Solliciteren: het geheim van een goede brief

Iedereen leert op school of bij een cursus: een sollicitatiebrief moet goed gespeld zijn, goede aanhef, afzender op de juiste plek, enzovoort. Bedrijven weten wie goed opgelet heeft en een nette brief heeft geschreven. Dat is niet genoeg om uitgenodigd te worden. Om namelijk uit de stapel brieven gevist te worden, moet je opvallen, moet de brief eruit springen, net iets anders zijn. Ik heb gemerkt hoe ik bijna altijd uitgenodigd word voor een sollicitatiegesprek.

Neem wat je geleerd is als basis

Natuurlijk heeft de leraar Nederlands, of de cursusleider, niet voor niets geleerd aan jou dat je moet controleren of er geen spelfouten in de brief zitten (lang leve de spellingscontrole in Word), dat je moet zorgen dat de brief een goede aanhef en afsluiting heeft, dat de datum erbij moet, dat er een onderwerpsregel bij moet, dat de afzender linksboven moet en de geadresseerde ook boven de brief. Allemaal mooi en belangrijk. Let eerst daar op, zorg dat dit in orde is, maar zorg daarna dat de brief een personlijk tintje krijgt.

15 of 35 jaar

Een bedrijf die een 15, 16, 17 jarige in dienst wil nemen zal niet zo snel naar een heel uitgebreide brief kijken, die denkt al snel: he, lekker goedkoop personeel. En kijkt in een gesprek of je een fatsoenlijke indruk maakt. Jonge krachten zijn goedkope arbeidskrachten. Dat is anders als mensen eenmaal boven de 23 zijn, dan wordt er geen jeugdloon meer uitgekeerd, maar het loon voor volwassen arbeidskrachten. Minimum loon verplicht, meer nodig als mensen ervaring hebben. Voor veel banen die beschikbaar zijn voor volwassenen op de arbeidsmarkt, zijn er meerdere gegadigden. Soms tientallen, soms een paar honderd. Degene die de brieven binnenkrijgt, gaat de brieven beoordelen. Kijken welke brieven de moeite waard zijn. En die oordeelt natuurlijk op goed verzorgde brieven. En die oordeelt zeker ook op het CV (Curriculum Vitae), daar is heel snel op te zien wat het arbeidsverleden is van iemand. Omdat een bedrijf meestal niet meer dan 5 sollicitanten daadwerkelijk oproept voor een gesprek, zal het kijken naar verzorgd en CV soms nog een te lange lijst kandidaten opleveren. En dan wordt er gekeken naar welke brief opvalt. Moet ik nog even bijzeggen dat dit verhaal niet geldt voor alle beroepen, voor bijvoorbeeld verpleging zal er gewoon naar beschikbaarheid, ervaring en enthousiasme gekeken worden.

Hoe zorg je dat je door die laatste schifting heen komt?

Je brief is dus in orde, foutloos, netjes. Je CV past bij de baan waarop je gesolliciteerd hebt. Dat betekent dat je de eerste schiftingen al hebt overleefd. Van de misschien 200 kandidaten zijn er inmiddels 150 afgevallen omdat de brief niet netjes is of het CV niet passend. De handigheid is nu om een van de beste kandidaten te zijn van die 50 die overgebleven zijn. Dat kan maar op één manier: jouw brief moet zo opvallen dat de lezer van de brief nieuwsgierig is. En dat doe je door de brief persoonlijk te maken, door te zorgen dat hij afwijkt van een standaardsollicitatiebrief. Makkelijker gezegd dan gedaan misschien. Denk daarbij aan een duidelijke motivatie waarom je solliciteert (de lezer weet dat je solliciteert omdat het in de krant staat, omdat je een baan zoekt, het moet persoonlijker!). Een motivatie is niet: "ik solliciteer naar deze functie omdat het me een uitdagende functie lijkt" of "uw bedrijf lijkt me een leuk bedrijf om bij te werken". Dat zijn holle zinnen, die zeggen de lezer helemaal niets. Dat zijn ook logische zinnen, anders zou je niet solliciteren. Wat wel persoonlijk is, en dat prikkelt, zijn dan opmerkingen als: "ik heb de afgelopen jaren gevolgd hoe uw bedrijf is gegroeid, en de ontwikkeling heeft mijn interesse" of "prive lees ik altijd al graag veel dingen over marketing en verkoopmethodes, en ik hoop bij uw bedrijf dit ook in mijn werk te kunnen gaan gebruiken". Ik noem twee willekeurige zinnen, het is natuurlijk onmogelijk om iets op te schrijven over een vacature die er niet is. Waar het om gaat is een persoonlijk verhaal. Wat natuurlijk geen onzin is.

Openheid als tovermiddel

In de brief kun je ook expliciet vertellen waarom je een andere baan zoekt, of waarom je niet meer werkt waar je 5 jaar lang gewerkt hebt. De werkgever kan dat als het goed is zien op jouw CV. Vermijd ook hierbij holle zinnen, het wekt nieuwsgierigheid als je open bent. "Ik zoek na 5 jaar een nieuwe uitdaging" is een holle zin, als je geen uitdaging zoekt, solliciteer je niet. "Ik heb 5 jaar met plezier bij ... gewerkt, maar voel me na de laatste reorganisatie me er niet meer zo op mijn gemak, daarom kijk ik rond voor iets anders" is wel persoonlijk, en prikkelt. En dat is dus waar het alleen maar om draait: maak de lezer nieuwsgierig door persoonlijk en eerlijk en open te zijn, en dan word je vaak uitgenodigd en kun je in een gesprek laten zien dat het beeld wat je in de brief hebt opgeroepen ook klopt.