Christenen voor Israël onder het Joodse vergrootglas

Christenen voor Israël is een Protestantse beweging die bijna onvoorwaardelijk Israël steunt. Op zich is dat heel mooi. Israël kan steun vanuit christelijke hoek heel goed gebruiken. Zeker wanneer men weet dat christenen in het verleden tot de grootste Jodenvervolgers behoorden. Toch moet Israël niet helemaal blindelings vertrouwen op hulp uit deze hoek. Woordvoerders van Christenen voor Israël hebben meerdere malen aangegeven dat missionaire activiteit onder Joden nog steeds een uitdaging is.

Visie van Etsel

Laten we voorop stellen dat de organisatie Christenen voor Israël (CvI) zeer goed werk verricht voor Israël en het Joodse volk (n.b. we zullen verderop in dit artikel lezen dat het contact van CvI zich voornamelijk tot een kleine groep Joden beperkt). Lezers die menen dat dit artikel bedoeld is om CvI in een kwaad daglicht te zetten of om christenen en Joden tegen elkaar uit te spelen, hebben het mis. In moeilijke tijden voor Israël zoals deze, zijn vrienden vaak lastig te vinden. Steeds meer mensen keren zich tegen Israël. Het lijkt erop alsof het antisemitisme opnieuw keihard aan het toeslaan is. CvI verzet zich hier tegen en laat steeds haar stem horen als bijvoorbeeld de Protestantse Kerk Nederland (PKN) weer eens uithaalt naar Israël. Ook doet CvI aan veel liefdadigheid, goede voorlichting, verkoopt Israëlische producten, heeft talloze projecten lopen, steunt Joodse organisaties en werkt er mee samen zoals het CIDI en Israel Facts, is internationaal actief, organiseert activiteiten voor vrouwen en kinderen, open dagen, solidariteitsreizen naar Israël, etc. Kortom een scala aan activiteiten die de band met Israël moeten versterken. In dat opzicht verricht CvI zeer verdienstelijk werk.

In dit artikel willen we kijken welke houding CvI inneemt tegenover Joden. Duidelijk is dat CvI vooral de nationaal-religieuze Joden in Israël steunt (hoewel dat geen officieel beleid is en meer op toeval lijkt; bovendien staan de nationaal religieuze Joden niet zo afwijzend tegenover gojiem ). Deze Joden wonen voor een groot deel in de Bijbelse gebieden Judea en Samaria die erg omstreden zijn binnen de internationale gemeenschap omdat die vindt dat deze de Palestijnen toebehoren. Hoewel CvI dus vooral contact heeft met de nationaal-religieuze Joden zijn er natuurlijk ook met andere groepen goede contacten, zoals Ethiopische Joden en vooral ook de messiasbelijdende Joden die overigens niet door het Jodendom geaccepteerd worden. Daarnaast heeft CvI ook contacten met christenen en Arabieren. Met seculiere Joden en de chareidische (ultra-orthodoxe) bestaat veel minder of geen contact. De ultra-orthodoxe Joden hebben geen behoefte aan contact (ze kunnen niets van christenen leren en vrezen zendingspraktijken) en de seculiere Joden hebben het over het algemeen niet zo op met religieuze mensen. CvI concentreert zich dus vooral op een klein deel van de Joodse bevolking.

Voor het gemak willen we daarom vooral kijken naar de banden tussen CvI en de nationaal religieuze Joden. In hoeverre hebben deze groepen overeenkomsten en in hoeverre verschillen ze van elkaar?

Een aantal overeenkomsten tussen nationaal-religieuze Joden en Christenen voor Israël

1. Beiden zien Israël als Beloofde Land voor de Joden.
2. Beiden zien Joden als het Uitverkoren volk.
3. Beiden zijn zionistisch (Joods zionisme en christelijk zionisme).
4. Beiden beschouwen Judea en Samaria onlosmakelijk met Israël verbonden; het vormt het kernland van Israël.
5. Beiden willen een religieus getinte (Joodse) staat.
6. Beiden zijn van mening dat christenen een ereschuld te vereffenen hebben

Een aantal verschillen tussen nationaal-religieuze Joden en Christenen voor Israël

