Geluk bestaat bij de gratie van ongeluk

Geluk is een relatief begrip. We zijn ongelukkig vanwege een aanrijding, maar tevens gelukkig dat we er heelhuids van zijn afgekomen. We vinden dat we te weinig verdienen, maar zijn blij dat we het beter hebben dan iemand met een uitkering. Geluk bestaat dank zij het vergelijken met ongeluk (van anderen). Geluk bestaat bij de gratie van ongeluk. Zonder nacht zou de dag er niet zijn.

Vroeger was geluk heel gewoon

De titel van een vroegere TV-serie. Maar vroeger, kort na de tweede wereldoorlog, was er van alles niets. Amper kleding, eens per week een balletje gehakt, op je brood hooguit jam of pindakaas, 48 uur per week werken en slechts 2 weken vakantie, geen TV, geen douche, geen auto, geen telefoon. Maar vergeleken met die nare oorlog was alles beter en ook vergeleken met de jaren 30 (crisistijd, hoge werkeloosheid). Geen honger en geen werkeloosheid, wat wil een mens nog meer ?!
(Er was helaas wel grote woningnood).

Zonder ongeluk (van anderen) bestaat er voor de mens geen geluk

Zoals de dag bestaat dankzij de nacht, en de stilte dank zij het lawaai, zo bestaat het geluk helaas dank zij het ongeluk. Dat hoeft niet per sé ons eigen ongeluk te zijn. Heel vaak voelen we ons gelukkig en tevreden in het besef dat anderen het veel slechter hebben. Geluk is dus eigenlijk niet meer dan het besef dat je niet ongelukkig bent.

Blij met je gezondheid

Gezondheid is het grootste bezit. Als dat door mensen wordt gezegd die zelf nog nooit iets ernstigs bij zichzelf aan de hand hebben gehad, betekent dit dat ze goed om zich heen hebben gekeken en zich terdege realiseren wat een mens op gebied van ziekte en invaliditeit allemaal kan overkomen. Je bent gelukkig dat jou dat niet overkomt.

Vrijheid

We zijn dat blij dat we in een fatsoenlijk land wonen en niet in een politiestaat, omdat we in de krant en op TV zien, en ook vernemen van Amnesty-International dat je als eenvoudige ziel elders doodgemarteld kan worden, of door een keurige Argentijnse piloot boven zee uit het vliegtuig kon worden gegooid.

Geld en materieel bezit

Is ook een kwestie van vergelijken zoals we allemaal weten. Zolang ons huis minstens even netjes is ingericht als de buren is er weinig aan de hand. Zelfs als we voor de rest zuinig met geld om moeten gaan. Zodoende waren de mensen in de jaren 50 met hun karige bezittingen gelukkig, terwijl ze daarmee nu in ongelukkig zouden zijn.

De hoogste vorm van genot

Niet alleen het ongeluk van anderen kan bijdragen aan ons geluk. Ook ons eigen tijdelijke ongemak draagt aanzienlijk bij aan ons welbevinden. Stel je voor dat je altijd eet voordat je trekt krijgt, drinkt voordat je dorst hebt, seks hebt voordat je echte zin hebt gekregen, uitrust zonder eerst hard te hebben gewerkt. Van het weekend geniet je immers het meest na een week hard werken ? En wat is er heerlijker dan ’s-avonds lui op te bank te hangen na afloop van een intensieve sportbezigheid waar je liters zweet bent kwijt geraakt.

De fictie van het paradijs

Onder gelovigen bestaat soms nog het idee van het paradijs en de hel. Maar zou de hel in feite niet het zelfde als het paradijs zijn. Je moet er toch niet aan denken om eeuwig te leven in een situatie waarin alles in overvloed voor handen is. Hoe kun je je gezondheid waarderen als er geen ziekte meer dreigt.

Definitie van geluk

Afgezien van enkele hoogtepunten van geluk, zoals verliefdheid, je kleine kindje, het krijgen van die baan, een orgasme, over het algemeen toch niet meer dan: "Het besef dat je niet ongelukkig bent"

Lees verder

• Gelukkiger, rijker en slimmer dankzij de 80/20-regel
• Gelijk hebben onbelangrijk, het gaat om gelijk te krijgen