Kwestieuze zaken m.b.t verbod op onverdoofde rituele slacht

De Tweede Kamer heeft op 28 juli 2011 met overgrote meerderheid het wetsvoorstel van de Partij voor de Dieren (PvdD) om het onverdoofd ritueel slachten te verbieden aangenomen. Een ruime meerderheid van 116 tegen 30 stemde voor het wetsvoorstel. De drie christelijke partijen CDA, CU en SGP stemden tegen het wetsvoorstel. In de fracties van PvdA en PVV waren ook tegenstemmers. Bij de sociaaldemocraten stemden Metin Celik, Angelien Eijsink en Tanja Jadnanansing tegen, bij de PVV Wim Kortenoeven.

Inperking van de vrijheid van godsdienst

Het wetsvoorstel van de Partij voor de Dieren om het onverdoofd ritueel slachten te verbieden, is met een flinke Kamermeerderheid aangenomen. Een week voor de stemming bereikte een meerderheid van de partijen nog een compromis. D66, VVD, PvdA en GroenLinks dienden een amendement in dat ruimte laat voor koosjer- en halalslachters om een uitzondering te bedingen, in geval dit aantoonbaar niet voor meer dierenleed zorgt. Hiermee wilden zij Joden en moslims tegemoet komen. De ledenraad van de PvdA noemde het akkoord echter een 'fopspeen'.

Het verbod op onverdoofde rituele slachtmethoden heeft voor grote onrust gezorgd bij Joodse en islamitische organisaties. Zij beschouwen het verbod als een grove inperking van de vrijheid van godsdienst. James Kennedy, hoogleraar Nieuwste Geschiedenis aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, zei in 2005 dat Nederland voor het eerst in zijn geschiedenis een meerderheidscultuur kent, die kan worden gekenschetst als liberaal, seculier en blank. Een effect van daarvan is dat de waarde van godsdienstvrijheid niet meteen wordt gezien. Terwijl de godsdienstvrijheid de laatste drie eeuwen als een kernbegrip gold van een vrije samenleving (Trouw, 17-06-2005).

Bedenkelijke zaken rondom het verbod op onverdoofde rituele slacht

Initiatiefneemster Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren sprak van een 'enorme mijlpaal'. "Het is erg bijzonder dat mijn eerste voorstel met 80 procent van de stemmen is aangenomen,'' zei ze na afloop van de stemming. Naar mijn mening is het een godgeklaagd dieptepunt, waarbij de vrijheid van godsdienst wordt ingeperkt voor Joden en moslims en het de vraag is of het dierenwelzijn er echt mee gediend is. Ik zal wat betreft de gang zaken rondom het verbod op onverdoofde rituele slacht, er een aantal naar mijn mening dubieuze punten uitlichten.

Zo snel mogelijk het boek sluiten
De ChristenUnie (CU) vroeg eerder op de dag van de stemmingen (28-06-2011) met redenen omkleed om heropening van het debat en uitstel van de stemmingen. Deze verzoeken werden echter door een meerderheid in de Kamer van de hand gewezen. Alleen de SGP en het CDA steunden dit voorstel. Het Reformatorisch Dagblad schreef hierover:

De weigering van de andere partijen om de stemming uit te stellen, was opmerkelijk. Doorgaans wordt een dergelijk verzoek gehonoreerd. Vermoedelijk hadden ze er geen zin in om de hele zomervakantie onder vuur te blijven liggen van joden en islamieten en wilden ze zo snel mogelijk het boek sluiten.

Wetenschappelijk rapporten waar voorstanders van de wet zich op baseren zijn ondermaats
De PvdD stelt zonder enige zweem van twijfel: “Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het niet verdoven van dieren ernstige pijn, leed en stress veroorzaakt”. Nu is het dus de vraag of de uitkomsten van het bedoelde wetenschappelijke onderzoek die stelling rechtvaardigen. In opdracht van het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK) heeft het onafhankelijke kennisinstituut TNO drie wetenschappelijke rapporten kritisch beoordeeld die een rol spelen in het huidige politieke debat over dierenwelzijn en onverdoofd ritueel slachten. En wat blijkt? TNO oordeelt onder meer dat de twee rapporten van de Animal Sciences Group, Wageningen UR, wetenschappelijke tekortkomingen vertonen (klik hier). Het derde, Europese rapport, concludeert dat er rond de slacht van dieren verbeteringen mogelijk zijn - of het dier nu verdoofd of onverdoofd wordt gedood.

Ook op andere, minder centrale rapporten, waarnaar de PvdD verwijst, is kritiek geleverd. Onder meer Prof. Regenstein heeft dat gedaan in zijn Preliminary Report van 23 mei 2011. Verder zij opgemerkt dat de conclusies van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) niet wetenschappelijk zijn onderbouwd.

