Verbod op vuurwerk?

De laatste jaren is het een terugkerend onderwerp: moet er een verbod komen op vuurwerk? Ook na de jaarwisseling van 2011-2012 zijn er partijen die een totaal verbod willen. Wat zijn de voors en tegens en hoe geldig zijn die?

Inhoud

• Traditie
  
• Eerdere acties
• Voordelen van een verbod
• Nadelen van een verbod
• Centraal vuurwerk
• Onderzoek
• Conclusie

Traditie

Vuurwerk afsteken is een hele oude traditie in Nederland die al sinds de middeleeuwen bestaat. De meeste Nederlanders willen er absoluut aan vast houden. Ook andere Europese landen als Duitsland, Scandinavië en Oost-Europa staan particulier vuurwerk afsteken toe. In Nederland wordt het echter op meest uitgebreide schaal gedaan. Per hoofd van de bevolking wordt in Nederland het meest afgestoken.

Eerdere acties

In 2008 en 2009 is al geprobeerd om een totaal verbod op vuurwerk te krijgen. Eind 2008 stemde de kamer in met het besluit van toenmalig minister Guusje ter Horst om geen vuurwerkverbod in te voeren. Slechts 10 procent van de bevolking zou hier achter staan en handhaving zou lastig zijn. Is een dergelijk besluit terecht of was de kamer bang om impopulair te worden bij het volk? Dat kunnen we ons afvragen…

In 2009 kwamen burgers zelf in actie. Er werden 65.000 handtekeningen opgehaald. De petitie werd echter niet in behandeling genomen door de kamer. Nog steeds bevestigt de regering dat de vuurwerktraditie zal blijven.

Op dit moment pleiten GroenLinks, de Partij voor de Dieren, burgemeesters, oogartsen en steeds meer particulieren voor een verbod.

Wat zijn zoal de redenen waarom men voor of tegen een dergelijk verbod is en hoe geldig zijn die redenen?

