Joodse visie: kritiek op Jodendom versus godsdienstvrijheid

De strafzaak tegen de familie Goeree in 1985 waarin de rechter te kennen gaf dat deze familie zich opzettelijk beledigend heeft uitgelaten over de Joodse bevolkingsgroep heeft destijds de vraag opgeworpen of de godsdienstvrijheid en de vrijheid van meningsuiting in het geding zijn. De Goeree's beriepen zichzelf op bepaalde religieuze overtuigingen. Hoe keek men hieraan in Joodse en christelijke kring? En wat is de visie van Etsel in dezen?

De zaak Goeree

In de zaak Goeree ging het om de uitspraak van de Goeree's dat de Joden de ellende die over hen heen is gekomen een straf van God is op grond van Mattheüs 27:25 “Zijn bloed kome over ons en over onze kinderen!” Lees verder in het artikel: Joodse visie: Mattheüs 27:25 – "Zijn bloed kome over ons..."

De Goeree's werden veroordeeld. Maar hoe keken Joden en christenen tegen de uitspraak van de rechter aan? Was er sprake van een beknotting van de godsdienstvrijheid?

Reactie dagblad Trouw – links christelijk standpunt

De Goeree's bedrijven primitieve theologie. Het gaat om de absolute waarheid die geen middenweg kent: wie zich niet bekeert is verloren of wordt al in dit leven door God gestraft. Dat geldt voor alle mensen die niet christelijk zijn. Gelet op het verleden (de Holocaust) komt de belediging van de Goeree's hard aan. Toch beweegt de rechter zich met zijn uitspraak op het scherpst van de snede. De uitspraak kan tot een heksenjacht leiden. In geval van de Joden gaat het echter om een uitzondering. De vrijheid van godsdienst wordt niet op losse gronden beentje gelicht.

Reactie Centrum Informatie en Documentatie Israël – Ronny Naftaniel – een Joods standpunt

Ronny Naftaniel meldt in een interview met het Parool dat de gedachte van mensen niet veranderd kunnen worden. Maar zodra ze de gedachten in woord en geschrift gaan verspreiden is de maat vol. De rechtszaak tegen de Goeree's is meer een waarschuwing gericht aan mensen die met dezelfde ideeën rondlopen. Niet alleen Joden voelen zich gekwetst door dergelijke uitspraken, maar ook niet-Joden. De rechter verklaarde dan ook een aantal niet-Joden die met het proces meededen ontvankelijk.

Reactie Nederland Dagblad – mr. Bos – een conservatief christelijk standpunt

Mr. Bos noemt de uitspraak van de Zwolse rechter 'inconsequent en onnadenkend'. Enerzijds speelden er volgens de rechtbank niet zozeer theologische en Bijbelexegetische kwesties. Anderzijds werd gewezen op uitspraken van de Raad van Kerken en het Vaticaans Concilie, dus met theologische inhoud. Volgens mr. Bos is de Raad van Kerken een elitair groepje theologen waarmee lang niet iedereen het eens is. En dus had de zaak Goeree daar niet aan getoetst mogen worden. De rechter heeft bovendien een theologisch geladen uitspraak gedaan door te stellen dat de Goeree's geen oorzakelijk verband mochten leggen tussen Mattheüs en het lot van de Joden door de eeuwen heen.

Mr. Bos vindt niet dat de rechter een theologische mening mag beoordelen. Want dan kan een predikant niet meer vrij op de kansel staan. De vrijheid van godsdienst komt dan in het geding. De rechter had zich in de zaak Goeree terughoudender moeten opstellen. De godsdienstvrijheid wordt nu uitgehold: je mag dan op den duur geen dogmatische verwerping van de Joodse godsdienst mogen leveren. In het Nieuwe Testament gebeurt niet anders. Jezus striemt de Farizeeën met opvattingen die nu nog bij rabbijnen leven! De rechter zou dan in de toekomst bepaalde bijbelgedeelten niet meer toelaatbaar achten.

N.B. Mr. Bos heeft zijn uitlatingen later wat afgezwakt omdat hij niet als kantonrechter had mogen reageren op het vonnis van een mederechter. Ook betreurt hij zijn scherpe opmerkingen.

Reactie Stichting Bestrijding Antisemitisme – Richard A. Stein – een Joodse visie

Richard Stein deelt de visie van mr. Bos niet. Artikel 181 van de grondwet waarborgt godsdienstvrijheid, behoudens overtredingen van de strafwet. Artikel 182 waarborgt gelijke bescherming aan alle kerkgenootschappen (Etsel: dus ook het Jodendom). Daarom is de uitspraak van de Zwolse rechtbank geloofwaardig.

