Een vergelijking van gitaristen

Er lopen flink wat gitaartalenten rond in muziek-business. De popmuziek heeft heel wat te danken aan dit instrument, dat een eigenlijk een verre neef is van de middeleeuwse luit. Wat maakt een gitarist een goede gitarist? We kunnen een aantal selectie-criteria aanleggen zoals improvisatie- vermogen, techniek, en feeling. Daarnaast zijn er gitaristen die meesters zijn in het creeren van nieuwe klanken, of heel erg doordacht gebruik maken van het geluid. Een bescheiden oordeel.

Steve Vai

De man met de techniek en precisie van een Intel core 07. Op het eerste gehoor een zeer fijne muzikant. Maar er rijzen al snel twijfels. Dit is een gitarist ui de Zappa-school; hij kan alles, maar waar is het gevoel? Zijn muziek heeft geen roots in country, blues, gospel, of wat dan ook. Het lijkt een opeenstapeling van themaatjes, ideetjes, en trucjes.
Op het Album Eat’m and Smile rockt hij als beest, maar de nummers lijken vooral uit de hoge hoed te zijn getoverd van David Lee Roth. Compositorisch krijgt hij dan ook een heel laag cijfer. Muziek dient een kop en een staart te hebben, en mischien wel bovenal feeling. Ik kan de man nergens plaatsen. Ofwel hij komt van een andere planeet, of hij heeft nooit serieuze tegenslag gehad, of hij is gewoon dom, of ik ben heel erg dom. Het blijft voor mij een raadsel.

Michael Schenker

Kijk, deze man hoor ik graag. Het is een Duitser en dat is te horen. Met zijn voeten in de Teutoonse klei ploegt hij voort; op de achtergrond klinkt de schlager-muziek. Technisch zeer goed, maar hij doet zich niet beter of interessanter voor dan hij is. Zijn muziek is warmbloedig, rustig, en vol met finesse. Compositorisch soms een negen en een half, soms een drie. Zo’n goede muzikant heeft problemen om zijn evenknie te vinden achter de zangmicrofoon. Op het album Assault Attack heeft-ie alles prima voor elkaar.

The Edge

Terwijl in de hardrock en metal iedereen elkaar aftroefde op snelheid en techniek, kwam er opeens een klein mannetje uit Ierland met betoverend spel. Het gebruik van de echo- en galmbox is een belangrijke kapstok in zijn muziek. Vooral in het hoge ritmische spel is-ie zeer goed. Technisch kan hij zich niet meten met de echte grote jongens, maar hij verdient hier zijn plaats, vanwege zijn originaliteit. Dit moet een zeer intelligent man zijn. Het akkoordenwerk is vaak standaard, maar op de een of andere wijze toch gevoelvol. Met Bono heeft-ie een prima frontman in huis, en dat verklaart hun succes.

Jeff Beck

Groot talent die er vanaf de begintijd bij was. Speelde in The Yardbirds en verbaasde iedereen door zijn spel en geluid. Daarna formeerde hij the Jeff Beck group met Rod Stewart en Ron Wood op bas. Zijn invloed op alle andere gitaristen in de rock is groot; hij heeft meer gevoel in zijn pink dan 10 Eric Claptons bij elkaar. Speelt met de vingers. De stijlen in zijn loopbaan waaieren tussen rock, jazz, jazzrock. Een grootheid, niet zo bekend, want speelde (bij mijn weten) nooit mee op een wereldhit.

Gary Moore

De man van het houthakkerswerk. Als een ijzervlechter raast-ie over zijn fretboard. Technisch een vette voldoende, alles klinkt supervet, maar hij mist de finesse. In de nootkeuzes en thema’s net iets te standaard en cliche-matig. Hij spettert wel, maar hij piept en kraakt niet. We dienen wel aan te tekenen dat de man niet alleen in de hardrock, maar ook in de jazz en blues zijn sporen ruimschoots verdiend heeft. Ondanks alle twijfels kun je niet om de man heen, dit is een toptalent.

