Aanslag Karst Tates in Apeldoorn naar Palestijns voorbeeld?

De aanslag van Karst Tates in Apeldoorn tijdens Koninginnedag 30 april 2009 vertoont sterke overeenkomsten met (eerdere) aanslagen van Palestijnen in Israël. In beide gevallen werd bewust op onschuldige mensen ingereden; Karst Tates deed dit met een Suzuki Swift, de Palestijnse terroristen gebruikten bulldozers. Hoewel we het motief van Tates nooit echt zullen weten, lijkt de MANIER waarop de aanslag is uitgevoerd sterk op die van Palestijnse terroristen.

De manier waarop de aanslag door Karst Tates is uitgevoerd toont sterke overeenkomsten met de Palestijnse bulldozer aanslagen

Voor veel mensen zullen de overeenkomsten tussen de aanslag van Karst Tates met zijn Suzuki Swift en de Palestijnse aanslagen met bulldozers vergezocht zijn. Maar voor mensen die het Israëlisch-Palestijns conflict op de voet volgen, is de aanslag van Karst Tates een déjà vu. Bij hen roept dit herinneringen op aan de bulldozer aanslagen die in 2008 plaats vonden.

Natuurlijk is de SITUATIE ANDERS: de Palestijnse aanslagen moeten in het licht gezien worden van de strijd tussen Israël en de Palestijnen; de aanslag van Karst Tates is een op zichzelf staand incident en lijkt niet politiek geïnspireerd.

In dit artikel vergelijk ik dan ook NIET de motieven van de aanslagen met elkaar. We kennen immers de motieven van Karst niet. Maar de MANIER WAAROP de aanslag is uitgevoerd, toont wel veel gelijkenissen. Lees daarover verderop in dit artikel.

Koninginnedag 30 april 2009

Het was een hele mooie dag de 30ste april 2009. Er was letterlijk geen vuiltje aan de lucht. De Koninklijke familie werd met gejuich ontvangen in Apeldoorn. Overal langs de weg stonden blijde mensen. Iedereen wilde een glimp opvangen van Hare Majesteit, prinses Maxima, prins Willem-Alexander en al die andere hoogwaardigheidsbekleders van de Oranjes.

Net zoals alle andere jaren waren er weer allerlei activiteiten georganiseerd waaraan de Koninklijke familie enthousiast meedeed. Er was een Thematische wandeling door het Oranjepark; daarna volgde een Wandeling van Oranjepark naar Grote Kerk en ten slotte was er een Muzikale groet bij de Grote Kerk. Prins Willem-Alexander en Maxima gingen o.a. waterfietsen en twee andere prinsen bewogen zich via touwen voort over het water. De Koningin sprak met een aantal 100-jarigen en zwaaide zoals altijd met een vriendelijke glimlach naar het publiek. Het was een Koninginnedag zoals alle andere jaren, misschien zelfs nog wat fraaier vanwege het mooie weer.

Na de ochtendactiviteiten ging de Koninklijke familie in een open bus op weg naar Paleis Het Loo om even te pauzeren alvorens 's middags het defilé af te nemen. Dit zou geschieden naar aanleiding van de 100ste geboortedag van Koningin Juliana. Zij hield altijd een defilé op Paleis Soestdijk. Ter herinnering van die defilés wilde de Koninklijke familie nog eenmaal een defilé houden.

In een open bus reed de familie dus richting Paleis Het Loo. Ze werden hierbij enthousiast toegezwaaid door het publiek die langs de dranghekken stond. Plotseling was daar het geluid van een aanstormende auto. Er klonk gegil en twee knallen. De Koninklijke familie keek geschrokken om en zag hoe een reeds kapotte zwarte Suzuki Swift met hoge snelheid tegen de Naald (Gedenknaald) tot stilstand kwam. Niet goed beseffend wat er precies aan de hand was reed de bus verder naar het Paleis. Langs de weg zwaaiden nog wel wat mensen, maar de Koninklijke familie zwaaide niet meer terug.

