InfoNu.nl > Mijn kijk op… > Mens en gezondheid > Competenties om voor dementerenden maatwerk te leveren

Competenties om voor dementerenden maatwerk te leveren

Competenties om voor dementerenden maatwerk te leveren Welke competenties heeft een verzorgende of een activiteitenbegeleider nodig om maatwerk te leveren in de omgang met mensen met dementie? Het maakt niet uit of het gaat om Alzheimer, vasculaire of fronto-temporale dementie of bijvoorbeeld Parkinson. Naast vakkennis, opgedaan tijdens een opleiding, ervaring gekregen op het werken met mensen met bijvoorbeeld Alzheimer, zijn openheid, creativiteit, flexibiliteit en kunnen observeren doorslaggevende competenties om cliënten bij wie de hersenfuncties zijn aangetast van belang om maatwerk te kunnen leveren. Hoe komen vakkennis, ervaring, creativiteit, observatievermogen, openheid en flexibiliteit te pas?

Competenties: wat zijn dat?

Competenties zijn vaardigheden, kwaliteiten die iemand, meestal een werknemer, kan ontwikkelen of heeft ontwikkeld om zijn werk goed te doen. Een muzikant moet bijvoorbeeld maatgevoel hebben. Een timmerman moet o.a. kunnen meten, zagen, timmeren en schaven.

Competent zijn in de zorg voor mensen met dementie door bijv. de ziekte van Alzheimer

Maar wat moet iemand kunnen die goede zorg wil kunnen leveren aan bijvoorbeeld mensen met Alzheimer? Volgens mij zijn dit de belangrijke competenties of kwaliteiten:
  • openheid
  • flexibiliteit
  • creativiteit
  • vakkennis
  • ervaring
  • observatievermogen

Concrete competenties

Openheid als kwaliteit
Om goed met ouderen met een vorm van dementie om te gaan is openheid een vereiste competentie op uw werk. Iedere keer opnieuw moet een werknemer (of dat nu een verzorgende is of een activiteitenbegeleider) bereid zijn opnieuw te kijken naar de persoon met bijvoorbeeld Lewy Body dementie. Opnieuw omdat van dag tot dag, van uur tot uur het gedrag en de stemming van een cliënt kan wisselen. Maar ook van maand tot maand omdat dementeren een proces is, het gevolg van een progressieve ziekte.

Flexibiliteit als competentie
Omdat het gedrag, de stemming en de mogelijkheden van mensen die dementeren steeds wisselen, is het uiteraard zaak om uw functioneren op uw werk in een zorgcentrum, in de thuiszorg of elders steeds aan te passen. Dat betekent overigens niet dat u met
'alle winden mee zou moeten waaien'! Personen die aan het dementeren zijn hebben ook structuur nodig. Daarnaast biedt u hen houvast, als u consequent bent in wat u zegt en wat u doet. Dus? Dus moet u en de hoofdlijn vast houden en meebewegen! Zoals iemand die aan het skiën is en moet slalommen. U gaat zoveel mogelijk van A naar Z, maar bent wel in staat en bereid om wat bochtjes te maken, in wat u zegt en wat u doet!

Creativiteit in het functioneren op het werk

Ook creativiteit is een vereiste competentie, als u goed wilt functioneren in het zorgen voor patiënten met een vorm van dementie.
De alledaagse praktijk leert dat er zich zoveel verschillende situaties voor doen dat u met standaardoplossingen beslist niet toe kunt.
Creativiteit betekent hier dan ook niet: kunnen knutselen of kunstzinnig zijn... maar originele, oorspronkelijke oplossingen kunnen aanbieden in de begeleiding en ondersteuning van de personen met bijvoorbeeld Alzheimer. Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie.

Vakkennis in het uitoefenen van een functie

Uiteraard is vakkennis onontbeerlijk. U moet weten wat dementie voor consequenties kan hebben. Dat maakt dat u 'moeilijk verstaanbaar' gedrag, kunt begrijpen. Dat betekent dat u de vaak verwarde communicatie van ouderen met dementie, beter kunt interpreteren. En vanuit uw vakkennis kunt u dat 'vreemde' gedrag, die 'onduidelijke' communicatie beter opvangen en beter begeleiden. Vakkennis uit opleidingen, cursussen, trainingen en workshops.

Ervaring omzetten in nieuw functioneren

Naast vakkennis is ervaring ook onmisbaar. Ervaring in het werken met deze ouderen. Alleen theoretische vakkennis is niet genoeg. De werkelijkheid van het werken met cliënten met dementie is veel complexer want veel gevarieerder dan een cursusleider of trainer of een boek of een DVD duidelijk kan maken. Er zijn immers veel variabelen die maatwerk in uw functioneren op de werkvloer noodzakelijk en wenselijk maken!

Observatievermogen
Over observeren kan heel technisch worden gedaan, maar de kern van observeren is zorgvuldig en bewust kijken en luisteren. In dit geval naar het gedrag, de lichaamstaal, de verbale uitingen, de stemming van een patiënt of cliënt met dementie. Als een medewerker Welzijn goed kijkt en luistert, zal hij veranderingen bij een persoon met dementie opmerkingen en zijn communicatie en benadering aan de opgemerkte veranderingen aanpassen.

Competenties in uw functioneren t.o.v. de persoon met dementie

Al de bovengenoemde competenties lijken mij noodzakelijk t.a.v. het goed functioneren t.o.v. cliënten met bijvoorbeeld Alzheimer.
Er zijn er vast nog meer. Geduld bijvoorbeeld... en betrokkenheid. Maar de belangrijkste competentie lijkt me toch wel openheid. Want openheid t.a.v. zowel de dementerenden als uw collega's als uw eigen functioneren in uw zorgtaken, maakt het mogelijk om de andere competenties te verwerven of te verbeteren.

Lees verder

© 2014 - 2017 Ambassadrice, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Over competentiemanagement: Wat is een competentie?Over competentiemanagement: Wat is een competentie?Competentiemanagement is een veelgehoorde kreet, maar lang niet iedereen weet wat bedoeld wordt met de term competentie.…
Europass-cv maken (internationaal cv maken)Het Europass-cv is een standaard cv dat wordt erkend in alle landen die zijn aangesloten bij de Europese Unie. De gegeve…
Competency managementEr bestaan verschillende manieren om doelen te bereiken, en zo ook verschillende manieren van management. Competencies m…
Vaardigheden cv makenVaardigheden cv makenIn het vaardigheden cv leg je de nadruk op je vaardigheden. Het vaardigheden cv is met name geschikt voor freelancers, m…
Het competentiegerichte interviewHet competentiegerichte interviewTijdens sollicitaitie gesprekken wordt er van de HRM adviseur of van de P&O medewerker steeds vaker verwacht dat zij een…
Bronnen en referenties
  • Wat zijn competenties: http://nl.wikipedia.org/wiki/Vaardigheid

Reageer op het artikel "Competenties om voor dementerenden maatwerk te leveren"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Ambassadrice
Laatste update: 02-07-2016
Rubriek: Mijn kijk op…
Subrubriek: Mens en gezondheid
Bronnen en referenties: 1
Mijn kijk op…
Deze rubriek bevat artikelen welke naast objectieve informatie ook een mening en/of ervaring beschrijven.
Schrijf mee!