Inburgeringsexamen: Nut of geen nut?

Iedereen weet zo langzamerhand dat buitenlanders moeten inburgeren in Nederland om hun verblijfsvergunning verlengd te krijgen. Opleidingsinstituten schieten als paddenstoelen uit de grond en jaarlijks doen vele duizenden(!) buitenlanders jaarlijks het inburgeringsexamen. Maar heeft dit nu wel of geen nut, gezien het niveau van de examens en de ongelijkheid die er is tussen de verschillende groepen buitenlanders? In dit stukje geef ik vooral mijn mening over het fenomeen inburgeren.

Waarom inburgeren?

We vinden het belangrijk dat mensen die in Nederland willen of komen wonen en/of werken kennis hebben c.q. krijgen van onze samenleving en onze taal. Daarom is de Wet veranderd en sinds 2006 is de Wet Inburgering gekomen.

Wie moeten inburgeren?

Zonder dezelfde opsomming te herhalen die al eerder op deze site is genoemd, kun je stellen dat oudkomers en nieuwkomers moeten inburgeren in Nederland. Oudkomers zijn degenen die voor 1 januari 2007 al in Nederland woonde en op 31 december 2006 geen nieuwkomer was volgens de oude wet. Nieuwkomer ben je, wanneer je na 1 januari 2007 in Nederland komt wonen of op 31 december 2006 nieuwkomer was volgens de oude wet inburgering.

Gat in de markt

Het gehele inburgeringstraject kost geld, veel geld. Ik spreek uit ervaring wanneer ik dat zeg. In de gemeente waar ik woon, wordt door het opleidingsinstituut zo’n € 4.000,-- in rekening gebracht voor de inburgeringscursus die mijn vrouw, een Canadese (overigens van Nederlandse afkomst), volgt. Gelukkig betaalt de gemeente het grootste gedeelte en hoefde ik slechts een eigen bijdrage te betalen van zo’n € 290,--.

Nederland is een multiculturele samenleving en inmiddels zijn er vele opleidingsinstituten die de inburgeringscursussen aanbieden en er ook flink aan verdienen. Ook voor de werkgelegenheid is het goed. Je hoeft maar te googlelen en je vindt rijen met vacatures voor NT2 docenten.

Nederlands leren?

Voordat ik in aanraking kwam met het fenomeen inburgeren dacht ik dat de inburgeraars de Nederlandse taal kregen aangeleerd. Maar dat is niet het geval. Het is beslist geen taalcursus. Uiteraard zijn de cursusboeken (of gigantische binders zoals bij een opleidingsinstituut, dat overigens nu failliet is) in het Nederlands en wordt er steevast Nederlands gesproken door de docent tijdens de cursus, die regelmatig wordt aangestaard door de cursisten, omdat deze slechts een fractie begrijpen van hetgeen er gezegd wordt.

Aan zinsbouw wordt nagenoeg geen aandacht besteed. Wel krijgen de cursisten woordenlijsten mee. Tegenstellingen. Een slordige 250 stuks heeft mijn vrouw voor haar TGN-toets (Toets gesproken Nederlands) moeten leren. De inburgeringscursus zou zo moeten zijn ingericht, dat er veel meer aandacht wordt besteed aan het schrijven en de uitspraak van Nederlandse woorden. Dit is het moeilijkst voor een buitenlander. Die ‘harde’ taal die wij als Nederlanders spreken.

Kennis van Nederland?

Het niveau van de cursus ligt niet hoog. De cursisten worden dagelijkse dingen bijgebracht. Het hierbij om zeer elementaire dingen, zoals scholing, huisvesting, werk en inkomen, de (lagere)overheid, belastingen, het staatshoofd, scheiding van afval, en een zeer beperkt stukje geschiedenis (waaronder de VOC en WOII) en onze feestdagen. Het enige dat over onze staatsinrichting wordt uitgelegd (zeer beknopt) is het parlement en wordt de trias-politica aangestipt in Jip en Jannke taal. Wat wel sterk uit de cursus naar voren komt, is dat je niet je vrouw mag slaan (en dus de vrouw aangifte bij de politie kan doen) en waar ingezetenen een uitkering kunnen aanvragen. Keer op keer wordt er gesproken over het UWV, CWI, de gemeente en welke uitkeringen deze instanties verstrekken. En hoe belangrijk het BSN-nummer in dit verband is.

Buitenlanders die uit het westen komen, zoals mijn vrouw, hoeven niet bijgebracht te worden dat wij in Nederland de leerplicht hebben, dat we moeten denken aan het milieu, dat wij in een democratie leven, dat we allemaal een huisarts hebben en dat in Nederland de rechtelijke macht bestaat en dat er politie is. Dat weten deze mensen al, want dat hebben ze daar ook. Het enige verschil is dan ook, dat ze nu weten hoe deze dingen in het Nederlands worden gezegd. Ze worden niets extra bijgebracht. Ik kan me voorstellen dat iemand die vanuit een dictatoriale staat naar Nederland komt in dit verband wel (nieuwe) dingen leert.

Ongelijkheid

Er is ook ongelijkheid gecreëerd door de Wet Inburgering. Waarom moet een Amerikaan, Canadees, Australiër, Afrikaan of iemand uit het Midden-Oosten wel inburgeren en een Spanjaard of Griek niet? Inwoners van EU-lidstaten zijn vrijgesteld van de plicht om in te burgeren. Dit geldt tevens voor iedereen die ouder is dan 65 jaar. Dus een bejaarde Spanjaard kan zich hier zo vestigen, terwijl (kort gezegd) een inwoner van een niet EU-lidstaat wel moet inburgeren, terwijl beiden geen woord Nederlands spreken en niks van Nederland weten. Je zou zelfs kunnen zeggen dat hier sprake is van (leeftijds)discriminatie.

Afschaffen?

Moet het inburgeringstraject dan maar worden afgeschaft? Nee. Maar het zou anders moeten worden ingekleed. De inburgering is er juist op gericht om te voorkomen dat ‘kansarmen’ naar Nederland komen. Als je wilt voorkomen dat het gros van de inburgeraars in Nederland strandt, dan zou er veel meer aandacht moeten worden besteed aan de Nederlandse taal en sollicitatietraining. Het vinden van een baan in Nederland staat en valt met een (goede)beheersing van de Nederlandse taal. Het taalniveau van de inburgeringscursus is mijn inziens lang niet voldoende om hier aan de slag te kunnen. We willen immers, dat de nieuwkomers gaan werken en zo kunnen bijdragen aan onze economie. Maar dan vrees ik dat de kosten van de inburgering nog hoger komen te liggen....