Wat was er precies gebeurd?

De aanslag van Karst Tates op 30 april 2009

Eén Nederlander die in Apeldoorn was, was kennelijk niet in een feestelijke stemming op de bewuste Koninginnedag van 30 april 2009. Het was de onbekende Karst Tates uit Huissen nabij Arnhem. Hij zat in zijn zwarte Suzuki Swift en reed wat rond langs het parcours waar de Koningin met haar gezelschap overheen reed. Eén keer werd hij door de marechaussee tegengehouden op een plek waar hij niet door kon rijden. Dat was de Jachtlaan. Men wist toen nog niet wat er in het hoofd van Karst speelde en dat hij waarschijnlijk op weg was een aanslag te plegen.

Maar dat zou niet lang meer duren. Ergens anders op het parcours, via een zijweg kwam hij alsnog op de Jachtlaan. Daar reed hij met hoge snelheid (100 kilometer per uur) richting de Loolaan. Hij boorde hij zich een weg door de menigte en de dranghekken, reed verschillende personen aan (waarvan een aantal zwaargewond raakten en uiteindelijk zes zouden overlijden), en vervolgde zijn weg aanvankelijk in de richting van de bus van de Koninklijke familie maar boog af richting de Naald (Gedenknaald) alwaar hij tot stilstand kwam. Politie snelde toe om de dader te overmeesteren. Maar die bleek al zwaar gewond te zijn, zo zwaar dat hij later aan zijn verwondingen zou sterven. Eén agent wist hem nog wel te vragen waarom hij dit had gedaan. Karst antwoordde dat zijn doel de Koninklijke familie was. Het bleken zijn laatste woorden te zijn. Het hoe en waarom van de daad is niet duidelijk geworden.

Motieven van Karst Tates gaan mee het graf in; wel duidelijk is dat het om een (persoonlijke) terreuraanslag ging

Het enige wat we dus weten is dat het Karst Tates om de Koninklijke familie ging. Waarom hij een aanslag op de familie wilde plegen blijft speculatief. Had hij persoonlijke problemen en zocht hij op een vreselijke manier de aandacht? Was hij op dat moment geestelijk in de war? Had hij een hekel aan de Koninklijke familie? Het zijn allemaal vragen waar we waarschijnlijk nooit (helemaal) antwoord op zullen krijgen. Tevens is uit onderzoek duidelijk geworden dat er sporen van cannabis in zijn lichaam zaten. Onduidelijk is in hoeverre dit een rol heeft gespeeld bij de aanslag (cannabis kan weken in het lichaam zitten).

Toch is zijn verklaring dat het ging om de Koninklijke familie reden om aan te nemen dat het om een terreuraanslag ging. Geen georganiseerde terreur, maar wel terreur uit (onbekende) persoonlijke overwegingen.

Om wat meer duidelijkheid te krijgen over deze aanslag is het eens goed te kijken naar soortgelijke acties. Israël is al langer met dit soort terreuraanslagen bekend: Palestijnse terroristen die met bulldozers op onschuldige mensen inrijden. Weliswaar lijkt hier een duidelijk politiek motief te spelen, maar de idee van inrijden op onschuldige mensen is een belangrijke overeenkomst. En zo zijn er nog wel wat meer overeenkomsten op te sommen (zie verderop in het artikel).

Palestijnse aanslag met een bulldozer op 2 juli 2008 in Jeruzalem

Op 2 juli 2008 werden bij een Palestijnse aanslag met een bulldozer 3 mensen gedood en 50 gewond. De bestuurder van de bulldozer reed op de Jaffa Road in Jeruzalem tussen het Centrale busstation en de Mahane Jehoeda markt. Hij reed opzettelijk in op auto's en voetgangers alsook twee bussen die 50 passagiers vervoerden. De auto's en bussen werden omvergereden. De politie schoot op de terrorist en doodde hem.