1. Er is een verschil in godsdiensten (Jodendom versus christendom) die wezenlijk anders zijn.
2. CvI zien Jezus als messias en nationaal-religieuze Joden verwachten een andere messias.
3. Verlossing voor de christen betekent waardig worden bevonden voor het Eeuwige Leven. Hiervoor is bemiddeling van Jezus vereist. Voor de Jood betekent verlossing veel meer een aards proces met een tweeledig karakter: voor de individu en voor de wereldorde die Gods blauwdruk benadert. De individu kan hierbij niet terugvallen op een verlosser.
4. CvI ziet christendom als enige ware godsdienst – alleen christenen worden behouden (er is geen heil buiten het christendom om); de Jood staat in de schaduw van de christen. Voor een Jood hoeven niet-Joden zich niet te bekeren tot het Jodendom; de Noachidische geboden zijn voldoende voor de niet-Jood.

Joden-haat en Zion's-haat - professor Herman van Praag

In het in 2009 uitgekomen boek van professor Herman van Praag 'Joden-haat en Zion's-haat' wordt een gedeelte gewijd aan de pro-Israëlische organisatie Christenen voor Israël. Hij doet dit onder het veel zeggende kopje 'Een Protestantse saldo?'

In het verleden was er een grote kloof tussen Joden en christenen die tot veel bloedvergieten heeft geleid. Tegenwoordig is die kloof stukken minder, maar hij bestaat nog wel. Het christendom is de zoon van het Jodendom (de vader). Vroeger kwam deze zoon in opstand tegen zijn vader. Tegenwoordig is er sprake van een zeker respect. Toch ziet de zoon zijn vader niet als gelijke. Hij voelt zich weliswaar niet verheven boven zijn vader, maar is wel overtuigd van zijn hogere spirituele niveau. Christenen zullen Joden nooit als gelijkwaardig beschouwen.

Professor van Praag zegt dat Christenen voor Israël hierin het eerlijkst zijn. Hij haalt een aantal uitspraken aan van voormannen van de organisatie:

Dominee Abma in 2003 tijdens een Israël-dag in Veenendaal:
”Dat er plotseling 'openingen' blijken te zijn om het evangelie door te geven. Dit heeft te maken met de dreigende oorlog in Irak en de economische malaise...Dank zij de uitwerking van de haatexplosie tegen het uitverkoren volk van God is het mogelijk voor de christenen de Joden te laten blijken wat de betekenis is van de liefde van Jeshua (Jezus). In de angstige verwarring ten gevolge van de aanslagen door de Palestijnse zelfmoordcommando's kunnen de Gereformeerde belijders hier hun missionaire slag slaan.”

Dominee Van Barneveld schreef in 2005:
”En als de Israëlieten niet volharden in hun ongeloof, zullen ook zij worden geënt, want God is bij machte hen opnieuw te enten.”

Zal de liefde voor de Joden van Christenen voor Israël lang standhouden?

Maarten (Martin) Luther is één van de bekendste voorbeelden die we kennen waarbij aanvankelijk liefde voor de Joden omslaat in haat. Luther stelt een aantal plannen op om zijn haat tegen Joden kracht bij te zetten: verbrandt alle synagogen, vernietig alle heilige Joodse boeken, laat rabbijnen geen onderwijs meer geven, vernietig Joodse huizen, houdt Joden weg van markten en wegen, verbiedt Joden geld te lenen, ontneem Joden hun bezit, laat Joden zware arbeid uitvoeren, verjaag Joden uit christelijke steden. Uiteindelijk heeft Adolf Hitler de plannen van Luther een aantal eeuwen later uitgevoerd.

Christenen hebben veel bloed aan hun handen als het gaat om Joden. Hun geschiedenis is erg beladen en dit heeft de Joden uiteraard achterdochtig gemaakt. Kunnen ze christenen vertrouwen als die toch op slinkse wijze proberen zending te bedrijven? In de VS wordt nog steeds erg actief door Evangelische christenen (die ook erg pro-Israël zijn) zending bedreven onder Joden. Er worden hier jaarlijks miljoenen dollars aan gespendeerd.