Reactie Centraal Weekblad – professor dr. K Runia – een gereformeerde visie

Professor Runia gaat mee met mr. Bos. Ook hij vindt dat de godsdienstvrijheid door de Zwolse rechtbank wordt uitgehold en dat dan geen dogmatische verwerping van de Joodse godsdienst mag plaatsvinden. Uiteraard moeten Joden tegen antisemitisme beschermd worden maar dat geldt ook voor het recht van meningsuiting.

Reactie Nieuw Israelietische Weekblad (NIW) – een Joodse visie

Degenen die klagen over beperking van godsdienstvrijheid zijn ook vaak degenen die Joden verwijten van het afwijzen van Jezus als Messias. Zij zijn de Joden wel genegen als het Bondsvolk. Volgens het NIW is niet de godsdienstvrijheid in het geding maar een strofe uit het Nieuwe Testament die moord vergoelijkt en die uitgelegd kan worden als aanzet tot moord.

Visie van Etsel

Op de InfoNu site heb ik een aantal artikelen geschreven waarin ik in ga op anti-Joodse uitspraken in het N.T. De christelijke reacties op die artikelen zijn meestal afwijzend. Veel christenen zien er geen antisemitisme in. Deze reacties verbazen me niet en zijn ook terug te vinden bij de christelijke reacties op de uitspraak van de Zwolse rechter in de zaak Goeree. Christenen hebben over het algemeen heel veel moeite om kritisch zelfonderzoek te doen. De Goeree's worden enerzijds als uitzonderingen beschouwd waarmee veel christenen het niet eens zijn. Maar anderzijds vinden ze dat de rechter met de uitspraak de godsdienstvrijheid beknot. Ze vinden het bezwaarlijke wanneer ze geen dogmatische kritiek meer mogen leveren op het Jodendom.

Maar wat is godsdienstvrijheid nu precies? In artikel 6 van de Nederlandse grondwet staat:

1. Ieder heeft het recht zijn godsdienst of levensovertuiging, individueel of in gemeenschap met anderen, vrij te belijden, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.
2. De wet kan ter zake van de uitoefening van dit recht buiten gebouwen en besloten plaatsen regels stellen ter bescherming van de gezondheid, in het belang van het verkeer en ter bestrijding of voorkoming van wanordelijkheden.

De Zwolse rechter heeft helemaal niet aangegeven dat christenen hun godsdienst niet meer vrij mogen belijden. Dat is niet in het geding. Het leveren van dogmatische kritiek op het Jodendom heeft evenwel niets te maken met het belijden van het christendom. Dit betreft een aanval op een andere godsdienst (het Jodendom in dit geval) waardoor Joden juist belemmerd worden in de uitoefening van hun godsdienst. Het zijn christenen die Joden de wet voor willen schrijven door te stellen dat het christendom de enige juiste weg is. Al tweeduizend jaar lang hebben christenen Joden dwars gezeten in de uitoefening van hun godsdienst. En nu zijn er christenen die zich verongelijkt voelen door de uitspraak van de Zwolse rechter omdat christenen de mond zou worden gesnoerd. Dat is de omgekeerde wereld. Het is goed dat de rechter het Jodendom in bescherming neemt tegen christelijke kritiek. Wordt het niet eens tijd voor christenen om gas terug te nemen en het christendom zelf eens aan een flink onderzoek te onderwerpen? Zelfs al ben je als christen voor de volle 100% overtuigd van je eigen gelijk dan nog kan het geen kwaad om eens bij jezelf te raden gaan wat voor leed je bij de ander hebt aangericht door jouw gelijk op te dringen.

Professor Runia, mr. Bos en andere orthodox-reformatorische christenen zien het christendom als de enige weg. Volgens hen is er geen plaats voor het Jodendom. Daarmee wijzen ze uitdrukkelijk ook het Joodse volk af, want Jodendom en het Joodse volk kunnen niet los van elkaar gezien worden. Zonder Jodendom bestaat er geen Joods volk meer. In feite doen deze christenen hetzelfde als Adolf Hitler die ook tegen het Jodendom streed. Professor Runia en mr. Bos doen het weliswaar wat beschaafder, er vallen geen doden bij, maar het resultaat is hetzelfde.

