Hoe gaat Nederland om met arbeiders uit MOE landen?

In september 2009 werkten in Nederland 117 duizend mensen uit de zgn. MOE landen. (Midden en Oost Europa) De vraag dringt zich op of we een vergelijking kunnen maken met de zestiger jaren toen veel gastarbeiders naar Nederland kwamen vanuit de Middellandse Zee landen.

Huidige situatie

In veel steden en vooral ook in gebieden met tuinbouw zijn reeds geruime tijd veel mensen aan het werk uit de zgn. MOE landen. Polen, Roemenië, Bulgarije en Hongarije zijn landen waar de lonen nog laag liggen en daarom komen mensen voor korte of langere tijd hier om geld te verdienen.

Ze worden gevraagd omdat hier een tekort is aan laag en ongeschoold personeel, terwijl er in genoemde landen een hoge werkloosheid heerst. Ook in de bouw en in de dienstensector zijn veel van deze arbeidsmigranten werkzaam. De verwachting is dat er nog een sterke toename zal zijn in de komende jaren van werknemers uit deze landen.

Vraagstelling

Zullen deze mensen na verloop van tijd kiezen voor gezinshereniging in Nederland en een toekomst hier willen opbouwen voor hun kinderen of keren zij terug naar eigen land? Krijgen zij een verblijfsvergunning en hoe wordt de opvang geregeld?

Lessen uit het verleden

In de zestiger jaren werden door grote bedrijven mensen geronseld in Marokko en Turkije. Ook vanuit Spanje en Griekenland kwamen mensen in Nederland werken, maar de geschiedenis leert ons dat de mensen uit Griekenland, Spanje over het algemeen na een paar jaar weer terug keerden naar eigen land.

De Marokkanen en Turken echter wilden hier een toekomst opbouwen voor hun kinderen en zijn gebleven. We kennen allemaal de problemen die het leven voor deze mensen heeft gebracht en de regeringen van zowel Duitsland, Frankrijk als ook Nederland geven nu toe dat ze de omvang en de gevolgen van deze emigratie niet goed hebben ingeschat.

Verschillen tussen de bevolkingsgroepen

De mensen die nu komen uit de MOE landen kunnen veel meer heen en weer pendelen. De communicatiemiddelen zijn sterk verbeterd en de verwachting is dat de economische situatie in hun eigen land ook zal gaan verbeteren. Alhoewel er natuurlijk cultuurverschillen zijn is duidelijk te merken dat deze minder groot zijn dan bij de mensen die in de zestiger jaren naar Nederland kwamen uit landen die een totaal andere ontwikkeling hadden doorgemaakt. De tijden zijn veranderd en de communicatie is sterk verbeterd.

Huisvestingsproblemen

Alle mensen die hier werk verrichten recht hebben op goede sociale voorzieningen en goede huisvesting. Wanneer men leest over huisvesting die geregeld wordt door uitzendbureaus die ook de werkvergunning verzorgen dan kan men hier vraagtekens bij plaatsen. Er wordt geld ingehouden van het loon om huisvesting te betalen. En hier komt dan wel de parallel met de zestiger jaren naar voren. Ook toen waren mensen zeer slecht gehuisvest en nauwelijks op de hoogte van hun rechten en plichten als werknemer. Tevens kwamen er veel illegalen naar Nederland en dit verschijnsel zie je ook nu weer terugkeren. In het voorjaar is er in de tuincentra veel menskracht nodig en dan zijn er grote groepen buitenlanders die daar werken. Ieder jaar weer lezen we in de krant over slechte woontoestanden en slechte betaling van werknemers. Regelmatig worden er illegaal werkenden opgepakt. Ook zie je dat recreatieparken worden gebruikt om migranten die werkzaam zijn in tuincentra te huisvesten en soms geeft dit aanleiding tot overlast.

In de Volkskrant van zaterdag 12 febr.2010 was een artikel geschreven over Het Polenhotel. Hierbij worden werknemers ondergebracht in voormalige kantoren of een klooster of er worden containers geplaatst op een industrieterrein.Men betaalt 80 euro per week voor huisvesting en eten. Er is een kok die Pools eten verzorgt.
In Den Haag zijn plannen om 300 Poolse en Bulgaarse arbeiders onder te brengen in wooncontainers aan de rand van het park en in een voormalig asielzoekerscentrum. Een derde groep op een ander industrieterrein. Het gebeurt in samenwerking met woningcorporaties. Uitzendbureau Otto Work Force biedt huisvesting in een kazerne op de verbouwde basis in Weeze.
Voor uitzendbureaus is dit een gunstige situatie omdat busjes de mensen dan 's morgens van één plaats ophalen en 's avonds weer afleveren. Er zijn gemeenschappelijke voorzieningen zoals een winkel, fitnesruimte en draadloos internet. De macht ligt hierdoor bij de uitzendbureaus.

Men kan zich echter afvragen of mensen die zo gehuisvest worden zich niet buiten de maatschappij geplaatst voelen en of dit überhaupt goede huisvesting genoemd kan worden. Sociaal Geograaf Michal Karczemski is van mening dat met deze grootschalige woonlocaties " getto's" gecreëerd worden. Het leven is dan zo eentonig en mensen leren Nederland niet kennen. Men leeft in afzondering. Daarom wordt er bij de gemeenten aangedrongen op verbetering en het nemen van verantwoordelijkheid om tot goede voorzieningen te komen. De Ver. van Nederlandse Gemeenten beseft dat we nog jarenlang te maken zullen hebben met deze groep arbeidsmigranten. Gemeenten moeten niet alleen in actie komen bij wantoestanden maar in hun bestemmingsplannen rekening houden met deze groep. Maar ook de Overheid zal zich niet langer afzijdig kunnen houden van deze problematiek. Een herhaling met de situatie uit de zestiger jaren is op grond van gewijzigde omstandigheden niet zeer te verwachten. Er zullen wel een aantal mensen zijn die zich met hun gezinnen hier vestigen maar dat hoeft geen problemen op te leveren. De vraag is echter of we als welvarend Nederland door willen gaan met mensen op deze manier te huisvesten en te behandelen.