvinden, alleen zijn wij niet in staat de tijdsbepaling hiervan vast te stellen. Dit is ook niet noodzakelijk, we moeten alleen voor onszelf bepalen waarom dit 'toeval' plaatsvindt. En hierin kom je terecht in de keuze die je kan maken. En wat is de juiste keuze? De keuze die de vraag beantwoord waarom jij diegene daar tegenkwam. Dus ja alles is vastgelegd en je kan alleen van je pad geraken als je de verkeerde keus maakt. en vaar je verder op een ander pad…

Dirk, 21-01-2012 22:42 #11
Dit is klink klare onzin… als toeval niet bestaat hoe noem je dan het feit dat al die knikkers juist op die manier zijn neergevallen? ook al lag dit inderdaad al vast toen de knikkers in de emmer begonnen te rollen tijdens het omkiepen hiervan. het lot van die knikkers. nee het is toeval dat net die ene groene knikker op die plek stil is komen liggen, want als de omstandigheden ook maar iets anders waren, zou de knikker ergens anders komen te liggen het is dus gewoon toevallig. je spreekt je zelf hiermee heel erg tegen. het gaat erom dat wanneer twee gebeurtenissen elkaar kruisen we nog niet van toeval spreken, maar wanneer iemand die kruising waarneemt zal die gene van een toevallig moment spreken. het feit dat dit al vast lag toen beide gebeurtenissen in gang waren gezetten betekent niet dat we niet meer kunnen spreken van toeval. Dit wil enkel zeggen dat we het al op dat moment als een toevallig gebeurtenis konden vaststellen. voorbeeld:
2 vrienden gaan op vakantie naar het zelfde land en zelfde hotel. hier komen ze pas achter wanneer ze elkaar in het hotel tegenkomen, vanaf dit moment spreekt men van toeval. stel dat deze 2 vrienden elkaar van te voren hierover spraken en er al voor vertrek achter waren gekomen spreken we op dát moment al van toeval de gebeurtenissen kruisen zich eerder. mijn definitie van toeval: Het waarnemen van de kruising van 2 onafhankelijke gebeurtenissen. oh en een vrije wil hebben we wel bijvoorbeeld kan ik nu kiezen of ik op stap ga of dat ik vanavond lekker thuis blijf en op inet ga surfen. mijn keuze eerst op Inet surfen dan op stap. keuzes kun je altijd maken, we zullen er nooit achter komen of juist de keuze die je maakt van te voren al bepaald is. dus ga geen oplossing zoeken hiervoor met theorieën die evt waar kunnen zijn en laat ons genieten van de gedachte dat we een vrije wil hebben die net zo waar kan zijn als enig andere theorie. oh en Einstein was gestoord, een wetenschapper die in god geloofd?!?!

Tronic (infoteur), 19-08-2011 09:45 #10
Hoi Rob,
Erg leuk onderwerp. Ik heb al eens gereageerd, maar nu nog een keertje. Zoals ik al heb gezegd kan de mens diep in atomen (subatomair niveau) geen oorzaak en gevolg vinden. Het maken van een allesomvattende berekening wordt daardoor onmogelijk, want kleine veranderingen hebben vaak grote gevolgen (chaostheorie). Dus je hoeft je geen zorgen te maken dat je geen vrije wil zou hebben, of zoiets dergelijks :-D
gr Enrico Reactie infoteur, 19-08-2011
Beste Enrico, dank je voor je sympathieke en tevens bemoedigende reactie.
gr,
Rob

Anjo, 05-12-2010 21:20 #9
Ik vind dit een interressant onderwerp, alhoewel gebeurtenissen nooit in dezelfde omstandigheden tweemaal gebeuren. Niettemin hebben zowel mijn dochter als ik vaak een deja vu gevoel. En ook onze reactie op gebeurtenissen is identiek met wat we voor ons gevoel al eerder beleefd hebben. Toch kan je nooit voor 100% zekerheid van predestinatie spreken. Omdat we dan nooit meer verantwoordelijk zijn voor wat we doen. Het staat vast dus moest ik het doen. Ik denk meer dat bepaalde gebeurtenissen vastliggen en dat onze reactie hierop bepaald welke volgende gebeurtenissen er gaan komen.

Sacha, 14-08-2010 00:20 #8
Ik heb vorig jaar een bijna dood ervaring gehad, een heel lang verhaal
maar dus die nacht was het het ergst. In die nacht zag ik mijn opa, die al overleden was. En kreeg ik de volgende 2 dingen door (net alsof het iets was wat je gewoon wist, zoals je weet dat 1 en 1, 2 is)
:toeval bestaat niet, en ik had nog een missie op aarde. Ik heb het dus overleefd, maar die 2 zinnen zijn me altijd bijgebleven. Heel vreemd, en ik heb er ook vaak nog over nagedacht. Reactie infoteur, 14-08-2010
Wat een interessant verhaal.