Voordelen van een verbod

• Angst bij dieren: De Partij voor de Dieren wil graag een vuurwerkverbod enkel omdat dieren veel hinder van vuurwerk ondervinden. Voor diereneigenaren is het afsteken van vuurwerk erg vervelend als hun dier er bang voor is. Zij moeten soms hele trainingen volgen om hun dier goed door de vuurwerktraditie heen geloodst te krijgen of een veilig heenkomen zoeken in een vakantiepark. Omdat de meerderheid graag leuk vuurwerk wil afsteken, zijn anderen verplicht een vakantie te boeken op een rustige plek. Dat is op zijn minst heel vreemd. Hoewel een verbod voor dieren en eigenaren daarvan erg prettig zou zijn, is deze reden alleen niet voldoende om een verbod in te voeren. Maar er zijn nog veel meer redenen voor een verbod.
• Angst bij mensen: Minder bekend maar zeker aanwezig is de angst van mensen voor vuurwerk. Zij moeten ieder jaar een rustige plek zoeken voor oud en nieuw of hebben simpelweg een verschrikkelijke jaarwisseling. Zij kunnen zelf werken aan deze angst, maar ook hierbij is het op zijn minst vreemd dat alleen omdat anderen vuurwerk afsteken leuk vinden, deze mensen een nare jaarwisseling hebben.
• Gewonden: Vooral door het aantal gewonden dat valt, staat de vuurwerktraditie onder druk. elke Nieuwjaarsochtend zitten de ziekenhuizen vol met gewonden met oogletsel of zwaar gehavende ledematen. Soms vallen er zelfs doden. Vorig jaar kwamen er twee jongeren om. Mensen worden hierdoor steeds minder tolerant tegenover vuurwerk. Oogartsen pleiten om deze reden voor een verbod. Der afgelopen drie jaar zijn er ruim 300 mensen die blijvende schade aan hun ogen hebben opgelopen. 65 mensen werden blind en bij 30 mensen waren de ogen niet meer te redden en moesten operatief verwijderd worden! Het weten dat deze verwonding onnodig is, kan zeer moeilijk te verkroppen zijn voor de slachtoffers.
• Toename vandalisme: Elk jaar weer is er schade aan brievenbussen, gebouwen etcetera. De schade wordt alleen maar erger doordat er veel meer illegaal, zwaar en gevaarlijk vuurwerk wordt afgestoken. Burgemeester zijn deze schade rond de jaarwisseling zat. Het toch al schaarse geld gaat zo nog sneller op.
• Onkosten 10 miljoen: De onkosten door schade zijn enorm hoog om nog maar te zwijgen over de kosten om alles te beveiligen en manschappen op de been te krijgen om ongeregeldheden aan te pakken. In de huidige tijd waarin zwaar bezuinigd moet worden, moeten we dit niet willen. Iedereen klaagt over de bezuinigen en houdt de hand op de knip. Met de jaarwisseling blijkt er ineens wel geld te zijn en geeft Nederland 65 miljoen uit. De overheid moet er nog 10 miljoen extra opgooien om de rommel weer op te ruimen en te herstellen. Al deze kosten worden bespaard wanneer er een vuurwerk verbod is.
• Bedreiging hulpdiensten: Hulpdiensten krijgen het in het algemeen steeds zwaarder. Rond de jaarwisseling worden ze nu ook bedreigd met vuurwerk. Voor diegenen die vuurwerk anar hulpdiensten gooien, is een verbod het enige juiste. Hulpdiensten zijn dit nodeloze gevaar zat.
• Milieuvervuiling : Vuurwerk is erg milieuvervuilend. Rond Nieuwjaar is de concentratie van fijn stof, dat zware metalen bevat en diep in de longen doordringt, wel 40 keer zo hoog als normaal. Toch beslaat de milieuvervuiling maar 0,4 procent van de jaarlijkse vervuiling door fijn stof. Dat is geen groot aandeel en het zou daarom niet nagelaten hoeven te worden. Maar in een land waar iedereen van de overheid rekening moet houden met het milieu, is dit op zijn minst een vreemde conclusie. Het aandeel wat wij als consumenten leveren aan het milieu door milieubewuster te handelen is maar heel klein. Waarom heeft de overheid er dan geen moeite mee om deze tijdelijke grote vervuiling toe te staan? Alle beetjes helpen toch?
• Illegaal vuurwerk: Er wordt vaak groots vuurwerk ingekocht en illegaal vuurwerk neemt de laatste jaren toe. Vlak over de grens in Duitsland of België is makkelijk veel zwaarder vuurwerk te verkrijgen dan is toegestaan in Nederland. Ook het zelf maken van vuurwerkbommen is steeds meer aan de orde. Zwaar vuurwerk bestellen via internet in bijvoorbeeld Tsjechië en Polen is ook steeds makkelijker. Risico’s worden hierdoor groter wat een verbod op den duur onvermijdelijk maakt.

