Kritiek op Oranje

Als er resultaat wordt behaald in het voetbal, verstomt de kritiek. De winnende coach heeft altijd gelijk. Toch wint er bijna altijd iemand anders. Is dat niet een beetje vreemd? Het Nederlands elftal bereikte de twee plaats op het WK voetbal 2010. Heeft bondscoach van Marwijk daarom gelijk? Het voetbal was niet om aan te zien. De ware klasse van Oranje werd alleen zichtbaar in de wedstrijd tegen Brazilie. De rest van de wedstrijden geeft toch wel aanleiding tot kanttekeningen.

Kritiek

Het Nederlands elftal bereikte de finale van het WK voetbal 2010. Daarin ging het ten onder tegen Spanje. Nederland was tot de finale ongeslagen. Het land was in rep roer. Bondscoach van Marwijk werd in de gallerij der groten geschaard. Tachtig procent van de bevolking zat aan de buis gekluisterd. De straten waren oranje. De mayonaise was oranje. Bijna hadden we het verlies van '74 en '78 weggepoetst.
Helaas, het vertoonde spel roept kritiek op.

Spaan en Borst

Helaas, alleen voetbaldigibeten, leken, en onnozele types genoten van het festijn. Een gedeelte van de vaderlandse pers uitte voorzichtig kritiek op het vertoonde spel. In de commentaren van Johan Cruyff was tussen de regels door te lezen dat hij bezorgd was. Niet veel mensen zien dat er iets fout gaat, nog minder waar het aan ligt, en bijna niemand ziet wat je eraan kan doen. Zo spreekt de meester als hij bezorgd is.

De vaderlandse grachtengordel-voetbal-intellectuelen Spaan en Borst startten in het magazine Hard Gras een discussie over het harde spel van Nederland tijdens de finale. De karatetrap van Nigel de Jong lijkt het hoofdthema van deze briefwisseling te zijn. Dit heeft niets meer met voetbal te maken, zo concludeert het duo. De naam en faam die Nederland heeft opgebouwd met avontuurlijk en technisch verzorgd voetbal is voorgoed te brabbel gegooid. Daarnaast vergeleek Hugo Borst het Nederlands elftal met een machine; een stelletje kritiekloze Oostblok-arbeioders die elke dag moeten ploeteren voor de grote leider in de fabriek. Hetgeen voor Kees Jansma (de voormalige immer kriische journalist) -als persvoorlichter van Oranje- reden was om zich zelfs persoonlijk beledigd te voelen. Inderdaad, heel erg gemeen.

Cruyff

Het is heel verstandig om in situatie's als deze te luisteren naar Cruyff, de verlosser. Het probleem is niet dat de Jong een karatetrap uitdeelde in de finale. Ook niet dat de Jong in meerdere wedstrijden malen op het punt stond om rood te ontvangen. Ook niet dat de Jong tijdens de voorbereiding een Amerikaaan het ziekenhuis in schopte.

Als we in de geest van Cruyff redeneren dan is het echte probleem dat de Jong niet beter kan. De Jong is een heel aardige jongen, buitengewoon goed voor de sfeer, maar voetballen op dit niveau kan hij eigenlijk niet. Hetzelfde geldt, zij het in minder mate, voor van Bommel. Eén van Bommel in het elftal is wel genoeg. Stofzuigen prima, maar niet teveel graag. Puin ruimen is niet het hoofddoel van een voetbalwedstrijd. Vroeger stond op deze plek Jan Wouters; die begreep heel wat beter wat zijn taak was. Inleveren die bal. Hij schoffelde even hard als van Bommel en de Jong, maar had tevens een prima pass en traptechniek in de benen.

In de Cruyffiaanse logica wordt de beste man altijd het belangrijkst gemaakt. Dit zou in het geval van Oranje dus of Schneijder of Van Persie moeten zijn. Van Persie, Robben, en Ekia schitteren niet, omdat de rest het tempo niet kan volgen.

Wie heeft de bondscoach voor het middenveld allemaal voor handen? Van der Vaart, Affelay, Schaars, Engelaar... Die spelen (bijna) nooit. Dit is vragen om problemen. Stellen dat Affelay niet dezselfde verdedigende kwaliteiten bezit als de Jong is niet helemaal juist. Hij heeft er zelfs meer. Een middenvelder als Affelay is zo goed dat hij meestal de tegenstander op de eigen helft 'drukt'. En dit is waar het om gaat. De bondscoach is te laf, te bang om af te gaan; we durven niet van eigen kracht uit te gaan. Waarom altijd maar weer Kuyt opstellen, als je Elia hebt? Van Kuyt wordt gezegd dat hij altijd zo hard werkt Waarom moet die jongen zo hard werken? Het is toch veel beter om te voetballen met je verstand? In de geest van Cruyff is het zo dat voetballers niet al teveel hoeven te lopen, maar er vooral voor moeten zorgen dat ze op de goede plek staan.

Voetbal is kunst, voetbal is techniek, voetbal is geslepenheid, voetbal is slimheid.

Wie heeft gelijk?

Met het beschikbare spelersmateriaal in Nederland is helemaal niks mis. We hebben Schneijder, Robben, Van Persie, van der Vaart, en Affelay. Daar kan elke bondscoach een puntje aan zuigen. Bouw er een team omheen. Het leek echter wel alsof deze bondscoach een team bouwde rond van Bommel en de Jong. Dat is tactisch gezien zelfmoord plegen. De twee werkers stonden tegenover Xavi en Iniesta. Dit zijn voetballers die compleet in de geest van Cruyff zijn opgeleid.

Machine

Ons voetbal is een parodie op zichzelf geworden. Als je een jaar lang Voetbal International leest, dan weet je alle antwoorden van vragen aan voetballers uit je hoofd. Vooral bij de middelmatige voetballers. Van Bommel werd de vraag gesteld: "Word jij de nieuwe aanvoerder?" Hij antwoorde als volgt: "Euh dat weet ik niet. Dat bepaalt de trainer". Die Borst zat er dus niet ver naast. Op de een of andere wijze verloopt de loopbaan van van Bommel als die van een willekeurig andere carrieretijger.

Maar we zijn vergeten dat voetbal kunst is. Topvoetbal is voor toptalenten. je wordt nooit wereldkampioen met napraters en carriererakkers. De grote vier hebben aardig laten inpakken door de familie van Marwijk.