De aanval zorgde voor veel paniek. Honderden mensen vluchten door de straten. Eén bus werd op z'n kop gezet, de ander werd zwaar beschadigd. Een auto werd enkele meters meegesleurd alvorens plat te worden gewalst. Een baby kon door omstanders nog net op tijd uit de auto worden gehaald. De moeder werd gedood.

De terrorist werd later geïdentificeerd als een Palestijn uit Oost-Jeruzalem die de bulldozer had meegenomen van de werkplaats waar hij werkte.

Later vond nog een aanslag met een bulldozer plaats in Israël.

Overeenkomsten tussen aanslag Karst Tates met de Suzuki Swift en de Palestijnse aanslag met de bulldozer

We zullen er waarschijnlijk nooit achter komen hoe Karst Tates op het idee is gekomen om de aanslag met een motorvoertuig uit te voeren. Maar de WIJZE waarop de aanslag is uitgevoerd vertoont toch wel sterke overeenkomsten met eerdere aanslagen van Palestijnen, zoals hierboven beschreven.

In beide gevallen:

• werd een motorvoertuig gebruikt als wapen.
• werd opzettelijk ingereden op onschuldige burgers.
• was er een doelwit:
1. Karst Tates: het Koninklijk Huis (zelfs als Karst niet verklaard had dat de Koninklijke familie zijn doel was, dan nog is het opvallend dat hij zo dicht in de buurt van de bus kwam).
2. Palestijnse terrorist: (burgers van) Israël.
• werd alleen geopereerd.
• ging het NIET om geestelijk gestoorden.
• ging het om daders bij wie waarschijnlijk van binnen iets geknapt was.
• waren de daders geen bekenden bij de veiligheidsdiensten.
• wisten de daders dat ze het er waarschijnlijk niet levend vanaf zouden brengen; mogelijk was dit ook hun bedoeling.
• wisten de daders dat hun aanslag de aandacht zou trekken van de wereldmedia.

We kennen de motieven van Karst Tates niet, maar dat weten we ook niet precies van de Palestijnse terrorist (die werd immers doodgeschoten). Die laatste kan een nationalistisch motief hebben gehad (de strijd tussen de Palestijnen en Israël), maar hij zou evengoed een meer persoonlijk motief gehad kunnen hebben. In ieder geval kunnen we in beide gevallen van terreur spreken. Terreur betekent immers angst zaaien. Je hoeft niet per se verbonden te zijn met een terroristische groepering. Er kunnen zeker persoonlijke problemen een rol gespeeld hebben. Maar dan nog blijft het een terroristische daad.

Wel een groot verschil in de reacties: Palestijnse aanslagen krijgen meer begrip dan de aanslag van Karst Tates

Afgaande op de eerste reacties in Nederland, lijkt het erop dat iedereen terecht de actie van Karst Tates afkeurt. Er is totaal geen begrip voor de dader en bijna iedereen is woest op hem. Dit is ook heel begrijpelijk. Waarom zou er begrip opgebracht moeten worden voor zo'n terreuractie -zelfs al zou het om een wanhoopsdaad gaan- dat zoveel verdriet veroorzaakt?

Daar staat tegenover dat bij Palestijnse aanslagen juist steeds meer begrip wordt getoond. Veel Nederlanders zeggen zelfs dat het Israëls eigen schuld is. Zij hebben immers Palestijns land 'afgepikt' en 'onderdrukken' de Palestijnse bevolking. De Palestijnen zijn wanhopig en hebben geen andere keuze, beweren ze. Maar wie het conflict echter objectief volgt, weet dat Palestijns geweld de vorming van een Palestijnse staat in 1947 en daarna juist alleen maar in de weg heeft gestaan. De Palestijnen hadden allang een eigen staat kunnen hebben als gekozen was voor onderhandelingen en erkenning van de Joodse Staat.

Daarom moet in ALLE GEVALLEN en TEN ALLE TIJDEN terroristische aanslagen worden afgekeurd, of het nu gaat om Karst Tates of om Palestijnen of om andere terroristen. Het lost niets op en levert alleen maar verdriet op voor de slachtoffers, de familie van de slachtoffers en de familie van de dader. Mensen kunnen inderdaad zeer wanhopig zijn, maar er zijn andere wegen te bewandelen om die wanhoop aan te pakken. Jezelf en anderen mensen de dood injagen is GEEN oplossing.