Nadelen van een verbod

• Leuk: Vuurwerk afsteken vinden de meeste mensen leuk. Dat moeten we dan missen. Vreemd is dat vuurwerk toegestaan blijft omdat iedereen het leuk vindt. Terwijl er vele nadelen aan kleven. Mensen hebben liever lol en nemen risico’s op de koop toe dan dat ze er mee stoppen. Wanneer iemand echter persoonlijk wordt getroffen en bijvoorbeeld blind raakt door toedoen van het afsteken van vuurwerk van een ander, dan had diegene duizend maal liever gehad dat er een verbod was geweest. Zo iemand zit zijn leven lang met de gevolgen. Helaas zijn deze gevolgen er elk jaar bij het afsteken van vuurwerk. Het is daarom kortzichtig en egoïstisch om geen vuurwerk verbod te willen enkel en alleen omdat men vuurwerk afsteken leuk vindt.
• Handhaving is lastig: Dit is een loos argument om geen verbod te willen. Ten slotte is de handhaving van de regels omtrent vuurwerk zoals ze nu zijn ook lastig. Er is steeds meer illegaal vuurwerk. Het kost ontzettend veel mankracht om hierin te handhaven en het lukt vaak niet eens. Voor het te vroeg afsteken wordt ook gehandhaafd en er staat een directe straf op tegenwoordig. Deze handhaving kan omgezet worden in handhaving van een vuurwerkverbod. Als er een verbod is, zijn de regels eenduidiger en is het duidelijker wanneer iemand in overtreding is en aangepakt moet worden. Wanneer de straffen zwaar genoeg zijn, zal dit handhaving vergemakkelijken. Er zijn veel meer landen waar dat gebeurt en het is dus mogelijk. Er zijn talloze regels die gehandhaafd moeten worden. Dat lukt niet altijd, maar dat is geen reden om de regel maar af te schaffen. Wanneer we niet willen handhaven, kunnen we beter alle regels afschaffen.
• Illegaliteit: Men is bang dat het vuurwerk in de illegaliteit verdwijnt wat handhaven nog lastiger maakt. Illegale handel heeft niet veel zin als het vuurwerk toch niet afgestoken mag worden. In tegenstelling tot drugs, is illegale handel in vuurwerk daarom veel zinlozer omdat vuurwerk afsteken nu eenmaal opvalt en sporen na laat. Dat iets illegaal wordt gedaan, is geen reden om geen verbod in te voeren. Dan kunnen we beter alle regels weg laten. Bovendien wordt er even goed al veel illegaal vuurwerk verkocht en dient er al handhaving te zijn om dit te voorkomen.
• Omzet voor ondernemers: Dit jaar is er voor 65 miljoen aan vuurwerk verkocht. Dat is een leuke omzet voor de ondernemers. Het lijkt echter logisch dat omzet van ondernemers niet ten kosten van gewonden en schade mag gaan.

Centraal vuurwerk

Er kan gezocht worden naar alternatieven voor consumentverkoop van vuurwerk. Zo zou er per plaats een centraal vuurwerk kunnen worden georganiseerd door professionele mensen met de brandweer in de buurt. Hoewel de lol van het zelf afsteken er dan niet is, zal het vuurwerk veel grootser en mooier op gezet kunnen worden. De kwaliteit is dan vele malen groter en de veiligheid is ook veel groter. Alle andere nadelen, op enige milieubelasting na, zijn direct weggenomen op deze manier. Veel mensen houden wel van siervuurwerk en niet van de vele knallen. De kans bestaat daarom dat het publiek dit op termijn veel meer gaat waarderen dan zelf vuurwerk afsteken wegens de vele voordelen.

Onderzoek

Een onderzoek naar de publieke opinie zou op dit moment wel weer op zijn plaats zijn, aangezien men steeds minder tolerant wordt tegenover vuurwerk. Eerder was 10 procent voor een vuurwerk verbod. De signalen van artsen, particulieren en burgemeesters duiden echter op een verandering.

Conclusie

Wanneer we zien hoeveel zwaar wegende nadelen er zijn bij het verkopen van vuurwerk voor consumenten tegenover de beperkte en niet zwaar wegende nadelen, dan lijkt een verbod een hele logische stap. Het zal echter nog wel jaren duren voor het zover is omdat het kabinet er niet aan mee wil werken en vooralsnog de burgers naar de ogen ziet als het gaat om dit punt.

Wonderlijk is dat er van een rustige jaarwisseling wordt gesproken bij een beperkt aantal gewonden, ongevallen en schades. De verwondingen zijn echter dermate ernstig dat er bepaald niet van rustig kan worden gesproken. Daarbij hadden de verwondingen eenvoudig voorkomen kunnen worden, wanneer er een verbod was geweest.

Kortom: een verbod op vuurwerk is, hoewel voor velen misschien een beetje jammer, toch helemaal geen gek idee. Dat went ook wel weer en een centraal vuurwerk is een prachtige vervanger.

Lees verder

• Bang voor vuurwerk