Het mag geen verbazing wekken dat Messiaanse Joden of Jews for Jesus door conservatieve christenen van harte worden gesteund. Zo proberen deze christenen via een achteringang hun boodschap aan de Joden door te geven in de hoop dat uiteindelijk het hele Jodendom niet meer bestaat (christendom is de enige weg) en dus ook het Joodse volk niet meer. Gelukkig wordt daar in Israël hard tegen opgetreden. Joden moeten natuurlijk in hun eigen land niet lastig gevallen worden door evangeliserende christenen ¹. De wetgeving ² is helaas nog niet streng genoeg maar hopelijk komt daar spoedig verandering in. Israël zou christenen die in Israël zending bedrijven meteen het land uit moeten kunnen zetten en de toegang tot Israël voor altijd weigeren. Israël kan zich niet opnieuw veroorloven dat christenen het Joodse volk uitroeien zoals tijdens de Holocaust. Wat de Messiaanse Joden of Jews for Jesus betreft wijst de geschiedenis uit dat Joden die in Jezus geloven binnen enkele generaties door het christendom worden opgenomen en niet meer tot het Joodse volk behoren.

The Jews for Jesus group emphasizes the Jewish aspects of Christianity – though the recently-deceased Martin “Moshe” Rosen, who founded the organization in 1973, once said, “The fact is, we are not practicing any form of Judaism. We are practicing Christianity.” Lees verder over de agressieve zending van christenen in Israël: Aggressive Missionary Campaign in Central Israel.

Meer voorbeelden van zending onder Joden. Daarbij wordt geen enkel geweld geschuwd:

• Soldiers Banish Missionaries From Army Base
• Negev Missionary Leader Convicted of Attacking Jew

Overigens worden deze christenen kwaad wanneer orthodoxe Joden het Jodendom trachten te beschermen tegen christelijke invloeden. Dan komt het triomfalisme van het christendom weer in alle hevigheid om de hoek kijken en worden orthodoxe Joden weggehoond. De orthodoxe Joden zijn altijd al het mikpunt geweest van spot en haat van christelijke missionarissen en antisemieten. Deze Joden waren meestal de eerste slachtoffers van christelijk geweld in de afgelopen 2000 jaar (vele miljoenen orthodoxe Joden zijn in Jezus' naam vermoord!). Zelfs in hun eigen land Israël mogen deze Joden zich tegenwoordig niet verdedigen en wordt hun verzet tegen missionaire christenen die het Jodendom om zeep proberen te helpen gebrandmerkt als terrorisme! En zo blijven deze christenen Gods volk lastig vallen zelfs op heilige Joodse bodem. Van fouten uit het verleden hebben sommige christenen nog steeds niets geleerd.

Het getuigt bovendien van enorme kilheid als christenen opnieuw Joden, waarvan velen veel familieleden verloren hebben tijdens de Holocaust en daar nog altijd de geestelijke nadelige gevolgen van ondervinden (verschillende generaties hebben er last van), gaan lastig vallen met Jezus. Het Jodendom is aan het herstellen van 2000 jaar vervolging door het christendom en de zware klap van de Holocaust. Het heeft rust nodig. Christelijke missionarissen tonen geen enkel respect voor de lijdende medemens en zijn alleen maar bezig hun eigen gelijk door te drammen als kleine kinderen. Orthodoxe Joden geloven al in God, die hoeven dus echt niet meer bekeerd te worden. Andere Joden die minder/niet gelovig zijn hebben voldoende aan het Jodendom dat al alles biedt. God is almachtig daar kan Jezus NIETS meer aan toevoegen.

Voetnoten:
¹ In Israël mogen christenen gewoon hun eigen geloof belijden binnen eigen kring. Dus er is sprake van volledige godsdienstvrijheid. Gelet op de bloedige geschiedenis van het christendom t.a.v. de Joden getuigt het van grote vergevingsgezindheid van het Joodse volk om christenen vrij hun geloof in Israël te laten belijden. Geniet van die vrijheid. Ga echter niet de situatie misbruiken door Joden te gaan bekeren. Daarmee zouden we weer terug bij af zijn.
² Hoewel er helaas nog geen officiële antizendingswet is (The law currently bans only offering to pay someone to change religions and missionizing children) is de Israëlische overheid wel verplicht om Joden en het Jodendom in bescherming te nemen.

Meer informatie: Jodendom en christendom: juridische / theologische discussie.

Lees verder

• Boekrecensie: De zaak Goeree – R. Naftaniel & S. Schoon
• Joodse visie: Mattheüs 27:25 – “Zijn bloed kome over ons..."
• Joodse visie: de zaak Goeree een incident?