Justin Bieber, het zoveelste marketingproduct of …

Aan de lopende band worden artiesten tegenwoordig ‘gelanceerd’ op de markt. Voorheen was een belangrijk criterium, dat je als artiest iets kon toevoegen aan het brede aanbod in de muziekindustrie. Dat jij je kon onderscheiden door je talent, je muziek. Dat jouw muziek mensen aansprak, en niet het imago dat er bewust omheen wordt gecreëerd. Als artiest handel je uit een ideologisch doel: je wilt het gaan maken omdat je overtuigd bent van je talent.

Marketing

Tegenwoordig lijkt middels een gewiekste marketingstrategie een ‘product’ op de markt gezet te kunnen worden. Het hele plan ligt klaar, er moet alleen nog iemand ingepast worden die het ‘gezicht’ gaat vormen. Gaat het nog om de muziek of meer om het geld?

In de lange rij van ‘artiesten’ die wij in deze categorie kunnen scharen, kunnen we zo wat namen opnoemen uit het actuele heden of recente verleden : Justin Bieber, Britney Spears, Lady Gaga. De ene hit na de andere komt uit, soms staan ze zelfs met twee nummers tegelijkertijd in de TOP40. Alles wordt uit de kast getrokken om te scoren. Wanneer een nummer minder aanslaat dan verwacht, wordt vrij snel de volgende van de waarschijnlijk eindeloze collectie op de plank gepakt en gelanceerd.

Het grote geld

Er is goed nagedacht over het creëren van een imago rondom deze personen. Er is besloten welke doelgroep moet worden aangesproken, waar het meeste geld vandaan gehaald kan worden door albumverkoop, tegenwoordig ook via de digitale aanbieders, en voor ook de merchandising. T-shirts, pennen, petten, tassen, verzin het maar … het zal er zeker zijn. Doel is om de artiest zo in de picture te spelen, dat hij of zij ook interessant wordt voor grote merken. Een sponsordeal is immers uitermate lucratief. Op relatief jonge leeftijd vaart Piet Hein de zilvervloot binnen en hoeven deze, soms nog zeer jonge personen zich nooit meer ergens zorgen over te maken. Nog recent in de media: rapper geeft zichzelf een vliegtuig ter waarde van 55 miljoen dollar (!) cadeau voor zijn 21e verjaardag.

Heeft dit nog wel wat met muziek te maken? Ja en nee.

Ten eerste wel. Want eerlijk is eerlijk, je moet wel iets kunnen om het vol te kunnen houden. Ook al wordt je gepositioneerd, en verdien je niet primair je sporen in de industrie op basis van jouw eigen kennen , kunnen en energie die je erin steekt. Je hebt wel een bepaald niveau nodig om de doelgroep aan te kunnen spreken en aan te kunnen blijven spreken: binden en boeien. Ook hiervoor zijn velerlei strategieën op voorhand uitgedacht, maar als Justin Bieber écht niet kan zingen, dan komt hij er niet alleen met zijn looks, en de lovende woorden van bijvoorbeeld zijn ‘peetvader’ Usher. Je moet het wél waarmaken.

Een leuk voorbeeld is de High School Musical reeks. Ook een concept dat door Disney op de markt is gezet om veel geld te verdienen aan enerzijds de musical zelf (DVD's, Bluray), en anderzijds aan de enorme merchandising. Maar toegegeven, zeker het eerste deel bevatte leuke liedjes die ook in je hoofd blijven hangen, een aansprekend verhaal, en de artiesten (o.a. Zac Efron) hebben wel wat in hun mars.

Anderzijds, en dat is de ‘nee’: deze vorm van muziek spreekt zeker een bepaalde doelgroep aan. Deze voornamelijk jonge generatie adoreert dit soort idolen en daarmee ontstaat het principe van marktwerking: vraag en aanbod. Maar wat spreekt nu deze voornamelijk jongeren aan? De kwaliteit van de teksten? De muziek? Of toch meer het imago? Het idee? Het erbij willen horen (want als je niet met de meute meeloopt, dan ben je niet populair)? Het wordt een bedrijfsvoering, waarbij de organisatie achter de artiest de producten (lees: songs) op de markt zet. Men kijkt of het aanslaat bij het publiek. Zo ja, dan melkt men het uit. Indien het niet aanslaat, dan is het pakken van het verlies de enige optie, en snel een volgende song uitbrengen. De artiest is slechts de uitdrager, het gezicht, van hetgeen door de 'grote mensen achter de schermen' wordt bedacht.

Kwestie van smaak: subjectief

Er dient wel rekening gehouden te worden met de huidige tijd. Je mag de huidige muziekstroming niet gaan vergelijken met de stromingen uit het verleden. Daar zit ook een grote subjectieve component in dit hele verhaal: wat de één mooi en leuk vindt, daar vindt een ander waarschijnlijk niets aan. Zeker verschillende generaties kunnen hiermee met elkaar in conflict komen.
Een tiener (of nog net niet), helemaal idolaat van Lady Gaga, zal onmogelijk een dertiger of voege veertiger kunnen overtuigen van de pracht in de liederen van Lady Gaga. Andersom zal het evenzo lastig zijn om deze tiener warm te laten lopen voor de krakers van weleer, als Simple Minds, U2, Spandau Ballet, Duran Duran of Wham. Laten we het dan niet hebben over de periodes daarvoor met bijvoorbeeld de Beatles of de rock ’n roll. Ook daar lopen meningen over uiteen, en zijn verschillende generaties er niet over uit of dat nu goede muziek is of juist niet.

Het is nu eenmaal een vrije wereld en ondernemend als men is, zal men altijd op zoek gaan naar nieuwe wegen om geld te verdienen. Deze weg van de muziekindustrie is een lucratieve en zal nooit verdwijnen. Er zullen altijd doelgroepen zijn die zich aangetrokken voelen tot een bepaald idool. Je hebt daarin altijd de keuze. Dat zul je als jongere wellicht niet begrijpen en laat jij je zelf meevoeren op de stroming van de grote groep. Dat is prima, het schaadt niemand.

Dit artikel is geschreven door een vader, zelf middendertiger, met een dochter in de leeftijdscategorie (net géén) tiener. Herkenbaar? Laat eens een reactie achter.