Opinie Israël 11: Vredesverdrag met Egypte onder druk?

De Camp David Akkoorden vormen het raamwerk van vrede in het Midden-Oosten tussen Israël en Egypte. Het vredesverdrag werd ondertekend door president Carter, president Sadat en premier Begin op 17 september 1978. Sindsdien bestaat er koude vrede tussen beide landen. President Sadat werd vermoord door extremisten van de Moslimbroederschap die niets van vrede willen weten. President Mubarak zette de vrede voort maar zijn macht lijkt nu voorbij te zijn. De vrede ook?

Camp David Akkoorden

De Camp David Akkoorden bestaan uit twee akkoorden:

1. Het eerste akkoord is een raamwerk voor vrede in het Midden-Oosten dat VN-Resolutie 242 als uitgangspunt heeft. De West Bank en Gazastrook krijgen autonomie voor vijf jaar en daarna moet een permanente regeling volgen. Daarnaast zou een normalisatie proces volgen tussen Egypte en Israël gevolgd door akkoorden met Jordanië, Syrië en Libanon.
2. Het tweede akkoord is een raamwerk voor een vredesverdrag tussen Egypte en Israël gebaseerd op een volledige terugtrekking van Israël uit de Sinaï-woestijn gevolgd door normalisering van de betrekkingen: volledige erkenning inclusief diplomatieke, economische en culturele relaties; beëindiging van economische boycot en vrij verkeer van goederen en personen plus bescherming van elkaars burgers.

Voor Egypte was het belangrijk dat het vredesakkoord gekoppeld werd met de West Bank en Gaza om niet de indruk te wekken de Palestijnen uitverkocht te hebben. Israël wilde op haar beurt niet de indruk wekken dat het de controle over Judea, Samaria en de Gazastrook verloor. Over Jeruzalem werden brieven uitgewisseld waarin premier Begin verklaarde dat Jeruzalem de ondeelbare hoofdstad is van Israël en president Sadat verklaarde dat Oost-Jeruzalem behoort tot de West Bank.

In de Knesset werden de Akkoorden met 84 stemmen voor, 19 tegen en 17 onthoudingen aangenomen.

De Israëlische terugtrekking uit de Sinaï vond plaats tussen 1979 en 1982. Hierbij werden een aantal Israëlische nederzettingen in Noord Sinaï ontruimd: Jamit, Sadot, Talmei Josef, Netiv Haasara, Ugda, Nir Avraham, Priel, Sufa, Holit, Dikla, Tarsag.

Tevens gaf Israël een aantal militaire en burger vliegvelden op alsook twee olievelden. Daarnaast verdwenen er scholen, vakantieoorden, medische klinieken en mobiele klinieken. In totaal moesten 4500 Israëliërs de Sinaï verlaten.

Moslim fundamentalisten – Moslimbroederschap

De Moslimbroederschap werd in 1928 opgericht en wil van Egypte een streng islamitische staat maken waarbij de sharia (islamitische wetgeving) geldt. Zij vormt nu de belangrijkste oppositiepartij in Egypte maar houdt zich opvallend stil tijdens de protesten die tegen president Mubarak plaatsvinden. Waarschijnlijk doet ze dit om tactische redenen om het leger geen alibi te geven hard in te grijpen tegen de volksopstand.

De Moslimbroederschap is tegen vrede met Israël. Waarschijnlijk zat zij ook achter de aanslag tegen president Anwar Sadat. Veel leden van de beweging zitten in de gevangenis. Zij hebben zich schuldig gemaakt aan aanslagen of het beramen van aanslagen. Ze waren vooral actief in 1992 en 1993. In februari 1993 werden meer dan 30 leden door het leger gedood in Assiut. De Moslimbroederschap voert ook aanvallen uit op christenen (Egyptische Kopten) en toeristen.

Visie van Etsel

Op moment van dit schrijven is onduidelijk wie er in Egypte aan de macht komt. Maar de Moslimbroederschap, als grootste oppositiepartij, heeft goede kansen. Het kan natuurlijk ook nog mogelijk zijn dat het leger voorlopig de macht op zich neemt totdat er een democratisch gekozen regering gevormd wordt waar de Moslimbroederschap geen deel vanuit maakt. We moeten het gewoon afwachten.

Belangrijk voor Israël is hoe het nu verder met de vrede gaat tussen beide landen. Mocht de Moslimbroederschap aan de macht komen dan zal de vrede zeker bekoelen maar hoeft niet per se meteen over te zijn. Egypte is erg afhankelijk van Amerika geworden in financieel opzicht en het zou een slechte zaak zijn voor de Moslimbroederschap wanneer Egypte geen geld meer krijgt van de VS. Zeker gezien het feit dat er ook minder toeristen naar Egypte zullen trekken mochten de moslim broeders aan de macht komen. Ook dat zal leiden tot een financiële strop. De bevolking zal gaan klagen en zich verzetten tegen de fundamentalistische moslims. Toch kan het ook zo zijn dat de VS, vanwege haar slechte financiële situatie, geen financiële hulp meer kan bieden aan Egypte.

De Moslimbroederschap zou wel een andere tactiek kunnen volgen door heimelijk de Hamas en Hezbollah te steunen in hun strijd tegen Israël. Egypte hoeft dan niet direct tegen Israël oorlog te voeren en kan zich zo toch op indirecte wijze tegen Israël keren op dezelfde manier als Syrië en Iran doen. Israël zal dit goed in de gaten moeten houden. In ieder geval lijkt een bemiddelende rol van Egypte in het vredesproces tussen Israël en de Palestijnen nu min of meer voorbij te zijn. En op zichzelf is dit al niet zo best.

Meer informatie: Opiniestukken over Israël.