Nare eigenschappen en onhebbelijkheden afleren

Een mens is zich er vaak niet van bewust, welke eigenaardige gewoontes hij allemaal heeft. Als het goede eigenschappen zijn is dat natuurlijk geen probleem. Maar als het gaat om irritante vervelende gewoontes en onhebbelijkheden, zou je die moeten kennen, opdat je ze kan corrigeren. Een mens kan moeilijk bij elke routinehandeling stilstaan hoe hij deze gaat uitvoeren. Dus gaan we niet telkens opnieuw nadenken hoeveel suiker en melk we in onze koffie doen. Evenmin dat we met onze partner elke avond afspreken oh zij/hij links of rechts van ons gaat liggen. We doen dat zoals we dat al lange tijd doen, dus uit gewoonte. We kunnen onze energie immers beter aan belangrijker dingen besteden. Gewoontes helpen ons om efficiënt, zonder overbodige verspilling van tijd en energie, de dag door te komen.

Bij de 2e keer al een gewoonte

Dat de mens een gewoontedier is, die liefst zo weinig mogelijk zaken verandert, blijkt bijvoorbeeld als mensen voor de eerste maal bij elkaar komen in een nieuw periodiek (b.v wekelijks) overleg. Stel dat 6 mensen de eerste keer vergaderen en een min of meer willekeurige plaats aan tafel innemen. Dan blijkt de volgende keer, als die vergadering zich met de zelfde mensen in de zelfde ruimte afspeelt, dat de meeste deelnemers op de precies dezelfde plaats gaan zitten als de eerste keer. Dat zelfde fenomeen doet zich voor bij mensen die dagelijks met de zelfde trein naar hun werk gaan. Heel vaak stappen we onbewust in de zelfde coupe en nemen plaats op de zelfde stoel. Tevens blijken we mensen te zien die we de dag daarvoor ook al op die stoel zagen en dus de zelfde gewoonte hebben.

Positieve gewoontes voor structuur en overzicht

Gewoontes maken het leven vaak makkelijk. Ze geven ons bestaan structuur en we zijn daardoor ook een prettige partner, collega of vriend omdat we daardoor een zekere voorspelbaarheid hebben. Het is natuurlijk makkelijk om elke dag op vaste tijden te eten, dezelfde route af te leggen. En wekelijks op de zelfde dag naar je oude moeder te gaan, of bepaalde handelingen uit te voeren, enz.

Onhebbelijke gewoontes

Er zijn echter een groot aantal gewoontes waar je zelf niet wijzer van wordt en ook je omgeving niet. Soms kan je omgeving zelfs aanstoot nemen aan je ongewenste gewoontes. Als je geluk hebt laten ze dat op vriendelijke manier bijtijds weten, zodat er geen ergernis wordt gekweekt, waardoor op gegeven moment een bom kan barsten. Soms beseffen we natuurlijk zelf terdege wat we uit gewoonte verkeerd doen.

Typische onhebbelijke gewoontes

Geen mens is volmaakt en daarom lopen we allemaal gevaar bij de volgende valkuilen:
thuis

• Ergens aan beginnen, maar het niet afmaken.
• Iets gebruiken, maar het niet opruimen of terugleggen.
• De douche na gebruik niet netjes maken, zodat een ander overal jouw haren vindt.
• Je administratie laten verslonzen.
• Aan je gezicht pulken waar een ander bij is.

Op je werk

• Zeggen dat je terugbelt maar het niet doen.
• Als je een fout maakt de schuld op een ander afschuiven.
• Te vaak mopperen op het management, zonder bij je eigen zwakheden stil te staan.

Op de vereniging

• Alleen maar de leuke dingen doen en anderen het vervelende werk laten doen.
• Roddelen over anderen.
• Te weinig werken aan het saamhorigheidsgevoel en de teamgeest.

Hoe leer je verkeerde gewoontes af

Allereerst moet er natuurlijk de wil en motivatie zijn om jezelf te veranderen. En we moeten onderscheid maken tussen bewust en onbewust gedrag. Want als je in het zangkoor tijdens een uitvoering onbewust altijd enigszins gefronst naar het publiek kijkt, omdat je een beetje gespannen bent, lukt vrolijk kijken alleen als je elke keer voor een optreden heel goed op dit punt let. En dan nog is het een zaak van lange adem om een dergelijke ingesleten onbewuste gewoonte af te leren. Met roken kun je daarentegen van de ene op de andere dag stoppen als je dat echt wil. Als je de gewoonte hebt om te weinig aan gezonde beweging te doen, zal het mentaal niet meevallen, om bij minder mooi weer toch naar buiten te gaan om te gaan (hard)lopen te fietsen of iets dergelijks. Dan lukken dergelijke dingen alleen als je ze in teamverband gaat doen, of dat er een competitie element aan verbonden is. Met de steun van anderen kom je trouwens altijd makkelijker en sneller van verkeerde gewoontes af. Daarom helpt dat je partner je voortdurend op bepaald gedrag attent maakt, mits je dat met haar/hem hebt afgesproken, want ongevraagde kritiek, werkt ook niet.