Kreeg je de boodschap uit de mond van je opa?
En waren de mededelingen zo kort of werd er nog iets bij verteld en uitgelegd.
Bijvoorbeeld wat die missie dan precies inhield.
En waarom toeval niet kan bestaan?

Hoebiehoebie, 31-03-2010 03:10 #7
Als toeval niet bestaat, dan wordt toeval dus uitgesloten, de volgende gedachte is dat de vrije keuzes dus dan niet bestaan (ze zijn allemaal al gemaakt),de daaropvolgende gedachte is dat er dus geen sprake kan zijn van ontwikkeling(we leiden een voorgeprogrammeerd leven). Helaas moet iemand of iets dan de boel voorgeprogrammeerd hebben (ontwikkeld),en daar dienen ook keuzes te zijn gemaakt. eindconclusie-Er is toeval nodig om toeval uit te sluiten-dus toeval bestaat.

Marqist, 12-10-2009 19:29 #6
Misschien is het leuk om te weten dat er maar één toevallig proces bekend is, het verval van radioactieve deeltjes, maar wellicht is dit alleen vanuit menselijke perspectieven.
De rest van alle toeval is in een mensenleven onoverkomelijk, dit komt omdat de mens er waarde aan hecht maar hierbuiten (in een puur materiale wereld waar waarde niet bestaat) is het zelfs zinloos om het over toeval te hebben. Gelukkig leven we niet in zo'n voorspelbare wereld (wat het nogal saai zou maken) omdat de complexiteit ons teboven gaat.

Het is voor een mens dus nog steeds 'geoorloofd' iets toeval te noemen ook al zou het voorspeld kunnen worden!

Martinq79 (infoteur), 02-06-2009 23:00 #5
Interessante gedachtegang dit artikel. Een paar dagen geleden pakte ik een trein… prompt was het de verkeerde. Bij het eerstvolgende station eruit gestapt en na 5 minuten de trein gepakt die dus de goede kant op ging.
Bij het instappen van de trein om wel de goede kant op te gaan kom je een bekende tegen die je al een half jaar niet hebt gezien/gesproken. Vond dit erg toevallig, want eerst wouden we lopen of met de bus. Uiteindelijk toch maar de trein, maar dan verkeerd en daarna kom je een bekende tegen. Je zou idd haast denken dat het voorbestemd is, maar waarom…?

Coen, 24-04-2009 00:53 #4
Beste Rob,

Allereerst ben ik geen wetenschapper en heb ik ook niet echt gestudeerd. Ik kan me wel heel erg goed voorstellen dat je met het "woord" toeval in je maag zit.

Wat ik nl. denk is dat toeval een woord is dat door de mens gebruikt wordt om iets makkelijk aan te duiden. Iemand bekends tegenkomen in de winkelstraat wordt al snel betiteld met toevallig. Als je bedenkt dat beiden de keuze heeft gemaakt om naar de winkelstraat te gaan, is het ineens niet zo toevallig meer. Wat hier echter wel gebeurt, is dat beiden een duidelijke eigen wil heeft getoond om er naar toe te gaan. Is het dan volgende keer ook toevallig dat ik niemand bekends tegenkom, of is dat normaal? Ja in de volksmond moet toeval gebruikt worden, want daarmee kun je een gevoel uiten.

Dus in mijn ogen: Nee toeval bestaat niet, alles wat er gebeurt heeft te maken met de keuzes die we maken en die worden weer beïnvloed door de natuur. Maar de mens is gemakzuchtig en zoekt dus dit soort woorden. Ga het anders maar eens uitleggen als je iemand tegenkomt… Reactie infoteur, 24-04-2009
Beste Coen,

Ik geloof dat ik het helemaal met je eens ben.