Jimmy Page

Grootmeester in het verzinnen van riffs. In zijn solo's niet echt briljant, maar het hele Led Zeppelin-ouvre is dat wel. Bovendien was Led Zeppelin er heel erg vroeg bij. Ook Page komt uit the Yarbirds. Speelt een klein beetje slordig, een beetje van den hak op de tak. Daarom wel een heel erg eigen stijl.

Jan Akkerman

Alleskunner uit Nederland. De man die eigenlijk alle stijlen beheerst; van rock, tot blues tot jazz, tot klassiek. Hij bracht zelfs een aantal prima albums uit, waarop hij de luit bespeelt. Zijn techniek is prima, en zijn improvisatie-vermogen idemdito. De feeling in zijn muziek is er soms wel, en soms niet. Zo kan hij schijnbaar eindeloos improviseren, wat een beetje langdradig overkomt. Zijn akkoordenwerk daarentegen is briljant. Als hij akkoorden speelt, plakt de hij mooiste combinatie’s aan elkaar. In de bands Focus en Brainbox kwam hij het best tot z'n recht.

Richard Thompson

Een zeer inventief en getalenteerde gitarist uit de folk-rock hoek. Plakt oude volksdeuntjes, drinkliederen, folk, en rock & roll aan elkaar. Een echte pielemoos. Tingel tangel tingel; hoewel stilistisch veel in hetzelfde straatje, mooi is het allemaal wel. Vaak leunt hij tegen het valse aan, wat een mooie dramatiek tot gevolg heeft. Compositie's en feel een 9, techniek een 7,5.

Brian May

Hetzelfde verhaal als bij the Edge. De man die uitblonk bij Queen met Freddie Mercury aan zijn zijde. Technisch niet super, maar wat een klank! Hij doet wat-ie moet doen; miljoenen mensen hebben het gehoord. Dit is een zeer intelligent man.

Joe Satriani

Opnieuw iemand uit de Amerikaanse school, die technisch verbluffend is. Evenals Steve Vai een wonderkind, dat schijnbaar probleemloos een carriere opbouwt als gevolg van zijn talent. Zijn muziek is daarentegen anders, met veel meer gevoel, eenvoudiger, toegangkelijker, en niet geschikt voor de Zappa-stijl. Maar ook hij faalt op het compositorische vlak. De themaatjes en ideeen die hij op zijn platen gebruikt zijn standaard, vlak, zonder verassende wendingen. Heeft met de groten der aarde heeft gespeeld, toch wel erg goed.

Ritchie Blackmore

Een van de grondleggers van de hardrock. Zijn spel is zowel technisch, als compositorisch uitermate goed en origineel. Hij heeft de vreemde neiging om rock, blues, en klassiek samen te smelten tot een organisch geheel. Bij hem klinkt het alsof dat doodnormaal is. In zijn solo’s blinkt hij uit zowel in langzaam tempo als supersnel, zijn akkoordenwerk is prima. Experimenteerde al lang met feedback, voordat Jimi Hendrix daar beroemd mee werd. Zeer mooi gebruik van vibrato. Ook al zijn er honderden met een betere techniek, they dont have the feel.
Het is natuurlijk erg bijzonder dat hij zijn inspiratie zoekt in Bach, Beethoven, en renaissance-muziek, maar het is al zo vaak aangehaald dat het irritant begint te worden. Mischien kan hij er niks aan doen, en is het een dankbaar onderwerp voor de media. Anyway, dit is een grootheid ala Akkerman, en ook hij is op zijn best wanneer er een zanger in zijn band zit, die muzikaal van hetzelfde nivo is. Ziehier opnieuw de tragiek van een supertalent; dit is slechts zelden het geval. In Deep Purple, en Rainbow kreeg hij genoeg tegengas, wat resulteerde in flink wat klassieke albums. Men mag gerust stellen dat hij verantwoordelijk is voor het creeeren van een compleet nieuwe muziekstroming. Tegenwoordig maakt hij middeleeuwse muziek samen met zijn vrouw.

De eindlijst

1. Ritchie Blackmore
2. Jeff Beck
3. Jan Akkerman
4. Joe Satriani
5. Jimmy Page
6. Michael Schenker
7. Gary Moore
8. The Edge
9. Richard Thompson
10. Brian May
11. Steve Vai