Wat kan er tegen dit soort terrorisme (eenmansactie) gedaan worden?

In Israël is de beveiliging al jarenlang erg goed. Er zijn vele aanslagen voorkomen. Toch staat ook Israël machteloos bij dit soort eenmansacties. Het probleem is uiteraard dat de veiligheidsdiensten nooit van tevoren weten wanneer een enkeling, die niet bij hen bekend staat, toe zal slaan. Wanneer een persoon er met niemand over spreekt, kan hij ongestoord handelen. Israël heeft dan nog het 'voordeel' dat ze een bepaalde bevolkingsgroep (de Palestijnen) kunnen observeren. Men kan zelfs gebieden afsluiten. In Nederland gaat dit niet op. Nederland kan niet opeens alle blanke Nederlanders in de gaten gaan houden. En het heeft ook geen zin om teruggetrokken mensen of 'gestoorden' in de gaten te houden. De moordenaar van Theo van Gogh leefde ook niet teruggetrokken of was gestoord en was geen autochtoon.

Wat kan Nederland dan wel doen?

In ieder geval moet Nederland niet in de illusie blijven leven dat terrorisme hier niet of slechts sporadisch kan plaatsvinden. We mogen dan uiteraard trots zijn op onze open maatschappij, maar die glans zal het snel verliezen wanneer we met nog meer van dit soort acties te maken krijgen. Niets is uitgesloten. Navolging is heel goed mogelijk (denk bijvoorbeeld aan gezinsdrama's). En dit soort aanslagen zijn tegenwoordig zeer 'aantrekkelijk' vanuit media oogpunt bezien. De dader weet van tevoren dat zijn aanslag het nieuws in binnen- en buitenland zal beheersen. De vaak anonieme dader wordt plotseling zeer beroemd. Dat dit negatief is, maakt hem (haar) niet uit.

Met die wetenschap dient Nederland dit soort grote evenementen toch beter te beschermen. Er kan bijvoorbeeld best voorkomen worden dat binnen een straal van 1 kilometer van het evenement geen auto's (of andere motorvoertuigen) mogen komen. Dit gebeurt ook al bij belangrijke bijeenkomsten van politieke leiders. Het blijft in mijn ogen dan ook vreemd dat de marechaussee de auto van Karst Tates niet eerder aanhielden toen hij hen aansprak. De mensen van de marechaussee hadden op z'n minst de auto uit het gebied moeten sturen en in de gaten moeten blijven houden. Mijns inziens mag hier dan ook onderzoek naar gedaan worden door de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding.

Moeilijker wordt het wanneer iemand met explosieven in een rugzak het evenement weet te bereiken. Het is lastig om iedereen te controleren. Bovendien kan de aanslagpleger al vóór de controle een bom aflaten gaan wanneer hij in een rij staat met vele mensen. Maar goed, in dat geval zullen de inlichtingendiensten al eerder moeten inspringen wanneer ze in de gaten hebben dat iemand explosieven aan het verzamelen is.

Honderd procent beveiliging is uitgesloten. Maar Nederland zal wel met het idee moeten gaan leven dat het niet meer uitgesloten is van terrorisme (van welke zijde deze ook mag komen).

Hoe ziet u de actie van Karst Tates? Geef uw mening!

Wat kan Nederland doen tegen eenmansacties zoals die van Karst Tates? Moet er beter beveiligd worden? Had de aanslag voorkomen kunnen worden door de auto van Tates al meteen in de gaten te houden toen hij de marechaussee eerder op de dag aansprak? En vindt u de vergelijking met de Palestijnse bulldozer aanslag opgaan? Kan Nederland wat van Israël leren?

Geef uw mening onderaan het artikel weer.

Meer informatie in het artikel Waarom gebeurde de onbegrijpelijke aanslag van Karst Tates?