Rosh Hasjana: Waarom Joden de schepping van Adam vieren

De Joden vieren alleen Joodse feesten: Pesach, Sjawoeot, Jom Kippoer, Simchat Tora, Soekot, Chanoeka, Poeriem, Lag Ba'Omer, Tisha Be'Av, etc. Rosh Hasjana is eigenlijk een uitzondering. Het betreft de schepping van Adam en Eva die 2000 jaar vóór de eerste Jood Abraham en 2500 jaar vóór het ontstaan van het Joodse volk leefden. Toch is Rosh Hasjana, hoewel gericht op de hele mensheid, een typisch Joods feest. Een uitleg. Dit artikel betreft een bewerking van een artikel van een orthodoxe Joodse rabbijn waarbij Etsel zijn eigen visie weergeeft over de basis wetten van Adam c.q. de Noachidische geboden.

Joden vooral op zichzelf en op God gericht

Het gaat de Jood om zijn relatie met God en zijn mede-Joden. Joden studeren, bidden en doen aan liefdadigheid als Joden. Joden worden Joods geboren en trouwen met Joden. Zij sterven als Joden en worden als Joden begraven. In tegenstelling tot vele andere religies zijn Joden niet geïnteresseerd in het bekeren van niet-Joden tot het Jodendom; sterker nog zij raden meestal niet-Joden af om tot het Jodendom toe te treden.

Waarom vieren de Joden dan toch Rosh Hasjana dat gericht is op de hele mensheid?

Het Jodendom heeft een universele boodschap dat voortvloeit uit de Noachidische geboden: civilisatie – beschaving van de wereld

Fatsoen (Derech Erets) kwam vóór de Tora. Voordat de Joden de Tora ontvingen kregen Adam en Eva de fundamentele wetten van de beschaving nog vóór de Zondeval. Later gaf God deze wetten aan Noach ná de Zondvloed. De wetten worden de Zeven Noachidische geboden genoemd en zijn bestemd voor de gehele mensheid.

De Noachidische wetten vormen GEEN religie. Het is ook geen afgezwakte vorm van het Jodendom voor niet-Joden. Het heeft zelfs niets met het Jodendom van doen omdat het Jodendom toen nog niet eens bestond. De Noachidische geboden zijn Gods blauwdruk voor de beschaving van de wereld. Deze wetten zijn noodzakelijk om een rechtvaardige, morele en ethische samenleving op aarde te bouwen. Het gaat om basis wetten zoals: moord niet; steel niet; pleeg geen echtbreuk; eet geen vlees van een levend dier; creëer een rechtvaardige samenleving.

De belangrijkste Noachidische wet is het geloof in Eén God. Dat betekent dat alleen God bestaat en verder niets. Zonder God bestaat er dus ook geen moraliteit. Het gaat om het besef dat er een Hogere Macht is dan wijzelf. Een Macht die het leven heeft geschapen en die regels heeft opgelegd voor een humaan leven.

Kan er een humane wereld zijn zonder God?

Wanneer we het hebben over de beschaving kijken we al snel hoe de wereld zich heeft ontwikkeld. De wereld heeft zich in ruim 5700 jaar sinds de schepping van Adam en Eva aardig weten te ontwikkelen. Het heeft weliswaar heel wat oorlogen gekost maar vooral sinds de Industriële Revolutie is de mens er met sprongen op vooruit gegaan. Hoewel? Een grote Tsunami kan in een paar uur tijd heel wat wegvagen. De beschaving is dus heel kwetsbaar, vooral ook wanneer we kijken naar één van de grootste beschavingen in West-Europa zo'n honderd jaar geleden: Duitsland. Daar woonden de grootste filosofen, dichters, wetenschappers, componisten, etc. Maar ondanks deze grote beschaving was het juist het beschaafde Duitsland waar de grootste misdaad tegen de menselijkheid plaatsvond: de Holocaust.

De mens kan dus niet alleen op zichzelf vertrouwen. We hebben de hulp nodig van een Hogere Macht. En dat is wat de Joden op Rosh Hasjana herdenken. God schiep man en vrouw, God schonk hen het leven en God gaf de regels. God is de reden van ons bestaan. Zonder God is er niets.

Visie van Etsel: Alleen de Noachidische geboden afkomstig van God kunnen de mensheid beschaving bieden

Veel mensen denken ten onrechte dat de Noachidische geboden van de Joden afkomstig zijn. Ze (vooral christenen) beweren dat de Joden deze de mensheid willen opdringen en dat zien ze als een bedreiging voor hun eigen geloof. Maar dat is niet het geval. De basis wetten stonden al sinds Adam en Eva en later, na de Zondvloed sinds Noach, aan de wieg van de mensheid. Het Joodse volk bestond toen nog niet eens.

De Noachidische geboden gelden voor de hele mensheid (Joden kregen er later een extra taak bij). Dit impliceert dus dat alle mensen gelijk zijn in Gods ogen. En dat is ook logisch omdat Adam de eerste mens was en alle mensen uit hem voortkomen. God heeft dus niemand uitgezonderd, ook de Joden niet die wel een extra taak hebben gekregen maar daardoor NIET boven de andere volken uitsteken. Bij het Jodendom geldt dan ook dat uiteindelijk alle zielen zullen terugkeren tot God, ook die van de zondaars, na een tijd in de hel te zijn geweest waar de zielen gereinigd worden. Toen God aan Adam de basis wetten schonk heeft Hij daarmee exclusiviteit willen voorkomen. Geen enkel mens heeft een bevoorrechte positie. Maar helaas keerde de mens zich tegen God en later ook tegen het Gods volk en kwamen met hun eigen religies aanzetten die in hun ogen beter waren dan de Noachidische geboden. Christendom en islam hebben allerlei dingen verzonnen die niet terug te vinden zijn in de Noachidische geboden, zoals bijvoorbeeld de drie-eenheid, de erfzonde, een zoon van God, Mohammed als grootste profeet, de verheerlijking van de dood (zelfmoordaanslagen), etc. Dat de islam en het christendom zo gewelddadig zijn (geweest) is niet zonder reden. Beide godsdiensten gingen de exclusiviteit op eisen als zijnde de ware godsdienst. Zo vervreemden zij zich dus van de Noachidische geboden.

Het is zeer spijtig dat de wereld zo verdeeld is geraakt door verschillende religies. Wanneer Gods wetten worden opgevolgd en de mensen niet hun eigen regels verzinnen, dan zal de wereld er stukken beter uitzien.

Meer over Rosh Hasjana is te lezen in mijn special De viering van Rosh Hasjana (Joods nieuwjaar).

Lees verder

• Joodse feestdagen: Rosh Hasjana (Joods nieuwjaar)
• Rosh Hasjana 2011 (het Joodse jaar 5772)
• Rosh Hasjana: Het vastbinden van Izaäk -Genesis 21:1-22:14
• Rosh Hasjana: een gids voor de gebruiken en gewoontes