Joodse visie: Joden lezen Tora anders dan niet-Joden

De Tora is een Joods boek bestemd voor het Joodse volk. De Tora vormt de kern van het Jodendom. De Mondelinge Leer is hierbij cruciaal. Deze is bij geen enkele andere godsdienst bekend. De Schriftelijke Tora is slechts een kort dictaat die zonder de Mondelinge Leer niet begrepen kan worden. Om die reden begrijpen niet-Joden de Tora niet (goed), nog los van het feit dat deze helemaal niet voor hen bedoeld is met uitzondering van de Noachidische geboden. Dit artikel is een bewerking van het artikel 'De Tora en het orthodoxe Jodendom' van Rabbijn Raphael Evers. Tevens vindt u de visie van Etsel.

De Tora geeft Gods exacte bedoeling weer

Mozes is de nederigste mens die ooit op aarde geleefd heeft. Daarom koos God juist hem uit om Zijn openbaring aan het Joodse volk over te brengen. Mozes cijferde zichzelf totaal weg zodat het fysieke aspect van zijn persoonlijkheid niet in de weg stond en hij Godspraak direct kon ontvangen zonder enige verdraaiing. Zo schreef hij de exacte bedoeling van God weer. De Tora is daarom eeuwig geldig en is nimmer gewijzigd. Mozes kreeg ook de Mondelinge Leer geopenbaard. Hierin legde God de Schriftelijke Tora uit. Zonder deze interpretatie is het onmogelijk om de Schriftelijke Tora na te leven en te begrijpen. De Mondelinge Leer werd aanvankelijk slechts mondeling weergegeven om te zorgen dat deze uit handen zou blijven van de niet-Joden die later wel de Schriftelijke Tora vertaalden. [Etsel: Later werd de Mondelinge Leer op schrift gesteld omdat Joden vervolgd werden door christenen en ze vreesden dat de mondelinge traditie zo niet meer voortgezet kon worden)

Joden lezen de Tora anders dan niet-Joden vanwege de Mondelinge traditie

Joden en niet-Joden lezen niet dezelfde Tora. De Joden doen het via de bril van de Mondelinge traditie. De Mondelinge traditie wordt ook wel de echte Tora genoemd omdat hierin het korte dictaat (de Schriftelijke Tora) wordt uitgelegd. De Schriftelijke Tora dient slechts om te herinneren hoe de echte Tora is. Niet-Joden kennen de Mondelinge traditie niet en weten dus ook niet hoe de Schriftelijke Tora te interpreteren [Etsel: Overigens hebben niet-Joden (zowel christenen als moslims) zich altijd hevig verzet tegen de Mondelinge Leer (Talmoed, Kabbala, etc.) en uitgemaakt voor valse leer. Dit verzet betekent niet alleen dat Joden verketterd worden maar ook God die de auteur is van de Mondelinge Leer. Dit verzet heeft vele Joden het leven gekost.]

Mondelinge Tora dynamisch

Iedere Joodse generatie leeft weer in andere omstandigheden. Dit impliceert dat interpretatie en toepassing van de Tora steeds in beweging is. God geeft de Wijzen van elke generatie weer inzicht hoe de Tora in hun situatie te interpreteren. De Openbaring op de Sinaï is dus een doorlopend proces. De Schriftgeleerden van elke generatie hebben hierin hun eigen verantwoordelijkheid.

Tora toepassen op dagelijkse en alledaagse realiteit

Hoe passen de Joden de Tora toe op de huidige tijd? Neem het verhaal van de zondeval. Waarom konden Adam en Eva zich niet beheersen in die drie uur om niet van de Boom van Kennis te eten? Dit is een zedenles (moesar-haskel) voor latere generaties waarin steeds weer personen zijn opgestaan die getracht hebben de Tora te verlichten. Maar in de Tora staat juist dat er geen compromissen gesloten mogen worden wat de Tora eist en wat de mens haalbaar acht.

Behouden eenheid van het Joodse volk

'Maak geen inkepingen' (lo titĝodedoe) in het Joodse volk. Verschil van opvatting over de Tora mag niet tot splijting van het Joodse volk leiden. Uniformiteit in de Tora-uitleg staat centraal.