Omgekeerde bewijslast
Door het amendement van D66, VVD, PvdA en GroenLinks (zie boven) is er sprake van omgekeerde bewijslast, terwijl de bewijslast moet liggen bij de indieners van de wet en degenen die de wet steunen. En die bewijzen zijn er domweg niet. De rapporten van de Animal Sciences Group kunnen de toets der wetenschappelijke kritiek niet doorstaan.

Inconsequent: men pleit niet voor de joodsreligieuze slachtwijze bij pluimvee
De Animal Science Group Wageningen stelt in één van haar rapporten dat in ieder geval bij de slacht van kippen de joodsreligieuze slachtwijze, dus zonder voorafgaande bedwelming, de meest humane methode is. Het zou daarom
voor de hand liggen als de PvdD zou pleiten voor de joodsreligieuze slachtwijze bij pluimvee. De PvdD claimt immers dat zij de wet om ritueel slachten te verbieden, heeft ingediend vanuit het doel om extra dierenleed te voorkomen. Toch heeft deze partij, noch de andere partijen die het wetsvoorstel steunden, er niet voor gepleit om de 300 miljoen kippen die nu jaarlijks geslacht worden, alleen koosjer te slachten. Dit is op z'n zachtst gezegd bedenkelijk te noemen, waardoor men de verdenking op zich laadt dat er andere, minder nobele, motieven meespelen.

Het was niet dringen aan de poort van het slachthuis Amsterdam
ChristenUnie-Kamerlid Esmé Wiegman was op 27 juni 2011 als enig Kamerlid aanwezig bij de Joodse slacht op het abattoir in Amsterdam. Jawel, als enig Kamerlid! Liberaal en seculier Nederland liet het massaal afweten. Het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK) schreef:

Het was vanmorgen niet dringen aan de poort van het slachthuis Amsterdam. Vrijwel alle uitgenodigde Kamerleden lieten het afweten. Esmé Wiegman stond er wel.

Daarnaast waren er beleidsmedewerkers van de SGP- en de ChristenUniie-fractie. En wat constateerde Wiegman?

Ik heb het nu met eigen ogen gezien. De kosjere slacht gebeurt zorgvuldig, snel en professioneel. (...) Ik was onder de indruk van de Joodse sjoucheet [de Joodse slachter], zijn opleiding, ervaring en professionaliteit. Als collega's uit de Tweede Kamer dit net als ik met hun eigen ogen hadden gezien, zouden ze zich niet zo tegen de koosjere slacht verzetten. Het is een humane praktijk, met respect voor het dierenwelzijn.

Het doet er kennelijk niet toe hoe kosjere slacht daadwerkelijk wordt uitgevoerd, als bijna alle kamerleden niet eens de moeite nemen om te komen kijken. Want stel je eens voor dat je met eigen ogen ziet dat kosjer slachten er diervriendelijk aan toe gaat! Dan kun je niet meer met goed fatsoen voor die wet stemmen. Door massaal verstek te laten gaan, laden ze wederom de verdenking op zich dat andere beweegredenen dan alleen het welzijn van dieren, een rol spelen.

Testcase

Het debat over ritueel slachten beschouw ik als een testcase voor de omgang van een seculiere meerderheid met minderheidsgroepen. Krijgen religieuze minderheidsgroepen in Nederland nog de ruimte om hun leven in te richten volgens hun geloof of moeten ze zich schikken naar de geloofsartikelen van de seculiere meerderheid? De Tweede-Kamer heeft laten zien over minderheidsgroepen heen te walsen, terwijl het verbeteren van dierenwelzijn zeer goed samen kan gaan met de godsdienstvrijheid door bijvoorbeeld met de geloofsgemeenschappen mee te denken over vormen van diervriendelijk slachten. De Eerste-Kamer is nu aan zet. Van de senatoren verwacht ik meer prudentie. Of is dat ijdele hoop?

Reageer gerust op dit artikel. Wat vindt u van het wetsvoorstel van de Partij voor de Dieren om het onverdoofd ritueel slachten te verbieden?


Klik hier voor een special over het verbod op de onverdoofde rituele slacht.

Lees verder

• TNO: Wetenschappelijk rapport tegen rituele slacht rammelt
• Voorkom verbod op onverdoofd ritueel slachten (sjechita)
• Verbod op ritueel slachten en gelijkheid als nieuwe religie
• Discussie rond wettelijk verbod onverdoofde rituele slacht
• PVV: Joods-christelijke traditie/onverdoofd ritueel slachten