“Wij de werknemers”

Een democratie is in veel landen niet meer weg te denken als regeringvorm en ook veel arbeidsorganisaties gaan meer en meer de kant op van een democratie. Plannen worden gemaakt om de werknemer meer inspraak te geven, en iedere afdeling mag zijn zegje doen voordat er een beslissing word genomen. Maar hoe ver moeten we daarin gaan? Word straks “Wij, het volk van de Verenigde Staten” ,“Wij, de werknemers van bedrijf X”?

De eerste democratie

„Democratie” is een woord van Griekse oorsprong en betekent „heerschappij van het volk” of, zoals Abraham Lincoln het definieerde: „een regering van het volk, door het volk, voor het volk.” Het oude Griekenland, vaak het begin van de democratie genoemd, beroemt zich erop dat in de Griekse stadstaten al in de vijfde eeuw v Christus de democratie gold.

De democratie van nu is niet te vergelijken met de Griekse eerste democratie. Eén verschil is dat de Griekse burgers directer bij het regeer proces betrokken waren. Elke mannelijke burger was lid van een vergadering die het hele jaar bijeenkwam om problemen en zaken te bespreken. Bij een meerderheid van stemmen bepaalde de vergadering het beleid van de stadstaat. Maar ook deze democratie was niet perfect , een groot gedeelte van de bevolking had namelijk helemaal geen inspraak in politieke aangelegenheden waaronder vrouwen, slaven en buitenlanders. Dit was ongeveer helft tot vier vijfde van de bevolking. Toch was deze regeling wel bevorderlijk voor de vrijheid van meningsuiting, omdat stemgerechtigde burgers hun menig mochten geven voordat er een beslissing over een bepaald onderwerp werd genomen.

Huidige democratie

In deze tijd bestaat de eerste vorm van democratie niet meer. Gezien de grootte alleen al van de landen zou dit onmogelijk zijn . De democratie heeft zich ontwikkeld en aangepast aan de huidige tijd. Toch verwachten de meeste mensen onder democratische regeringen bepaalde dingen aan te treffen, zoals persoonlijke vrijheid, gelijkheid, mensenrechten, en rechtvaardige rechtspraak.

De democratie heeft echter verscheidene zwakke punten. Allereerst moeten er mensen zijn die de belangen van de meerderheid boven hun eigen belangen laten gaan. Iets wat voor veel mensen een probleem is. Verder zijn mensen makkelijk beïnvloedbaar. Politici met veel charisma, goede sprekers, of die er gewoonweg goed uitzien kunnen makkelijker verkozen worden. Een ander nadeel van een democratie is, dat ze erg traag is. In veel gevallen zijn er eindeloze debatten die niet veel opleveren . Natuurlijk heeft het goed door spreken van belangrijke kwesties een voordeel. Maar zoals Clement Attlee een oud premier van het Verenigd Koninkrijk eens opmerkte: „Democratie betekent regeren door discussie, maar ze werkt alleen als je mensen kunt laten ophouden met praten.”

Toch wordt er in veel staten niet getwijfeld aan democratie als regeringsvorm voor een land. Waarom niet? Alhoewel er veel problemen zijn in de democratie is het zoals William Ralph Inge zegt “een regeringsvorm die verstandelijk te verdedigen valt, niet als goed, maar als minder slecht dan alle andere” . Democratie zorgt voor de mogelijkheid en vrijheid voor de burgers om hun mening te geven en als het ware mee te regeren. En die vrijheid staat in veel landen zeker niet ter discussie.

Een organisatie is geen democratie

Maar hoe zit het dan in een arbeidsorganisatie? Landen die een hogere machtafstand hebben, hebben meer autocratische managers terwijl landen met een lagere machtsafstand vaker debatteren overleggen en veel waarde hechten aan inspraak van anderen. Nederland is een cultuur met een lage machtsafstand.Deze manier van regeren is een goede om in een democratie te komen tot een stabiele verhouding tussen de regeringspartijen en zo tot een rechtvaardig besluit te komen. Ook binnen een organisatie is het natuurlijk goed om een bepaalde mate van inspraak te hebben . Maar moet iedere afdeling over ieder onderwerp zijn mening uiten?

Zoal eerder aan gegeven is een nadeel van een democratie dat ze langdradig zijn en er veel gedebatteerd word. Als er grote veranderingen plaats moeten vinden binnen een organisatie hoeft niet iedere afdeling inspraak te hebben en iets goed of afkeuren. Belangrijke structurele veranderingen binnen een organisatie kunnen namelijk enkele jaren duren als dan ook nog ieder afdeling er iets over te zeggen heeft word deze tijd alleen maar verlengd. Soms zelf met jaren. In sommige gevallen moeten er binnen een organisatie snel belangrijke beslissingen worden gemaakt en als dan afdeling X zegt “ik doe het niet” en afdeling Y zegt het zelfde dan hebben we een probleem. Soms moeten er gewoon meters gemaakt worden en moet het hoger management besluiten wat er gaat gebeuren. En ja dat zal soms even slikken zijn voor sommige mensen

Hier in moet natuurlijk ook niet doorgeslagen worden alleen een memo sturen dat de bedrijfscultuur word veranderd per ingang van vandaag is natuurlijk ook niet echt bevorderlijk voor de sfeer op de werkvloer en motivatie van her personeel. Je kan in een organisatie het personeel op de hoogte houden en mogelijkheden voor hun creëren om hun mening te geven. Maar hierbij moet het wel duidelijk zijn dat deze mogelijkheden niet direct inhouden dat men de beslissing mag maken iets wel of niet te doen. Ideeën en opties van personeel en afdelingen zijn goed maar tot op zekere hoogte. Een organisatie is nou eenmaal geen democratie!