Dank je voor je reactie.

groet,
Rob

Nick, 14-04-2009 15:44 #3
Helaas is de werkelijkheid zo dat geen enekele situatie zich 2 keer voordoet, en dus het bovenstaande slechts "éen theorie" is en geen werkelijkheid. Stel dat alle factoren hetzelfde zijn, natuurlijk doet zich diezelfde situatie zich voor, als jij 2 keer in die situatie terecht komt zou je dat niet eens doorhebben, want ook je geheugen is weer hetzelfde en dus je herinnering van de voorgaande zelfde gebeurtenis niet aanwezig zijn. Het idee dat alles bepaalt is door oorzaak en gevolg en ook het idee dat er dan geen vrije wil meer is, is een gevangenis voor je geest. Heel leuk om over te filosoferen, maar als je steeds bij dezelfde conlusie uitkomt, moet ook wel aanvoelen als een teleustelling, toch? Reactie infoteur, 14-04-2009
Beste Nick,
Naar mijn mening valt er behoorlijk wat af te dingen op onze zogenaamde vrije wil. Ongetwijfeld zullen we die af en toe wel eens hebben en gebruiken. Maar in 90% van alle gevallen denk ik dat we zelf weinig invloed op ons doen en laten hebben.

Bedankt voor het reageren,
Rob

Dr Ramlal, 08-03-2009 06:03 #2
Het is ieders goed recht om met zijn eigen denken en hypothesis te komen. Goed ook om toe te geven dat e kennis beperkt is en dat je zeg maar van anderen hun mening wil horen. Het is te simpel om zulke zaken te onderzoeken en met uitsluitsels te komen, want immers we moeten rekening houden met teveel factoren. inderdaad bestaat toeval niet, maar dat wil niet zeggen dat alles gepland is. niks is gepland, alles gebeurt volgens de natuurwet. simpel gezegd als er bepaalde omstandigheid bestaat zal een bepaald iets zich voordoen. voorbeeld. als een appel rijp is, bepaalt de natuurwet dat als er een bries met bepaalde kracht waait, de appel zal vallen. zolang de bries er niet is valt de appel dus niet. het is bijzonder moeilijk voor mensen hetzelfde te zeggen of je moet geloven in reincarnatie, waarop ik niet in wil gaan. dus als je hebt dat toeval bestaat niet, heb je gelijk. maar je moet erbij zeggen dat niks gepland is en alles gebeurt volgens de natuurwet en omstandigheden die iets veroorzaakt wat een gevold heeft. als een vlinder niet fladdert en wanner fladdert die, dat is niet te bepalen. al zullen alle omstandigheden hetzelfde zijn, de eigen wil, zal nooit hetzelfde reageren, daarom heet het eigen wil. zal de wind in beweging komen en hoe die wind in beweging komt hangt af van factoren.
groetjes
ram Reactie infoteur, 08-03-2009
Beste Dr.Ramlal,

Bedankt voor de reactie.Ik ben het trouwens helemaal met u eens.
Want ik heb ook wel degelijk aan het begin van mijn artikel vermeld, dat hoewel toeval niet bestaat, het niet wil zeggen dat alles gepland is.
Stel je voor dat een vliegtuig crash zou worden gepland of nog ergere dingen die dagelijks gebeuren.
vr.groet,
Rob

Gerritseric (infoteur), 28-02-2009 19:37 #1
Hoi Robbie,

Het artikel van u (jou) over toeval klopt niet. In de sub-atomaire wereld is men tot op heden nog niet gestuit op oorzaak en gevolg. De plaats waar elektronen en andere deeltjes zich kunnen bevinden duidt men aan met waarschijnlijkheden. Men kan niets zeggen over de plaats en snelheid van deeltjes tegelijk. De uitspraak 'God dobbelt niet', wordt niet verdedigt door natuurkundigen. Het voorbeeld van de supercomputer klopt ook niet. De chaostheorie laat zien dat grote stelsel vergelijkingen niet oplosbaar zijn, vanwege de onzekerheid op sub-atomair nivo.

Groetjes, Eric Reactie infoteur, 02-03-2009
Beste Eric,
Bedankt voor je reactie,
Je noemt een aantal feiten waarop ik geen antwoord heb omdat mijn kennis te kort schiet. Mijn stelling "toeval bestaat niet" is eerder een gevoel(een geloof), dan dat ik het uiteraard kan bewijzen. Ik heb dit artikel geschreven omdat ik al jaren over dit fenomeen nadenk. Maar ook ermee worstel, want als alles oorzaak en gevolg is, bestaat er eigenlijk ook geen vrije wil meer. En daaraan wil nog niet. Hoewel ik er wel absoluut van overtuigd ben dat al onze handelingen maar voor een heel klein deel uit echt vrije wil voorkomen.
hartelijke groet,
(en noem me svp je)
Rob

Infoteur: Robbie
Rubriek: Mijn kijk op…
Subrubriek: Mens en samenleving
Special: Misvattingen
Reacties: 12
Mijn kijk op…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook een mening en/of ervaring beschrijven.
Schrijf mee!