CvI zegt niets te doen aan openlijke zending. Ondertussen onderhouden ze wel goede contacten met messiaanse Joden (dat zijn Joden die Jezus als messias hebben geaccepteerd). De messiaanse Joden worden in Israël uiteraard niet geaccepteerd. De Joodse orthodoxie doet er alles aan om bekeringsactiviteiten van deze Joden te ondermijnen. En terecht, ze vormen een gevaar voor het Jodendom.

Wat gebeurt er als CvI op enig moment meningsverschillen krijgt met Joden of messiasbelijdende Joden meer gaat steunen dan andere Joden? Zal deze organisatie dan pro-Israël blijven? Of zal ze zich dan tegen Joden gaan keren? Het laat zich moeilijk voorspellen. CvI heeft de geschiedenis niet mee. Hard roepen dat ze pro-Israël is zal niet altijd helpen. Zelfs dat je Joden in dienst hebt, wil nog niet zeggen dat deze Joden CvI voor de volle honderd procent vertrouwen. Rabbijn L. van de Kamp, die geregeld tijdens CvI-bijeenkomsten spreekt, was daar ooit in het Nieuw Israelietisch Weekblad glashelder over: "Ik weet heel goed dat veel christenen uit orthodox-christelijke en evangelische hoek diep in hun hart nog steeds vinden dat Joden zich moeten bekeren en dat ze zelf de oorzaak zijn van de holocaust. Als een christelijke mevrouw geld wil geven voor Israël, kan het me niet schelen of ze dat nu doet omdat ze veel van het Jodendom houdt of omdat ze graag ziet dat Joden zich bekeren."

Conclusie - toekomst onduidelijk

We willen en kunnen nog geen harde conclusies trekken over de vraag hoe sterk de liefde van CvI voor Israël is. Slechts de toekomst zal uitwijzen in hoeverre CvI pro-Israël blijft. Tot nu toe lijkt er niet veel aan de hand te zijn (als de band met de messiasbelijdende Joden buiten beschouwing wordt gelaten), maar dat was vaker het geval in de Joodse geschiedenis en toch ging het vele malen mis. Voorzichtigheid blijft dus geboden. Tweeduizend jaar haat kan niet in tientallen jaren omgezet worden in uitbundige liefde. Daar gaat een lang herstelproces overheen. Misschien zijn de wonden die bij de Joden zijn geslagen pas over een paar eeuwen helemaal verdwenen, mocht er in de tussentijd geen verkeerde dingen gebeuren. Misschien ook al eerder. Hopelijk worden christenen zo verstandig om de hele bekering af te schaffen. Het heeft uiteindelijk toch alleen maar tot ellende geleid.

Tevens dient, zoals al eerder is opgemerkt, gerealiseerd te worden dat CvI slechts met een klein gedeelte van het Joodse volk goede banden onderhoudt. Er moet niet gesuggereerd worden dat CvI het voor alle Joden opneemt. De wereld van de ultra-orthodoxe Joden staat mijlen ver verwijderd van het gedachtegoed van CvI, nog los van het feit dat vele van deze Joden helemaal niet zionistisch zijn. Sommigen zijn anti-zionistisch en anderen accepteren de zionistische staat maar hopen dat deze op den duur de Tora als wet accepteert. Zij zullen echt niet toestaan dat christenen een voet onder de grond krijgen in Israël wat bekeringsactiviteiten betreft. Linkse seculiere Joden moeten ook niets hebben van CvI, vooral als het gaat om Judea en Samaria die deze Joden als bezet beschouwen.

Tot slot zij nog opgemerkt dat er onder CvI geen cursussen zijn te vinden waarin over het Jodendom wordt onderwezen door rabbijnen, althans zulks is niet terug te vinden op hun website. Wanneer men een passende relatie met Joden wilt onderhouden dient men van Joden te leren. Dat is het respecteren van hun Opdracht. Als men geen behoefte heeft aan Joden die een Licht voor de volkeren zijn, verraadt dat een te familiaire of zelfs neerbuigende houding ten opzichte van hen EN dat past niet voor Christenen voor Israël.