TNO: Wetenschappelijk rapport tegen rituele slacht rammelt

De Partij voor de Dieren (PvdD) diende op 2 september 2008 een initiatiefwet in bij de Raad van State om te komen tot een verbod op het onverdoofd ritueel slachten. De PvdD stelt zonder enige twijfel dat uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat het niet verdoven van dieren ernstige pijn, leed en stress veroorzaakt. Zij baseert zich hierbij vooral op twee rapporten van de Animal Sciences Group, Wageningen UR. Het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap liet de rapporten beoordelen door TNO.

Initiatiefwet van de Partij voor de Dieren

De Partij voor de Dieren (PvdD) diende op 2 september 2008 een initiatiefwet in bij de Raad van State om te komen tot een verbod op het onverdoofd ritueel slachten. Na beoordeling van de Raad van State is de initiatiefwet op 2 juni 2009 naar de Tweede Kamer gestuurd. Op 17 februari 2011 is het wetsvoorstel besproken in de Tweede Kamer. Kamerleden hebben vragen kunnen stellen. Op instigatie van de christelijke partijen (CDA, SGP en CU) vond er op 25 mei 2011 een rondetafelgesprek plaats. Binnenkort zal het wetsvoorstel in tweede termijn behandeld worden in de Tweede Kamer, waarbij Kamerleden desgewenst moties en amendementen kunnen indienen. Na afronding van de tweede termijn zal er gestemd worden over de initiatiefwet. De partijen die zich voor het wetsvoorstel hebben uitgesproken zijn naast de PvdD, de PVV, SP, GroenLinks, D66, PvdA en VVD. De christelijke partijen zijn mordicus tegen.

Kritische beoordeling van drie rapporten door TNO

De PvdD stelt zonder enige zweem van twijfel: “Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het niet verdoven van dieren ernstige pijn, leed en stress veroorzaakt”.¹ Nu is het dus de vraag of de uitkomsten van het bedoelde wetenschappelijke onderzoek die stelling rechtvaardigen. In opdracht van het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK) heeft het onafhankelijke kennisinstituut TNO drie wetenschappelijke rapporten kritisch beoordeeld die een rol spelen in het huidige politieke debat over dierenwelzijn en onverdoofd ritueel slachten.²

Rapport 161

Over Rapport 161: Ritueel slachten en het welzijn van dieren (Animal Sciences Group, Wageningen UR, september 2008), plaatst TNO een aantal kritische kanttekeningen. In Rapport 161 staat dat het gaat om een ‘uitgebreide literatuurstudie van wat bekend is rond het ritueel slachten op het vlak van dierenwelzijn’. Dit suggereert dat het rapport een op zijn minst zo goed als volledig beeld geeft in de actuele kennis op dit gebied. Desalniettemin wordt bij de totstandkoming van Rapport 161 slechts gebruikgemaakt van 67 referenties. Dit terwijl een vergelijkbaar rapport met 259 referenties komt.

Voorts stelt het TNO rapport dat “een deel van de conclusies niet gebaseerd [is] op feiten maar op veronderstellingen, niet uit te sluiten mogelijkheden of antropomorfe interpretatie”. ´Een voorbeeld uit Rapport 161:

Tijdens het verbloeden kan bloed in de luchtpijp en longen terechtkomen. Dieren die nog bij bewustzijn zijn moeten dat als ernstig ongerief ervaren. Het voelt aan als stikken.

TNO becommentarieert deze stelling als volgt:

Volgens de aangehaalde literatuur zijn ‘sporen van bloed’ in de luchtwegen aangetroffen. Het is niet aangetoond dat de dieren op dat moment nog bij bewustzijn waren. De wijze waarop het dier dit eventueel zou ervaren is antropomorf geïnterpreteerd.

Volgens TNO is een ander deel van de conclusies gebaseerd op ‘worst case’ scenario’s zoals onvoldoende expertise van personeel, niet optimale situatie rondom het slachtproces en inadequate materialen en methoden. Zo kunnen runderen die op hun rug gedraaid worden, veel stress ervaren. Het op de rug draaien van dieren is echter niet een noodzakelijke voorwaarde voor onbedwelmd slachten.

TNO stelt dat de uitspraak: ‘Uit de literatuur blijkt dat het onbedwelmd ritueel slachten nadeliger is voor het welzijn van het dier dan slachten na bedwelming,’ genuanceerd moet worden. De aangehaalde literatuur is namelijk niet eensluidend over de aantasting van het welzijn bij onbedwelmd geslachte dieren.

Al met al concludeert TNO dat de hardheid van de conclusies en daarmee de wetenschappelijke waarde van het rapport beperkt zijn.

Rapport 398

Over de beoordeling van Rapport 398: Report on restraining and neck cutting or stunning and neck cutting in pink veal calves (Animal Sciences Group, Wageningen UR, september 2010), kraakt TNO ook enkele kritische noten. Ook in dit rapport signaleert TNO een aantal tekortkomingen, waardoor ze tot de volgende conclusie komen:

De wetenschappelijke kwaliteit van het rapport in deze vorm is echter onvoldoende om een wezenlijke bijdrage te kunnen leveren aan de discussie rond welzijnsaspecten van rituele slacht.

Dialrel Rapport

Tot slot het Dialrel Rapport: Report on good and adverse practices – Animal welfare concerns in relation to slaughter practices from the viewpoint of veterinary sciences (Dialrel, February 2010). Dit rapport gaat over de zorgen over welzijn van dieren in relatie tot verschillende slachtpraktijken (halssnede zonder bedwelming, bedwelming voorafgaand aan de halssnede, bedwelming na de halssnede), gezien vanuit de veterinaire wetenschappen. Hierover oordeelt TNO dat het een helder en wetenschappelijk verantwoord verslag is van een literatuurstudie gecombineerd met observaties van slachtactiviteiten door veterinairen en wetenschappers. De conclusies en aanbevelingen zijn voldoende onderbouwd met literatuurgegevens en ter plaatse van de slacht uitgevoerde observaties. Dit Europese rapport concludeert dat er rond de slacht van dieren verbeteringen mogelijk zijn - of het dier nu verdoofd of onverdoofd wordt gedood.

Conclusie

De PvdD baseert zich met hun wetsvoorstel om te komen tot een verbod op het onverdoofd ritueel slachten op onjuistheden, onzekerheden en aannames. En op basis daarvan wordt binnenkort naar alle waarschijnlijk de onverdoofde rituele slacht bij wet verboden. Het is bij de beesten af.

Klik hier voor een special over het verbod op de onverdoofde rituele slacht.

Noten

1. http://www.partijvoordedieren.nl/tweedekamer/wetsvoorstellen/i/3 (voor de laatste keer geraadpleegd op 20 juni 2011)
2. TNO-rapport: Kritische beoordeling van drie rapporten aangaande welzijnsaspecten bij ritueel geslachte dieren, 14 juni 2011. Hier te raadplegen: http://www.nik.nl/2011/06/tno-plaatst-kanttekeningen-bij-rapporten-over-religieus-slachten/ (voor de laatste keer geraadpleegd op 20 juni 2011).
3. Jaap Goudsmit: Wetenschap misbruikt in slachtdebat, Dagblad Trouw, 11/05/2011.

Lees verder

• Verbod op ritueel slachten en gelijkheid als nieuwe religie
• Voorkom verbod op onverdoofd ritueel slachten (sjechita)
• Kwestieuze zaken m.b.t verbod op onverdoofde rituele slacht
• Discussie rond wettelijk verbod onverdoofde rituele slacht
• PVV: Joods-christelijke traditie/onverdoofd ritueel slachten