Nu zijn er altijd wel afsplitsingen geweest waarbij Joden hun Joodse oorsprong verloochenden. Het meest extreem was het christendom dat voortkwam uit het traditionele Jodendom. Joden namen niet-Joden op in hun godsdienst en braken zo met het Joodse volk. Er ontstond een heidense godsdienst waarbij geen sprake meer was van zuiver monotheïsme (in plaats daarvan kwam de drie-eenheid) en waarbij de Tora niet nageleefd werd. Zelfs hun enige gebod van liefde en genade konden christenen niet naleven (Jodenvervolgingen, Auschwitz, etc.)

Visie van Etsel

Het moge duidelijk zijn dat de Tora alleen bedoeld is voor het Joodse volk. God had zich slechts aan dit volk geopenbaard en niet aan de niet-Joden. Tevens vertelt de Tenach de geschiedenis van het Joodse volk en niet van andere volkeren. De Tora kan voor niet-Joden slechts van belang zijn voor zover het de Noachidische geboden betreft. Dat hele geneuzel van niet-Joden om de Tora te gebruiken als bewijs voor hun eigen gelijk (namelijk dat Jezus de Messias is), is natuurlijk een enorme belediging aan het adres van God. God heeft de Tora aan de Joden geschonken om Hem mee te dienen, niet als één of ander bewijsboek voor christenen om er hun vermeende gelijk mee aan te tonen. Het gebruik van iemand andermans boek voor eigen doeleinden is bovendien natuurlijk diefstal.

Het artikel van Rabbijn Evers staat in het boek 'Lezen Joden en christenen dezelfde Bijbel?' van het Overlegorgaan van Joden en Christenen in Nederland (OJEC). In de inleiding van het boek, geschreven door dr. Simon Schoon, staat: “Het kennisnemen van de traditie van de ander verrijkt het gesprek. Maar er zou een poging ondernomen kunnen worden om elkaars leesbrillen in het gesprek te betrekken. Misschien is het zelfs mogelijk om eens de bril van de ander op te zetten om op die manier te trachten iets van zijn lezen van de Bijbel te begrijpen. Dat hoeft in het geheel niet het loslaten van de eigen identiteit te betekenen, iets dat door velen wordt gevreesd. Het gesprek zou daarentegen, juist aan diepgang kunnen winnen.”

Met deze stellingname van dr. Schoon ben ik het totaal niet eens. Joden hebben van God de opdracht gekregen de Tora na te leven zoals God hen dit opgedragen heeft. Het is dus onmogelijk voor een Jood om een christelijke bril op te zetten om zo meer begrip te kweken voor een christen. Dat heeft God nergens van de Jood verlangd. Niet-Joden hebben niet eens de opdracht de Tora na te leven of zelfs maar te lezen. Wat voor begrip moet een Jood dan opbrengen voor een niet-Jood? Zolang dat de Tora betreft, geen enkel begrip. Wat andere zaken betreft kunnen er uiteraard gesprekken plaatsvinden, maar dus niet over het geloof zelf.

Niet-Joden hebben, zoals reeds opgemerkt, hun eigen verbond met God: het Noachidische Verbond. Alleen daar moeten zij zich in hun leven op te richten. Dat is hun taak in de wereld. Doen ze dit dan kunnen ze hier uiteraard desgewenst Joodse hulp bij krijgen om beter inzicht te krijgen. Dit is de enige methode waarop Joden en niet-Joden elk op eigen wijze God kunnen dienen en één worden in God: eenheid in verscheidenheid.

Meer informatie: Jodendom en christendom: Tora en Noachidische geboden.

Lees verder

• Boekrecensie: De echte Tora - rabbijn mr. drs. R. Evers
• Geschiedenis Jodendom 13: Ontstaan van de Talmoed
• Geschiedenis Jodendom 14: Talmoed - Geloof van de Joden
• Geschiedenis Jodendom 15: Talmoed – ethiek / deugdenleer
• Geschiedenis Jodendom 16: Talmoed - Joodse godsdienst